MAHKEMESİ: Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 08/09/2011
NUMARASI: 2009/246-2011/297
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tenkisi davasına dair karar, davalı ve davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, hâsılat kirasında olağanüstü nedenlerle kira parasının indirilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, 404.574.000 m2 alanındaki zeytinliğini 01.06.2004 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile davalının kiraladığını, son iki yıldır bölgede hakim olan kuraklık nedeniyle hasat elde edemediğini ve kira paralarını ödeyemediğini, davalıya başvurularının sonuçsuz kaldığını, aktin ifasının imkansız hale geldiğini, mücbir sebep niteliğindeki kuraklık nedeniyle kira bedelinin muhammen bedel tutarı olan aylık 1657 TL ye uyarlanmasına, kira bedeline zam yapılmamasına, her ay ödenen kira bedelinin de 2008 yılından itibaren Mart aylarının sonunda ödenmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesinden sonra temyiz edilmesi üzerine hüküm, Yargıtay 13. Hukuk dairesi tarafından “taraflar arasındaki hukuki ilişki, hâsılat kirasına dayalı bir ilişki olup, uyuşmazlıkta uyarlama yoluyla değil, kira bedelinin BK. 282.maddesi kapsamında tenkisinden kaynaklanmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece, anılan yasa maddeleri kapsamında inceleme ve araştırma yapmak suretiyle sonucuna göre bir karar vermek gerekirken hukuki tasnifte hataya düşmek suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır” gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne 2007 yılı kira parasının toplam 42.525,60 TL ye indirilmesine, 2007 yılı kira parasının hasat sonu olan 2008 Mart ayının 15'inde toplu olarak ödenmesine karar verilmiştir.
1- Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriği ile hükmüne uyulan bozma kararları doğrultusunda işlem yapılmış olmasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- Davacının kira parasının ödeme zamanın belirlenmesine yönelik karara ilişkin temyiz itirazına gelince; Taraflar arasındaki uyuşmazlık BK.nun 282 maddesi gereğince kira parasının indirilmesine ilişkin olup, Yargıtay bozma ilamında da uyuşmazlık bu şeklide kabul edilerek uyuşmazlığın BK.nun 282 maddesi gereğince değerlendirilmesi için hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Bu durumda mahkemece meydana gelen felaket nedeniyle
kira parasından yapılması gereken indirim miktarı belirlenmesi ile yetinilmesi gerekirken, ayrıca sözleşme şartlarına da müdahale edilerek taraflarca sözleşmede aylık olarak ödenmesi kararlaştırılan kira parasının hasat sonunda yıllık olarak ödenmesine karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 19.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.