MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Tazminat
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı-karşı davalılar tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı-karşı davalılar vekili Av. ... ve davalı-karşı davacılar vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü beyanları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Asıl dava, kiralananda çıkan yangın nedeniyle kiralayan tarafından kiracı aleyhine açılan kira kaybı ve hasar bedelinden oluşan alacağın tahsili, karşı dava ise, kiracı şirket ve kefil tarafından kiralayan aleyhine açılan yangın nedeniyle uğradıkları maddi zararların tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne, davalı-karşı davacı kefil ...'nın aktif husumet ehliyeti bulunmadığından onun yönünden davanın reddine, davalı-karşı davacı kiracı şirket tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile 191.425,78 TL tazminatın davacı-karşı davalılardan tahsiline karar verilmiş,hüküm davacı-karış davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacılar vekili,dava dilekçesinde,davacılara ait taşınmazın 01/09/2010 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile davalı ... Oto Servis Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti'ne kiralandığını, diğer davalı ...'nın üçüncü şahsın fiilini taahhüt eden kişi, müşterek borçlu–müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeyi imzaladığını,2010 yılı Ekim ayı sonlarında gece geç saatlerde çıkan yangın sonucunda taşınmazın ciddi şekilde hasar gördüğünü ve kiracı şirketin sözleşme sona ermeden 2010 yılı Aralık ayı sonunda taşınmazı tahliye ettiğini, davacıların çıkan yangın nedeniyle meydana gelen hasarların giderilmesi amacıyla 24/01/2011 tarihli faturaya göre 35.400,00.-TL, 23/02/2011 tarihli faturaya göre 9.794,00.-TL olmak üzere toplam 45.194,00.-TL ödeme yaptıklarını, ayrıca, taşınmazın halen kiraya verilememesi nedeniyle davacıların 14.400,00.-TL kira kaybı oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 16.400,00.-TL onarım bedeli, 3.600,00.-TL kira kaybı olmak üzere toplam 20.000,00.-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar vekili,cevap ve karşı dava dilekçesi ile,davalı şirketin kiracısı olduğu taşınmazda 15/10/2010 tarihinde yangın çıktığını, itfaiye yangın raporuna göre yangının, binanın çatısının bozuk olması ve gece şiddetli yağan yağmurdan su alan elektrik tesisatının kısa devre yapması nedeniyle çıktığının belirtildiğini, Borçlar Kanunu'nun 58.maddesinin bina malikinin sorumluluğunu düzenlediğini, maddede düzenlenen sorumluluk durumunun, kanundan kaynaklanan kusursuz bir sorumluluk türü olduğunu, kiracı şirket yetkilisi davalı ...'nın çeşitli zamanlarda davacı tarafa kiralanandaki bozuklukları bildirmesi ve
tamirinin zorunlu olduğunu ihtar etmesine rağmen bu bozuklukların giderilmediğini, yangın sonrasında da davacıların sorumlu olmalarına rağmen kiralananın onarımını yaptırmaktan kaçındıklarını, davalıdan taşınmazı tahliye etmelerini istediklerini, davacıların bilgisi dahilinde 2010 yılı Aralık ayı başında taşınmazı tahliye ettiklerini, kiralananın kullanıma uygun bir şekilde teslimi ve sözleşme boyunca kullanıma uygun halde muhafazasının zaten davacı tarafın yükümlülüğünde olduğunu, davacı tarafın bu yükümlülüğü nedeniyle taşınmazda yapmış olduğu tamirat ve yenilemeler nedeniyle taraflarından tazminat talep edilemeyeceğini, bu nedenle aleyhlerine açılan davanın reddi gerektiğini, karşı dava yönünden ise, yangın nedeniyle şirkete tamir için bırakılan üçüncü şahıslara ait araçlar, oto tamir ve bakımlarında kullanılmak üzere depolanan yedek parçalar, demirbaş eşyaların ve binanın zarar gördüğünü, ... 11. Sulh hukuk Mahkemesi'nin 2010/314 D.İş sayılı dosyası ile belirlenen toplam hasarın 229.836,00.-TL olduğunu, ayrıca davalıların yangından sonra işyerini kullanamadıklarından yeni iş alamadıklarını, mevcut işlerini zamanında teslim edemediklerini, kiralanan yerde bulunan hasarlı araçları yeni bir yer kiralayarak taşımak zorunda kaldıklarını, bu nedenle nakliye giderleri olduğunu, yaklaşık 3 ay boyunca tamir için kendilerine bırakılan araçlar sahiplerine teslim edilemediğinden 7 adet araç kiralayarak araç sahiplerinin kullanımına verildiğini, sigortalı çalışanların maaş ve sigortalarının ödendiğini, başkaca zorunlu ödemelerin yapılmaya devam edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ... 11. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2010/314 D.İş sayılı dosyasında yapılan belirlemelere göre doğrudan uğradıkları maddi zararlara karşılık 18.000,00.-TL, kazanç kaybı nedeniyle 1.000,00.-TL, işyeri kullanılamadığı halde çalışanlara ödenen ücret–sigorta giderleri, ayrıca, kira – elektrik – su vs. giderlere karşılık 1.000,00.-TL olmak üzere toplam 20.000,00.-TL'nin olay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacı–karşı davalılardan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında talebini ıslah ederek 191.425,78.-TL'ye yükseltmişlerdir. Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu ve ek rapor doğrultusunda,davalı – karşı davacı şirket tarafından oto tamir ve bakım atölyesi olarak kullanılan dava konusu kiralanan binanın çatısının, yağmur sularını içine almayacak şekilde imal edilmediği, gerekli bakım ve onarımının da yapılmadığı, kaçak akım rölesinin konulmadığı, elektrik tesisatının emniyetli hale getirilmediği, olay tarihinde şiddetli yağmur sonrasında çatıdan sızan sular nedeniyle elektrik tesisatında kısa devre meydana geldiği ve yangın çıktığı, Borçlar Kanunu'nun 58.maddesi hükmü, yangının binadaki eksiklikten çıkması, binanın fen ve tekniğe uygun, kullanılır vaziyette kiralanmamış olması, çatısında gerekli bakım ve onarımın yapılmadan kiralanması hususlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, yangın olayından davacı – karşı davalı bina sahiplerinin sorumlu olduğu, davalı –karşı davacıların yangının çıkmasından sorumlu tutulamayacakları, davacı – karşı davalıların bu sorumluluğunun kusursuz sorumluluk mahiyetinde olduğu, sorumluluğun ancak zarar görenin ya da üçüncü şahsın ağır kusuru veya beklenmeyen bir halin ortaya çıkması ile illiyet bağının kesilmesi ile ortadan kalkabileceği, yangının çıkış nedenine göre zarar görenin ya da üçüncü şahsın illiyet bağını ortadan kaldıracak denli kusurlarının bulunmadığı gibi, beklenmeyen bir halin de söz konusu olmadığı, yangının binanın kiracı tarafından mutad kullanım esnasındaki bazı bozukluklardan meydana geldiği yönünde herhangi bir bulgu da bulunmadığından müterafik kusurun da söz konusu olmadığı, Borçlar Kanunu'nun 246.maddesine göre kiracı konumundaki davalı – karşı davacı şirketin taraflar arasındaki kira sözleşmesini feshetmekte haklı olduğu, davacı – karşı davalıların bu nedenle alacak talebinde bulunamayacakları gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kiracı şirket yönünden kabulüne kefil yönünden aktif husumet ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmiştir. ../...
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu, teknik yönden olayın aydınlatılması,yangının çıkma nedeni,yangının çıktıktan sonra büyüyerek tüm binayı sarması ve hasarın bu denli büyümesinde etkili başka unsurlar bulunup bulunmadığı, bu hususta kiracının kusurlu olup olmadığının tespiti yönünden yetersiz olup hükme esas alınmasına elverişli değildir. Zira, yangının, binanın çatısının bozuk olması ve gece şiddetli yağan yağmurdan su alan elektrik tesisatının kısa devre yapması nedeniyle çıktığı kabul edilmiş ise de,çatıdaki bozukluğun niteliği,çatının bozuk olması nedeniyle acilen tamiri için kiracı tarafından davacılara yazılı bildirimde bulunup bulunulmadığı,çatıdaki hasarın büyüklüğü, acilen tamir gerektirdiği,yangına sebebiyet verip vermeyeceğinin basiretli bir tacir olması gereken kiracı tarafından öngörülüp öngörülemeyeceği, büyük bir hasar var ise ve hasarın giderilmesi aciliyet arzediyor ise davalı kiracı tarafından tamiratın yapılıp yapılamayacağı, yine aşırı yağan yağmur sularının elektrik tesisatında kısa devre yapmasına engel olabilecek bir teknolojinin var olup olmadığı, elektrik tesisatının kısa devre yapmasını engelleyecek düzenek yapılıp yapılamayacağı ayrıntılı bir şekilde araştırılmamıştır. Ayrıca, davalı kiracının kiralananı kullanım şekli itibariyle yedek parça,depolanan yağ, vs. gibi malzemelerin olağan miktarlarda olup olmadığı,yangının büyümesinde bir etkisi bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır. Karşı dava ile talep edilen davalı kiracıya bırakılan 3.kişilerin araçlarının sigortalı (kasko vs.) olup olmadıkları, dava konusu kiralananın bulunduğu binanın ve davalının işyeri ile işyerinde bulunan makine ve teçhizatların sigortalı olup olmadıkları araştırılmamıştır. Yine taraflar arasında ihtilaf konusu olan “asma katın” kiralama sırasında var olup olmadığı, yok ise davalı kiracı tarafından mı yaptırıldığı anlaşılamamaktadır. Bu nedenle mahkemece, gerektiğinde yerinde yeniden keşif yapılarak ya da mümkün olmaz ise konusunda uzman bilirkişi ya da bilirkişilerden rapor alınarak yukarıda açıklanan hususlarda, hükme ve denetime elverişli, tereddütten uzak görüş alınması, yangının çıkması,büyümesi ve hasarın büyük olmasında davacı kiralayanlar ile davalı kiracı şirkete atfedilebilecek kusur ya da ağır kusur olup olmadığının etraflı bir şekilde araştırılıp tespit edilmesi, dava konusu kiralananın bulunduğu binanın ve kiralanan işyerinin veya davalı işyerinde zarar gören 3.kişilere ait araçların sigortalı olup olmadıkları araştırılıp, sigortadan bir para alıp almadıkları tespit edilip,sigortadan para alınmış ise bu paraların tazminat istemlerinden mahsubunun gerekip gerekmediği üzerinde durularak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, Yargıtay duruşması için kendisini vekille temsil ettiren davacı-karşı davalılar yararına takdir olunan 990 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacılardan alınıp davacı-karşı davalılara verilmesine, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 21.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy