MAHKEMESİ: Afyonkarahisar 2. Sulh Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 13/03/2014
NUMARASI: 2013/510-2014/289
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı ve davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kiranın 01/07/2013 tarihinden geçerli olmak üzere 6.038,82 TL olarak tesbitine karar verilmiş hüküm davacı ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davalının temyiz itirazlarına gelince;
Davacı dava dilekçesinde, davacıya ait bulunan Ç. Öğrenci Yurdunun uzun yıllardır davalı tarafından kiracı sıfatıyla kiralandığını ve davalı tarafından işletildiğini, taşınmazın kira bedelinin tespiti amacıyla Afyonkarahisar 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/502 Esas sayılı dosyası ile kira tespiti davası açıldığını 2011/742 Karar sayılı ilamı ile 01/07/2009 tarihinden itibaren kiralanan taşınmazın kira bedelinin aylık 4.627 TL olduğunun tespitine karar verildiğini, kararın 27/03/2012 tarihinde kesinleştiğini, tespit edilen kira bedelinin üzerinden 4 yıl geçmiş olmasına rağmen davalının kiraladığı taşınmazın değerinde ve emsal taşınmaz kiralarında artış meydana geldiğini dava konusu taşınmazın 01/07/2013-30/06/2014 tarihleri arasındaki aylık kira bedelinin 4.627 TL'den 7.500 TL'ye yükseltilmesi ile yeni dönem kira bedelinin 7.500 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı, Afyonkarahisar 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/502-742 E.K sayılı Tespit kararının kesinleşmesi üzerinden daha 1 yıl üç ay geçmeden bu davanın açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gibi hakkın suistimali niteliğinde kötüniyetli bir dava olduğunu, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerdeki otobüs terminalinin taşınması nedeni ile etrafındaki canlılığını yitirdiğini, taşınmazın civarında bulunan birçok işletmenin faaliyetlerine son verdiğini, kira bedellerinin 3 yıl öncesine göre düştüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece hak ve nesafet uygulamasına göre kira bedelinin 01.07.2013 tarihinden itibaren aylık 6.038,82 TL olarak tesbitine karar verilmiştir.
Kira parasının tespitine ilişkin 6098 sayılı TBK'nun 344 maddesinde”Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere
göre değiştirilebilir” düzenlemesi getirilmiştir. Şartlar değişmediği ve özel nedenlerin varlığı iddia ve ispat edilmediği sürece, kira sözleşmesinde olağan rayice uygun olarak kararlaştırılan kira parasına, Üretici fiyat Endeksinin 5 yıl için artırımı esas alınarak bulunacak kira parasının o dönemin hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Beş yıldan sonra ise, taşınmazın boş olarak yeniden kiralanması halinde getirebileceği kira parası bilirkişi marifetiyle belirlenerek, hakimce bu miktar gözönünde bulundurulup hak ve nesafete uygun bir kira parası takdir edilmelidir.
Olayımıza gelince; Afyonkarahisar 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/502 Esas sayılı dosyası ile kira tespiti davası açıldığı 2011/742 Karar sayılı ilamı ile 01/07/2009 tarihinden itibaren kiralanan taşınmazın kira bedelinin aylık 4.627 TL olarak tespitine karar verilmiş olup, tespiti istenilen dönem, Afyonkarahisar 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/502-742 E.K sayılı dosyasından kira bedelinin tespit edilmesinden itibaren ki 4. dönem olup, hak ve nesafet dönemi başlamıştır.
Bu durumda mahkemece, yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilerek , tespiti istenilen dönemin endeks dönemi olduğu kabul edilerek, DİE'nin 12 aylık ÜFE endeksine göre kira tespiti yapılması gerekirken, bilirkişi raporu alınarak hak ve nesafete göre kira parasının tespiti doğru olmamıştır.
Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 02.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.