MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Alacak
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı-k.davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde temyiz eden davalı-k.davacı vekili Av. ...ve davacı-k.davalı vekili Av. ... geldi. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Asıl,dava,kiracı tarafından yaptırılan faydalı masraflara ilişkin bedelin kiralayandan tahsili istemine,karşı dava ise,kiralayan tarafından açılan kira ve ortak gider alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece,davanın kabulü ile,230.650,00-TL'nin 10.000,00-TL'si yönünden dava tarihinden kalan miktar yönünden ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline,karşı davanın 57.176,08 TL üzerinden kabulü ile davacı alacağından takas ve mahsubuna karar verilmiş,hüküm davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili, dava dilekçesi ile, davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti ile davalı ... Tic.AŞ. arasında ... ili, Palandöken ilçesinde bulunan ... AVM 93 ve 98 nolu işyerleri için 10 yıllık kira sözleşmesi imzalandığını,davacı kiracı ödemelerde güçlük çekince hakkında icra takibi yapılıp tahliye davaları açıldığını, davacı hakkında mahkeme tahliye kararı verdikten sonra 04.02.2011 tarihinde davalı şirketin resmi sitesinden davacıya tasfiye ve yenileme protokolü gönderildiğini,söz konusu protokolde 28.02.2011 tarihine kadar tüm borçları ödemesi durumunda bazı işyerlerinin 3.şahsa devredilmesine muvafakat edeceklerinin, icra takibi ve yargılama dosyalarında tahakkuk eden faiz, masraf ve vekalet ücretlerini tahsil etmeyeceklerinin belirtildiğini, ancak gönderilen bu protokole rağmen 25.02.2011 tarihinde 93 ve 98 numaralı işyerlerinin icra marifeti ile tahliye edildiğini ve tüm faiz, masraf ve vekalet ücretinin davacıdan tahsil edildiğini, kira sözleşmesinin 4.1 maddesinde, kiralanan yerin kiracıya kaba inşaat olarak teslim edeceğinin, kiralanan yerin iadesi başlıklı 10.1 maddesinde ise "kira sözleşmesinin her ne sebeple olursa olsun erken bitmesi durumunda sonradan eklenen tüm inşaat ve dekorasyon malzemelerini masrafı kiracıya ait olmak üzere eklenen unsurları sökeceği ve mağazayı teslim aldığı gibi (kaba inşaat olarak) teslim edeceğinin” kararlaştırılmış olduğunu,davacının 25.02.2011 tarihinde icra marifeti ile tahliye edildiğinden kendisine yaptığı imalatları söküp alması için imkan verilmediğini,28.2.2011 tarihinde ... 2.asliye hukuk mahkemesinin 2011/20 d.iş sayılı dosyasında tespit yapıldığını,tespitte 93 nolu bağımsız bölümde 95.000 TL ve 98 nolu bağımsız bölümde 190.000 TL faydalı ve lüks masraflar yapıldığının tespit edildiğini,bu imalatların işyerinindeğerini artırdığını,davalının davacıya bu imalatları sökmeye fırsat tanımadan imalatlarla birlikte kiraya verdiğini belirterek davacı tarafından davalıya ait işyerlerine yapılan faydalı ve lüks masraflara karşılık olmak üzere fazlaya ilişkin ve her türlü hukuki haklarının saklı tutularak şimdilik 10.000,00-TL'nin tahliye tarihi olan 25.02.2011 tarihinden itibaren işletilecek faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili,cevap dilekçesinde,davacının davalının sahibi olduğu ... AVM'de 4.5.2009 tarihli sözleşme ile Mado(98 nolu) ve 6.3.2009 tarihli sözleşme ile Dönerchi(93 nolu) işyerini kiraladığını,davacı kiracının kesinleşmiş tahliye kararı gereği icra marifetiyle tahliye edildiğini, dava dilekçesinde iddia edildiğinin aksine taraflar arasında herhangi bir yenileme protokolü imzalanmadığını, tahliye kararı kesinleşerek davacıya tebliğ edildikten sonra ihtilafı sulhen sona erdirebilmek açısından davacı tarafa şarta bağlı protokol taslağı gönderilmiş olmasına rağmen davacı tarafından protokol koşullarının kabul edilmediğini ve davacının dilekçesinde belirtilen protokolün taraflar arasında imzalanmadığını, davacı tarafa tahliye için 25.2.2011 tarihine kadar süre verildiği halde uygun şekilde işyerini kendi rızası ile sözleşme ve ilam gereği kendi eklediği unsurları da söküp tahliye edebilecekken ilama ve gösterilen iyi niyete aykırı olarak tahliye etmediğini,davacı tarafın ... AVM yöneticilerini tehdit etmesi nedeniyle haklarında ... 3.sulh ceza mahkemesinin 2011/1307 esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığını,kira sözleşmesinin 10.1 maddesinde “...kiracının giderken yaptığı imalatları söküp götürebileceği,söküp götürmezse kiracının bıraktığı imalatları bir sonraki kiracıya devredebileceği,tahliye eden kiracının her ne sebeple olursa olsun bu unsurlara ilişkin herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacağı düzenlenmiştir. Davacı imalatlarını söküp giderken götürebilecekken kendisi bunu yapmadığına göre davacının kendi kusuruna dayanarak hak talep edemeyeceğini belirterek davanın reddine, karşı dava olarak davacı şirketin Mado ve Dönerchi isimli işyerleri için ödemediği kira ve ortak gider borcu olan 56.997,50 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece,asıl davanın kabulü ile 230.650 TL alacağın tahsiline,karşı davanın 57.176,08 TL üzerinden kabulü ile asıl davadaki alacaktan takas ve mahsubuna karar verilmiştir.
Taraflar arasında 6.3.2009 ve 4.5.2009 tarihli kira sözleşmeleri ile ... AVM'deki Dönerchi ve Mado ünvanlı işyerlerinin 10 yıl süre ile kiralandığı,davacı kiracının kesinleşen tahliye kararları nedeniyle 25.2.2011 tarihinde cebri icra ile tahliye edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Ayrıca kira sözleşmesinin 4.1 maddesinde, kiralanan yerin kiracıya kaba inşaat olarak teslim edeceğinin, kira sözleşmesinin eki niteliğindeki Bölüm B deki kiralanan yerin iadesi başlıklı 10.1 maddesinde "kira sözleşmesinin her ne sebeple olursa olsun erken bitmesi durumunda sonradan eklenen tüm inşaat ve dekorasyon malzemelerini masrafı kiracıya ait olmak üzere eklenen unsurları sökeceği ve mağazayı teslim aldığı gibi (kaba inşaat olarak) teslim edeceğinin” 10.2.maddesinde ise “...kiracı 10.1 deki yükümlülüklerini yerine getirmez ise kirayalanın ya kiracı adına masrafları kiracıya ait olmak üzere bu yükümlülüğü yerine getireceği Ya da kiracının kiralanan yerde bıraktığı tüm inşaat ve dekorasyon elamanlarını ve diğer unsurları bir sonraki kiracıya devredebileceği,kiracının her ne sebeple olursa olsun bunlarla ilgili bedel ve tazminat talep hakkından feragat ettiği” kararlaştırılmıştır. Davacı kiracının kiralanan yerleri kaba inşaatı ile kiraladığı ve bu yerlere faydalı ve lüks bir takım imalatlar yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık bu imalatların davacı kiracının cebri icra nedeniyle söküp götürememesi nedeniyle uğradığı zarardan davalı kiralayanın sorumlu olup olmadığı hususunda toplanmaktadır. Kira sözleşmesi ve ekleri ve sözleşmenin 10.1 -10.2. maddeleri geçerli olup tarafları bağlar. Kira sözleşmesinin 10.1 maddesinde davacı kiracının kiralanan yerlere yaptığı imalatları söküp götürebileceği, 10.2.maddesinde ise kiracının yaptığı imalatları götürmemesi halinde kiralayana iki hak tanındığı,davalı kiralayana 10.2.maddesi gereği içindeki imalatlarla birlikte bu yerleri yeniden kiraladığı,10.2.maddesindeki düzenleme karşısında davacı kiracının imalat bedeli adı altında tazminat isteyemeyeceğinin kabulü gerekir. Ayrıca davacı kiracının ... ünvanlı işyerinden tahliyesine ilişkin .. 10.İcra Mahkemesinin tahliyeye ilişkin kararının 16.11.2010 tarihinde,Dönerchi ünvanlı işyerinin tahliyesine ilişkin aynı mahkemenin kararının ise 3.1.2011 tarihinde kesinleşmiş olduğu,kesinleşme tarihleri ile davacının cebri icra ile tahliye edildiği 25.2.2011 tarihleri arasında kiracının yaptığı imatları söküp götürmesi için makul bir süre bulunmasına rağmen davacı kiracının bu sürede imalatları söküp götürmediği anlaşılmıştır. Bu durumda sözleşmenin 10.1 ve 10.2.maddelerindeki düzenleme ve davacı kiracının yaptığı imalatları söküp götürmesi için makul bir süresi bulunmasına rağmen götürmemesi,davacıya gönderildiği ileri sürülen tasfiye ve yenileme protokolünde tarafların imzalarının bulunmaması karşısında davalı kiralayanın kiracı tarafından yapılan imalat bedellerinden sorumlu tutulamaz. Bu nedenlerle mahkemece asıl davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının asıl davaya ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, davalı yararına 900 TL vekalet ücreti takdirine karşı davaya ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 16.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy