MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
DAVA : Alacak
DAVACI K-DAVALI :
DAVALI K-DAVACI :...
DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak itirazın iptali davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak birleşen dava davalısı-karşı davacı ve davalılar tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalılar ... ve ... Marka Mağazacılık A.Ş. vekili Av. ... ve davacı-karşı davalı vekili Av. ... ile davacı asillerden ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü beyanları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Asıl dava, kiralayanlar ..., ... ve ... tarafından kiracı şirket ve müteselsil kefil hakkında açılan erken tahliye nedeniyle uğranılan zarardan üç davacı payına düşen toplam 158.000 USD alacağın tahsili istemine, Birleşen (2010/156 e. sayılı) dava,diğer kiralayan ... tarafından kiracı şirket ve müteselsil kefil hakkında açılan erken tahliye nedeniyle uğranılan zarardan bu davacı payına düşen alacaktan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 67.393,55 USD alacağın tahsili istemine, Birleşen (2010/729 E.sayılı) dava, kiracı şirket tarafından kiralayanlardan ... aleyhine açılan 22.500 USD depozito bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine, Karşı dava ise, kiralayanlardan ... tarafından kiracı şirket aleyhine açılan hor kullanma bedelinden iş bu kiralayan payına düşen 7.957 TL'nin tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece, Asıl davanın kısmen kabulüne, 157.251,51 USD kira alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesinde belirtilen faiz oranı ile birlikte davalılar kiracı şirket ve kefilden müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacıların fazla isteğinin reddine, Birleşen (2010/156 E. sayılı) davanın, davacının ıslah dilekçesi de mahkememiz dosyası ile birleştirilen kapatılan... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/729 esas nolu dosyasındaki takas ve mahsup talebinin kabulü ile, davacının toplam 103.393,55 USD kira alacağından davalı şirketin takip konusu yapmış olduğu 22.500 USD depozito bedelinin mahsubu sonucu bakiye 80.893,55 USD alacağın davalılar kiracı şirket ve kefilden müştereken ve müteselsilen tahsiline, kabul edilen 67.393,55 USD'lik alacak kısmına dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine, birleşen (2010/729 e.sayılı) davada, takip borçlusu
...'nın kapatılan... 6.icra müdürlüğünün 2010/17015 esas nolu icra dosyasına yapmış olduğu itirazının 22.500 USD asıl alacak yönünden iptaline, Mahkememiz dosyası ile birleştirilen...1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/156 Esas nolu dosyasında davacı takip alacaklısının depozito bedeli takip borçlusunun kira alacağından takas ve mahsup edildiğinden asıl alacak yönünden takibin devamına dair hüküm tesisine yer olmadığına, takas ve mahsup sonucu takibin devamına dair hüküm tesisine yer olmadığına ilişkin karar verilen 22.500 USD asıl alacağın takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine, takibin yalnızca takip tarihinden itibaren işleyecek faiz yönünden devamına, kabul edilen 22.500 USD bedelinin takip tarihindeki Türk Lirası karşılığı 35.610,75 TL üzerinden %40 oranında icra inkar tazminatının davalı-karşı davacı ...'dan tahsiline, Karşı davada, davalı-karşı davacı ...'nın hor kullanmadan dolayı tazminat davasının kesinleşen ... 8.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/64 Esas nolu dosyasında tespit edilen toplam 14.655,90 TL zarar tutarı üzerinden davacının %30 payına düşen 4.396,77 TL alacağın davacı-karşı davalı kiracı şirketten dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, fazla taleplerinin reddine karar verilmesi üzerine hüküm Asıl davada davalılar- Birleşen(2010/729 E. sayılı) davada davacı ve karşı davalı kiracı şirket ve kefil vekili ile Birleşen(2010/156 E. sayılı) davada davacı-Birleşen(2010/729 E. sayılı) davada davalı-karşı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre Asıl ve Birleşen davalar ile karşı davada kiracı ...A.Ş. ve kefil ... vekilinin ve kiralayan ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Asıl ve Birleşen(2010/156 E.sayılı) davada,davalılar vekilinin makul süre ve kefilin sorumluluğuna ilişkin temyiz itirazlarına gelince;
Davacı kiralayanlar ...,... ve ... ve Birleşen (2010/156 E. sayılı) davada davacı kiralayan ... ile davalı kiracı ...A.Ş.arasında 1.4.2007 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmeyi davalı ...'nun mütesilsil kefil sıfatıyla imzaladığı, davalı kiracı tarafından kiralananın kira süresi dolmadan tahliye edileceğine ilişkin 5.12.2008 tarihli ihtar gönderildiği ve anahtarın ... 3.Noterliğine 05.01.2009 tarihinde emanet teslim tutanağı ile teslim edilerek kiralananın tahliye edildiği,iş bu asıl davada kiralayanlardan üçü tarafından kiracının erken tahliyesi nedeniyle uğranılan zarar nedeniyle 2009 Ocak-Şubat-Mart ve Nisan ayları kira paralarından üç davacı payına düşen(%70) toplam 163.800 USD kira parasından kiracı tarafından ödenen 5.000 USD'nin mahsubu ile bakiye 158.800 USD nin davalı kiracı ve kefilden müştereken ve müteselsilen tahsili istendiği, Birleşen (2010/156 E.sayılı) davada, kiralayanlardan ... tarafından kiracının erken tahliyesi nedeniyle uğranılan zarar nedeniyle tahliye tarihi olan 5.1.2009 ile taşınmazın davacılar tarafından dava dışı 3. kişiye satıldığı 7.12.2009 tarihleri arasındaki 11 ay 2 günlük kira bedeli olan 197.457,55 USD'den fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 67.393,55 USD'nin davalı kiracı şirket ve kefilden müştereken ve müteselsilen tahsili istendiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkemece,asıl davada,kiracının 818 sayılı BK.nun 264.maddesi gereğince kiracının 6 aylık tazminat ödemesi gerektiği kabul edilerek asıl davada davacı talebi ile bağlı kalınarak davalı tarafça ödenen 6.548,38 USD nin mahsubu ile bakiye 157.251,52 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesinde belirtilen faiz oranı ile birlikte davalı kiracı şirket ve kefilden müştereken ve müteselsilen tahsiline, birleşen (2010/156 E.sayılı) davada, ıslah dilekçesi de dikkate alınarak davacı ... payına(%30) payına düşen (davalı ödemesi mahsup edilerek) 103.193,55 USD'nin kiracı ve kefilden müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiği,ancak Birleşen (2010/729 e.sayılı) davada takip konusu 22.500 USD depozito bedelinin mahsubu sonucu bakiye 80.893,55 USD alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kabul edilen 67.393,55 USD'lik alacak kısmına dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Kiralanan taşınmaz kira süresi dolmadan erken tahliye edildiği ne göre kiracı kural olarak dönem sonuna kadarki kiralardan sorumludur. Buna karşın kiralayanın da, kendi üzerine düşen görevi yapması, kiralananın yeniden kiraya verilebilmesi için gayret göstermesi, böylece zararın artmasını önlemesi, dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 98. maddesinin yollaması ile aynı kanunun 44. maddesi(1.7.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 114.maddesinin yollaması ile aynı kanunun 52.maddesi) hükmü gereğidir. Bu durumda davacının zararı, tahliye tarihinden itibaren kiralananın aynı koşullarla yeniden kiraya verilebileceği tarihe kadar boş kaldığı süreye ilişkin kira parasından ibarettir.
Mahkemece,dava konusu taşınmazın aynı koşullarla ne kadar sürede yeniden kiraya verilebileceğinin uzman bilirkişi aracılığıyla belirlenip bu süre(makul süre) kadar kira parasının(davacı taleplerinin aşılmaması da dikkate alınarak) asıl ve birleşen(2010/156 E.sayılı) davalarda davalı kiracı şirketten tahsiline karar verilmesi gerekirken olayda uygulanma olanağı bulunmayan BK.nun 264.maddesine dayalı hüküm kurulması doğru değildir.
Ayrıca, Borçlar Kanununun 484.maddesi uyarınca kefaletin geçerliliği, kefilin sorumlu olacağı belli bir miktarın gösterilmesi koşuluna bağlıdır. Başka bir deyişle kefilin sorumluluğundan söz edilebilmesi için belirli bir sürenin ve kefilin sorumlu olacağı azami miktarın sözleşmede belirlenmiş olması gerekir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 22.03.2006 gün ve 2006 / 6-78-88 sayılı kararı da bu yöndedir. Yasanın bu hükmü kefaletin geçerlilik koşullarındandır. Davadan sonra 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 589.maddesinde de benzer düzenlemeye yer verilmiş olup kefilin sözleşmede belirtilen azamî miktara kadar sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Davalı kefilin kefilliği ve sorumluluğu sözleşme kapsamındaki borçlar için geçerlidir. Taraflar arasındaki sözleşmede kefilin erken tahliye halinde oluşan zararlardan kiracı ile birlikte sorumlu olacağına ilişkin açık bir düzenleme yapılmadığı gibi sorumluluğunun kapsamı ve sınırları da tayin edilmemiştir. Kefilin sorumluluğu sözleşme süresince geçerli olup,davalı kefilin sözleşme sona erdikten sonraki erken tahliyeye bağlı olarak istenen alacak kalemleri yönünden sorumlu olduğu düşünülemez. Kaldı ki erken tahliye nedeniyle yeniden kiraya verme süresi(makul süre) kirası aslında bir kira alacağı olmayıp tazminat niteliğindedir. Mahkemece davalı kefilin sorumluluğunun bu kapsamda tayin edilerek tazminat niteliğindeki alacaktan kefilin sorumlu olmaması nedeniyle kefil yönünden asıl davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.
3- Birleşen (2010/156 e. sayılı) davada davacı ... vekilinin ıslah edilen kısma faiz yürütülmemesine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;
Birleşen(2010/156 E.sayılı) davada, kiralayanlardan ... tarafından kiracının erken tahliyesi nedeniyle uğranılan zarar nedeniyle tahliye tarihi olan 05.01.2009 ile taşınmazın davacılar tarafından dava dışı 3. kişiye satıldığı 07.12.2009 tarihleri arasındaki 11 ay 2 günlük kira bedeli olan 197.457,55 USD'den fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 67.393,55 USD'nin ... Bankası avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş,yargılama sırasında davacı vekili 26.04.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 36.000 USD artırıp 103.393,55 USD ye çıkarmış, mahkemece, davacı vekilinin ıslah dilekçesi dikkate alınarak davacı ... payına(%30) payına düşen (davalı ödemesi mahsup edilerek) 103.193,55 USD'nin kiracı ve kefilden müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiği,ancak birleşen (2010/729 e.sayılı) davada takip konusu 22.500 USD depozito bedelinin mahsubu sonucu bakiye 80.893,55 USD alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,kabul edilen 67.393,55 USD'lik alacak kısmına dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine karar verilmiş,ıslah edilen kısma(36.000 USD) faiz uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin bir karar verilmemiştir. Mahkemece,davacı vekilinin ıslah dilekçesine konu edilen 36.000 USD'lik kısmına faiz uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin olumlu yada olumsuz bir karar verilmemesi doğru değildir.
4-Birleşen(2010/729 E.sayılı) davada davalı kiralayan ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Birleşen(2010/729 E.sayılı) davada davacı kiracı şirket vekilinin, kiralayanlardan ...'ya verilen 22.500 USD tutarındaki depozito bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davası açtığı,Mahkemece,depozito bedelinin iadesi gerektiği, ancak kiralayan ... tarafından açılan birleşen (2010/156 E.sayılı) davadaki kiralayan alacağı olan 103.193,55 USD'den depozito bedeli olan 22.500 USD'nin takas-mahsubu yapıldığı, birleşen kapatılan... 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/729 esas nolu dosyasında davalı- karşı davacı takip borçlusu ...'nın kapatılan... 6.icra müdürlüğünün 2010/17015 esas nolu icra dosyasına yapmış olduğu itirazının 22.500 USD asıl alacak yönünden iptaline, mahkememiz dosyası ile birleştirilen... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/156 esas nolu dosyasında davacı takip alacaklısının depozito bedeli takip borçlusunun kira alacağından takas ve mahsup edildiğinden asıl alacak yönünden takibin devamına dair hüküm tesisine yer olmadığına, takas ve mahsup sonucu takibin devamına dair hüküm tesisine yer olmadığına ilişkin karar verilen 22.500 USD asıl alacağın takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine, takibin yalnızca takip tarihinden itibaren işleyecek faiz yönünden devamına, kabul edilen 22.500 USD bedelinin takip tarihindeki Türk Lirası karşılığı 35.610,75 TL üzerinden %40 oranında icra inkar tazminatının davalı-karşı davacı ...'dan tahsiline karar verildiği anlaşılmıştır.
Birleşen (2010/156 E.sayılı) davada kiralayan ...'nın davalı kiracıdan tahsiline karar verilen alacak miktarından birleşen (2010/729 E.sayılı) davada davacı kiracı tarafından kiralayan ...'dan depozito bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasına konu 22.500 USD depozito bedelinin kiracıya iadesi gerektiği sonucuna varılarak takas-mahsubuna karar verildiğine göre, birleşen (2010/729 E.sayılı) itirazın iptali davası reddedilmiş olup,artık depozito bedeline faiz işletilmesi hükmü doğru olmadığı gibi depozito bedelinin tahsili için başlatılan... 6.İcra Müdürlüğünün 2010/17015 esas sayılı icra takip dosyasında işlemiş yada işleyecek faiz alacağı yönünden takibin devamına karar verilmesi doğru değildir.
Ayrıca, depozito bedelinin tahsili amacıyla başlatılan takip tarihi itibariyle kiralayan ... kiracı şirketten alacaklı olup,takibin haklı olduğunun kabulü doğru olmadığı gibi kiralayanın kötüniyetli olduğundan söz edilemez. Bu nedenle takip konusu depozito bedeli üzerinden davacı kiracı lehine icra tazminatı verilmesi doğru değildir.
5-Birleşen(2010/156 E.sayılı) davada davacı, birleşen (2010/729 E.sayılı) davada davalı kiralayanlardan ... vekilinin birleşen davalarda verilen vekalet ücretlerine ilişkin temyiz itirazlarına gelince:
Mahkemece, birleşen (2010/156 E.sayılı) davada kiralayan ...'nın davalı kiracıdan tahsiline karar verilen alacak miktarından birleşen (2010/729 E.sayılı) davada davacı kiracı tarafından kiralayan ...'dan depozito bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasına konu 22.500 USD depozito bedelinin kiracıya iadesi gerektiği sonucuna varılarak takas-mahsubuna karar verildikten sonra bu davada reddedilen 22.500 USD üzerinden davalı kiracı şirket lehine 6.985,96 TL nispi vekalet ücreti verildikten sonra bu kez birleşen (2010/729 E. sayılı) davada aynı depozito bedeli 22.500 USD yönünden yine kiracı lehine 6.985,96 TL nispi vekalet ücreti verildiği görülmüştür. Birleşen (2010/729 e. sayılı) davaya konu depozito bedeli, birleşen(2010/156 e.sayılı) davada kiralayan ... alacağından mahsup edildiğine ve mahsup edilen 22.500 USD üzerinden davalı kiracı şirket lehine vekalet ücreti verildiğine göre aynı depozito alacağı için bu kez Birleşen (2010/729 e. sayılı) davada kiracı şirket lehine 2.kez vekalet ücreti verilmesi doğru değildir. Birleşen (2010/729 e. sayılı) davada davacı kiracı şirket lehine aynı alacak üzerinden 2.kez verilen vekalet ücreti yönünden hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ;Yukarıda 1,2,3,4,5 nolu bentte açıklanan nedenlerle kiracı,kefil ve kiralayanlardan ... vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile asıl ve birleşen davalar yönünden hükmün BOZULMASINA,karşı davanın ONANMASINA, Yargıtay duruşması için kendisini vekille temsil ettiren davalı-karşı davacı yararına takdir olunan 1.350.-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine keza Yargıtay duruşması için kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına takdir olunan 1.350.-TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davalılara verilmesine, onanan kısım için aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacı- karşı davalı... Marka Mağazacılık A.Ş. ye iadesine, 09/02/2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy