MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : İtirazın kaldırılması
İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, davacılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, itirazın kaldırılması, temerrüt nedeniyle tahliye ve % 40 icra tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı alacaklı, 15.09.2010 başlangıç tarihli 1 yıl süreli yazılı kira sözleşmesine dayanarak davalı hakkında, 11.10.2011 tarihinde başlattığı tahliye istekli icra takibinde, aylık 1250 TL'den ödenmeyen 2011 Ekim ayı ile muaccel olan dönem sonuna kadarki kira parası toplamı olarak 15000 TL kira alacağının tahsilini istemiştir. Ödeme emrinin tebliği üzerine, davalı borçlu süresinde verdiği itiraz dilekçesinde, kira ödeme gününün ayın 18'inci günü olduğunu, artış şartı uygulandığında yeni dönem kira parasının aylık 1170 TL olduğunu, Ekim 2011 kirasının 15.10.2011 tarihinde 1170 TL olarak yatırıldığını, kira bedelinin zamanında ödenmesi nedeniyle muacceliyet şartının gerçekleşmediğini belirtmiştir. Mahkemece, takibe konu Ekim 2011 kira bedelinin süresinde ödenmesi nedeniyle muacceliyet koşulunun gerçekleşmediğinden bahisle istemin reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu olmayan taraflar arasındaki kira sözleşmesinin özel koşullar 5. maddesinde kira bedelinin ayın ilk üç gününde peşin olarak ödeneceği, 6. maddesinde TEFE oranında yıllık artış yapılacağı, 15. maddesinde ise bir kira ödenmediği takdirde gelecek kiraların muacceliyet kespedeceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmede kira ödeme günü açıkça belirtildiğine göre, bu şarta uygun olarak her ayın ilk üç gününde ödenmesi gerekir. Mahkemenin ödeme gününe ilişkin değerlendirmesi hatalıdır. Öte yandan sözleşmede TEFE oranında artış şartı kabul edilmişse de, TEFE ekonomi terminolojisinden kaldırılmakla artış oranı olarak ÜFE oranının esas alınması gerekirken, belirtilen gerekçeyle ... endeksine göre yapılan artış dikkate alınarak sonuca gidilmiş olması da doğru olmamıştır.
Uyuşmazlıkta çözülmesi gereken bir diğer sorun da muacceliyet şartının yeni yürürlüğe giren Borçlar Kanunu karşısında geçerli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Kiracı aleyhine düzenleme yasağı başlıklı 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 346. maddesinde, kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemeyeceği, özellikle kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu, 6101 Sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun Geçmişe etkili olma başlıklı 2.maddesinde, Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kurallarının gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanacağı, aynı Kanunun görülmekte olan davalara ilişkin uygulama başlıklı 7.maddesinde de, Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76'ncı, faize ilişkin 88'nci, temerrüt faizine ilişkin 120'nci ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138'nci maddesinin görülmekte olan davalara da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Kiracıyı koruma amacıyla getirilen TBK.nun 346.maddesindeki bu yasal düzenlemenin kamu düzenine ilişkin olduğu kuşkusuzdur. Bununla birlikte, 6217 Sayılı Yasanın geçici 2.maddesinde değişiklik yapan 6353 Sayılı Yasanın 53.maddesine göre; kiracının Türk Ticaret Kanunun'da tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 323, 325, 331, 340, 343, 344, 346 ve 354'ncü maddelerinin 01.07.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanamayacağı, bu halde kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümlerinin tatbik olunacağı da öngörülmektedir.
Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 15. maddesinde bir kira ödenmediği takdirde muacceliyet koşuluna yer verildiği görülmekte ise de, dosya kapsamından kiracının TTK.nu kapsamında tacir olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Bu durumda, mahkemece kiracının tacir olup olmadığı araştırılarak, tacir olması durumunda hakkında TBK.nun 346.maddesinin 1.7.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süre ile uygulanamayacağı gözetilmeli, tacir olmadığının anlaşılması halinde ise; yeni yasal düzenleme karşısında bu koşulun davalı kiracı yönünden geçersiz hale geldiği kabul edilerek, değerlendirmenin takip tarihi itibariyle ödenmemiş muaccel kira alacağına göre yapılması, muacceliyet koşulu gereğince istenen aylar kirası yönünden alacak isteğinin reddine karar verilmesi gerekir.
Karar bu nedenlerle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428 ve İİK.nın 366.maddesi uyarınca kararın BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 10.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
SBI/MG/OT
Full & Egal Universal Law Academy