MAHKEMESİ : Foça Sulh Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 02/04/2013
NUMARASI : 2008/300-2013/97
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti dair karar, davalı ve davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Davacı vekili dilekçesinde davalının 01/06/2008 tarihli kira sözleşmesi ile kiracısı olduğunu,Foça Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/253 E 2011/374K sayılı kararıyla 01/08/2007-31/07/2008 dönemi için enflasyon oranı gözönünde bulundurularak kira bedelinin aylık brüt 53.275,00 TL olarak tespit edildiğini, 2008-2009 dönemi için brüt 62.545,14 TL olması gerekirken aylık 40.498,64 TL kira bedelinin yatırıldığını belirterek 01 Ağustos 2008 ile 31 Temmuz 2009 arasını kapsayan dönem için aylık kira bedelinin Ağustos 2008 endeksi uygulanarak brüt 62.545,14 TL'ye yükseltilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı kiralanan tavuk kümeslerini kara bina olarak kiraladığını, üzerindeki bütün teçhizat ve ekipmanların davalı tarafından alınarak monte edildiğini kira bedelinin tespitinde bu durumun da dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki kira sözleşmesi 01/06/1998 başlangıç tarihli 15 yıl sürelidir. Kira sözleşmesinin 7.maddesinde “İlk yıl için kira artışı %75 net olacaktır. Takip eden yıllarda artış, her yıl Ağustos ayında D.İ.E. yıllık (TEFE) enflasyon oranına bağlı olarak aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
a)Yıllık enflasyon %75'i aşan yıllarda %75 net
b) Yıllık enflasyon %75'in altında olduğu yıllarda enflasyon oranı aynen artışa esas olacaktır.
Başlangıçtan itibaren her 5 yılda bir kira bedeli 16.300.-USD nin o tarihteki Türk Lira'sı karşılığına yükseltilecek ve yıllarda ise artış için bu maddenin (a) ve (b) bendleri uygulanacaktır.” şeklinde artış şartı kararlaştırılmıştır. Kural olarak, tarafların her türlü etken dışında ve serbest iradeleriyle yaptıkları kira sözleşmesinde belirledikleri kira parasının aksi iddia edilip kanıtlanmadıkça o dönemin olağan rayicine uygun olduğu kabul edilmelidir.Şartlar değişmediği ve özel gelişmelerin varlığı iddia ve ispat edilmedikçe kira sözleşmesinde olağan rayice uygun olarak kararlaştırılan kira parasına Üretici Fiyat Endeksi artış oranının artırımı esas alınarak bulunacak kira parasının o dönemin hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Bundan sonra ise hak ve nesafet ilkeleri uygulanarak kira parası tesbit edilmelidir. Dava tarihinde yürürlükte bunan 6570 Sayılı Yasa hükümlerine ve yerleşik içtihatlara göre kira dönemini takip eden 3 dönemin sonundan itibaren yeniden hak ve nesafete göre kira parası belirlenebilir.
Davacı tarafından 01/08/2008 tarihinden itibaren başlayan dönem kira parasının endeks uygulanarak tespiti talep edildiğine göre, mahkemece sözleşmedeki artış şartı da gözetilerek son dönem kira parasına TUİK verilerindeki 12 aylık ortalamalara göre değişim oranı (9,76) uygulanarak ek bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle tarafların temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 02/04/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy