MAHKEMESİ : Beykoz Sulh Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 14/11/2013
NUMARASI : 2012/829-2013/1487
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacılar ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Davacılar vekili, dava dilekçesinde; 01.07.2012 tarihinden itibaren kira bedelinin aylık brüt 6500,00 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, kira parasının aylık net 2000,00 TL olarak ödenmeye başlandığını, talep edilen miktarın fahiş olduğunu , çevrede benzer taşınmazların kira bedellerinin 1500,00 TL olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Mahkemece kira bedelinin 01.07.2012 tarihinden itibaren aylık brüt 3750,00 TL (net 3000,00 TL) tespitine karar verilmiş hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında 01.07.2003 tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Tespit istenen döneme ilişkin hak ve nesafet esaslarına göre aylık kira parası tespit edilecektir. 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre "hak ve nesafet" ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.
Olayımıza gelince; Mahkeme tarafından yapılan keşif sonucu alınan gerek ilk raporda, gerekse de ikinci heyetten alınan raporda bir kısım emsaller belirtilerek kira bedelinin tespit edildiği belirtilmiş ise de, raporlar arasından fahiş sayılabilecek bir çelişki olduğu gibi, bilirkişi raporlarında yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde bir değerlendirme yapılmaksızın, sadece bir kısım kira sözleşmeleri ve kira bedelleri gösterilmek suretiyle rapor tanzim edilmiş, kira sözleşmelerinin ve kiralananların tüm nitelikleri karşılaştırılmadan ve emsal olup olamayacağı değerlendirilmeden, kira bedeli tespit edilmiş olup bilirkişi raporları bu nedenle denetime ve karar vermeye yeterli değildir.
Öte yandan mahkemece, bilirkişi tarafından tespit edilen taşınmazın boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira miktarından kiracının eski kiracı olması ve kira sözleşmesinin özellikleri nazara alınarak, hak ve nesafet indirimi yapılmaması da isabetli değildir.
Bu durumda mahkemece yerinde yeniden keşif yapılarak tarafların sunduğu emsaller ile taraflarca sunulması halinde yeni emsal taşınmazlarda yerinde görülüp yukarıda belirtilen ilkeler gözetilerek yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınıp, kiralananın boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği kiranın belirlenmesi, bundan sonra kiracının eski kiracı olmasına göre belirlenen bu kira bedelinden makul oranda “hak ve nesafet idirimi” yapılarak kira bedelinin tespit edilmesi gerekirken, eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 15.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy