İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 14/05/2014
NUMARASI: 2013/324-2014/634
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, kiralanan makinenin aynen teslimi olmadığı takdirde bedeli ve kira alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece kira alacağı yönünden davanın kısmen kabulü ile 1.180 TL nin davalıdan tahsiline, makinenin davalı yedinde ise davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, ... cihazının davalı şirketin alt yüklenicisi ... Şirketinin kullanması için 24.12.2009 tarihinde sözlü kira sözleşmesi ile davalı şirkete kiralandığını, davalı şirket tarafından 07.01.2010 tarihinden 24.12.2010 tarihine kadar 13 adet kira faturası bedelinin ödendiğini ancak, davalının 24.01.2011 tarihli kira bedeli faturası ve 30.11.2011 tarihine kadar olan kira bedellerinin ödenmediğinden 10 aylık kira bedeli 11.800 TL'ni tahsili ile cihaz teslim edilmediğinden cihazın teslimini istemiştir. Davalı şirket vekili; taraflar arasında herhangi bir kira ilişkisi bulunmadığını ve bahsi geçen cihazın dava dışı İlker İnşaat Şirketi tarafından kiralanıp kullanıldığını, davacı ve ..... talebi üzerine kira bedellerinin davalı şirket tarafından ödendiğini, taraflar arasında herhangi bir kira ilişkisi olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davacının ticari defterleri incelenerek davacının ticari defterlerine göre 1180 TL kira bedelinin tahsiline, kiralanan cihazın davalı yedinde ise davacıya teslimine karar verilmiştir.
Kira ilişkisinin ispat külfeti davacıya aittir. Davalı tarafından kira ilişkisi inkar edilmektedir. Bu durumda davacının adı geçen davalının kiracısı olduğunu yasal delillerle ispatlaması gerekir. İddia edilen yıllık kira miktarına göre HMK. nun 200. maddesi uyarınca kira ilişkisinin tanıkla kanıtlanması mümkün değildir. Sadece davacı defterleri kira ilişkisinin varlığını ispatlamak açısından yeterli değildir. Bu durumda davalının ticari defterleri de incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Davalının defter kayıtlarının kira ilişkisinin varlığını ıspata yeterli olmaz ise, Davacı vekili dava dilekçesinde (“her türlü yasal delil”) demek suretiyle yemin deliline dayandığının anlaşılmasına göre mahkemece davacıya taraflar arasında kira ilişkisi bulunup bulunmadığı ve aylık kira miktarının ne olduğu konusunda davalıya yemin teklif edip etmeyeceği sorularak varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru değildir.
Ayrıca, davacı dava konusu cihazın teslimini talep etmiştir. Bu dava nispi harca tabi olup, harcın son dönem bir yıllık kira bedeli üzerinden alınması gerekir. Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamaz (Harçlar Kanunu md.32,127). Nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin ödenir. Davacıya, bir yıllık kira parası üzerinden hesap edilecek nispi peşin harcı yatırması için önel verilmeden ve harç noksanlığı tamamlanmadan, davacı tarafından yatırılan maktu harç yeterli görülerek yargılamaya devamla cihazın teslimine karar verilmesi de doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3. madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, bozma nedenlerine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 17.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.