İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 17/07/2013
NUMARASI: 2010/615-2013/933
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair karar, davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, kiracı tarafından kiralayan ve malikler aleyhine açılan 80.426 TL imalat bedeli,7.805 TL kiralananda mevcut eşya bedeli ve yeni yer kiralanması halinde kira farkı nedeniyle uğrayacağı zarardan şimdilik 1.000 TL ve tespit masrafının davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 77.340 TL tazminatın 01.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıların tapudaki hisse oranlarına göre tahsiline, davacının eşya bedeline ilişkin talebinin kabulü ile 7.805 TL'nin 01.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıların tapudaki hisse oranlarına göre tahsiline,davacının değişik iş dosyası olan ...Sulh Hukuk Mahkemesinin .. D.İş dosyasındaki yargılama giderine ilişkin talebinin kabulü ile 786,40 TL'nin davalıların tapudaki hisse oranlarına göre tahsiline,davacının kar mahrumiyetine ilişkin talebinin reddine karar verilmesi üzerine hüküm davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davalılar vekillerinin kiralanana yapılan imalat bedelinin tahsiline ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;
Davacı kiracının kiralanana yaptırdığı imalat ve tesisler taşınmazın tahliyesinden sonra kiralayana kalacağına göre kiralayanın sebepsiz zenginleşmesi söz konusudur. Bu durumda kiracı tarafından taşınmaza yapılan imalat ve tesisler ile ilgili uyuşmazlıklar dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nun 410 vd. maddelerinde (TBK. 526 vd. mad.)düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümlerine göre masraf ve harcamaların kiraya verenden istenebilmesi mümkündür. Ancak 1.7.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK 77. maddesi gereğince bu bedelin kiralayandan istenebilmesi için kiracının yaptığı giderlerin mal varlığından çıkarak kiralayanın mal varlığına geçmiş olması ve kiralananın tahliye edilmiş olması gerekir. Davacı kiracı vekaletsiz işgörme hükümleri çerçevesinde ancak, sabit,sökülemeyen faydalı ve zaruri imalatların yapım tarihindeki bedelini davalı kiralayandan talep edebilir. İmalatların sözleşmenin başında yapıldığının kabulü gerekir.
Taraflar arasında davalıların tapuda 1/2'şer oranında paydaş olduğu taşınmazın hamam-masaj salonu-kuaför-bar-cafe olarak kullanılmak üzere 01.03.2004 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile kiralandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kiralananın tahliye edildiği ve bu hususta 01.03.2009 başlangıç tarihli anahtar teslim tutanağı düzenlendiği anlaşılmıştır. Davacı kiracı, kiralanana yaptığı imalatların kiralananda kaldığını, ...Sulh Hukuk Mahkemesinin .. D.iş dosyası ile taşınmaza yapmış olduğu inşaat ve iyileştirme bedelinin 80.426 TL olduğunun tespit edildiğini belirterek davalılardan tahsilini talep etmiştir. Davalılar vekilleri, davanın bir yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığını, davacının taşınmazı tahliye ettiğini, sebepsiz zenginleşme söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece, imalat bedeline ilişkin davanın kısmen kabulüne, 77.340 TL tazminatın 01.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıların tapudaki hisse oranlarına göre tahsiline karar verilmiştir.
Davacı kiracının kiralanana yaptırdığı imalat ve tesisler taşınmazın tahliyesinden sonra kiralayana kalacağına göre kiralayanın sebepsiz zenginleşmesi söz konusudur. Bu durumda kiracı tarafından taşınmaza yapılan imalat ve tesisler ile ilgili uyuşmazlıklarda 818 sayılı BK'nun 410 ve sonraki maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde çözülmesi gerekir. Mahkemece, gerektiğinde yerinde yeniden keşif yapılarak kiracının kiralanan üzerine yaptırdığı imalat ve tesislerin faydalı ve zaruri imalatlar olup olmadıkları, bu imalat ve tesislerin taşınmazın değerini artırıcı nitelikte olup olmadıkları araştırılıp faydalı ve zaruri ve değer artırıcı imalatlar ise yapım tarihlerindeki değerlerinin (sözleşmenin başında yapıldığının) tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde imalatların faydalı ve zaruri,değer artırıcı imalat olup olmadıkları araştırılmadan ve yapıldığı tarihteki (sözleşmenin başında) değerlerinin değil de dava tarihindeki değerlerinin tahsiline karar verilmesi doğru değildir.
Kabule göre de davacı tarafça yaptırılan tespit masraflarının iş bu davadaki yargılama giderleri içerisinde gösterilmesi gerekirken ayrı bir alacak kalemi olarak tahsiline karar verilmesi de doğru değildir.
Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda 2 nolu bentde açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 10.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.