(6100 S. K. m. 266)
Dava ve Karar: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, 01.01.2012 tarihinde başlayan dönem için 2 ayrı işyeri için toplam 924 TL olarak ödenen kira parasının 5.000 TL olarak tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne denilerek kira parasının 2.000 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davada dayanılan ve hükme esas alınan 01.01.1995 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi ile iki adet işyerinin kiralandığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede aylık kira parası net 8 TL olarak kararlaştırılmıştır. Sözleşmede kira artış şartı bulunmamaktadır. Davacı 01.01.2012 tarihinden itibaren aylık kira parasının toplam 5000 TL olarak tespiti için 12.12.2011 tarihinde davalıya tebliğ edilen ihtarnameye dayanarak 05.01.2012 tarihinde işbu davayı açmıştır. Davacının 05.06.2012 tarihinde dava konusu taşınmazların 1/2 hissesini ise dava dışı E. C. M.e sattığı görülmektedir.
1- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Davacı eldeki davada 01.01.2012 tarihinden itibaren kira bedelinin tespiti talebinde bulunmuş, mahkemece de bu tarihinden geçerli olmak üzere karar verilmiştir. Kira bedelinin tespitine karar verilen 01.01.2012 tarihinde davacının taşınmazdaki mülkiyeti tam olup 1/2 hissesini 06.05.2012 tarihinde satmıştır. 01.01.2012 tarihinden itibaren kira bedelinin tespitine karar verildiğine ve bu tarihte davacının taşınmazlarda tam mülkiyet hakkına sahip olduğuna göre taşınmazların tam hissesi üzerinden tespit kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.
2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;
18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre hak ve nesafet ilkesi uyarınca kira parasının tespitine karar verilirken öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli,
Mahkemece bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir. Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen genel ifadeli bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik incelemeyle hüküm kurulması doğru değildir. Öte yandan hak ve nesafet ilkesine göre belirlenen kira parasının ekonomik kıstaslar uyarınca hesaplanan kira parasından daha düşük olmaması gerekir.
Davadaki hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın yanında bulunan 3B numaralı işyerinin emsal olduğu bildirilmesine rağmen bu işyerindeki kira bedelinden hiç bahsedilmediği, ayrıca ek raporda 2 adet işyerinden bahsedildiği, fakat bunların emsal olamayacağının belirtildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen genel ifadeli, hüküm tesisine uygun olmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya Y.İ.B.Kne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün bozulmasına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 10.06.2014 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy