(6098 S. K. m. 299)
Dava ve Karar: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava kira parasının 2013 yılı için aylık net 1.250 TL olarak tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece kira parasının 1.200 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalının önceki malik ile yapılan kira sözleşmesi uyarınca kiralananda kiracı olduğunu, müvekkilinin taşınmazı 06.03.2012 tarihinde satın aldığını, satın almayı müteakip davalıya keşide edilen 09.03.2012 tarihli noter ihtarı ile kira parasının 1.200 TL olarak ödenmesinin ihtar edildiğini, davalının ihtara uymayarak aylık 250 TL den kira ödemelerine devam ettiğini belirterek 2013 takvim yılı için kira parasının aylık net 1.250 TL olarak tespitini istemiştir. Davalı davanın reddini savunmuştur. Mahkemece bilirkişi raporunda belirtilen 1.200 TL üzerinden kira bedelinin tespitine karar verilmiştir.
Taraflar arasında sözlü kira ilişkisinin varlığı ve davalının taşınmazda uzun bir süreden beri kiracı olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı kiralananı 06.03.2012 tarihinde satın almış ve önceki dönemlerde kira artırımlarının her takvim yılı başında yapılmış olması nedeniyle 01.01.2013 tarihinden geçerli olmak üzere kira parasının arttırılarak tespitini istemiştir. Nitekim davalı İcra Hukuk Mahkemesine verdiği dilekçede kira parasına her takvim yılı başında artışlar yapılarak eski malike ödendiğini kabul etmiştir. Varılan bu sonuca göre kira parasının 01.01.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere tespitinin istenilmesinde bir usulsüzlük bulunmamaktadır. Mahkemece hak ve nesafet kuralları gereğince davaya konu taşınmaza ilişkin kira parasının tespitinde, dosyaya sunulan bilirkişi raporları dikkate alınmak suretiyle hüküm kurulmuştur. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, fikir verici emsal olarak incelenen kira sözleşmesi kira başlangıç tarihi itibariyle emsali yansıtmaktan uzak olduğu anlaşılmaktadır. Bilirkişi, res'en emsal incelemesi de yapmadan soyut gerekçelerle dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde aylık 1.200 TL kira getirebileceği belirtilmiştir.
18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre hak ve nesafet ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde (boş olarak)getirebileceği kira parası belirlenmeli, dava konusu yerin yukarıda açıklandığı üzere getirebileceği kira parası usulünce saptandıktan sonra, bu husus dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafet kurallarına göre hâkimce uygun bir kira parası (kiracının eski kiracılığı da gözetilerek) takdir edilmelidir.
Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen genel ifadeli bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik inceleme ile hüküm kurulması, hatalı olduğu gibi ayrıca alınan bilirkişi raporunda; kiralanan yerin yeniden (boş olarak) kiraya verilmesi halinde aylık 1.200 TL kira geliri getirebileceği, bildirilmesine rağmen mahkemece bilirkişi tarafından bildirilen kira bedeli üzerinden davalının eski kiracı olduğu gözetilerek hak ve nesafet indirimi yapılmaması, infazda tereddüde yol açacak şekilde hüküm altına alınan tutarın hangi tarihten itibaren geçerli olacağının açık bir şekilde karara yazılmaması ve nihayet reddedilen bölüm yönünden davalı yararına yargılama gideri vekalet ücretine hükmedilmemesi de hatalı olup hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 24/06/2014 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy