MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Alacak
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı-davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı vekili ... ile davalı şirket vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava rödovans bedeli ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde; davacı ve davalı şirket arasında düzenlenen 03/02/2011 tarihli rödovans sözleşmesi ile Burdur yeşilova kayadibi mevkiğinde bulunan maden sahasının davalıya kiralandığını, davalının sözleşme başlangıcından itibaren rödovans bedeli ödemediği gibi, sözleşmede kararlaştırılan yükümlülüklerinden hiçbirini yerine getirmediğini, davalıya 18/07/2012 tarihinde keşide edilen ihtar ile altmış gün içinde rödovans bedelini ödemesi aksi halde sözleşmenin feshediliceği ve cezai şart talep edileceğinin bildirildiğini davalının sözleşmesinin 9.maddesiyle sözleşme yürürlükte bulunduğu sürece ve her ay asgari 1000 ton minimun %42 Cr 203 konsantre krom madeni üretimi yapmayı taahhüt ettiği 11. maddede ise taahhüt edilen rödovans bedeli veya asgari üretim rödovans bedellerinin ödenmemesi halinin sözleşmenin tek taraflı feshi ve cezai şartı ödeme nedeni olarak kabul edildiğini belirterek rödovans bedeli ve cezai şart alacağı olarak şimdilik 20.000.TL'nin sözleşme tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili davacı şirket tarafından davalı şirket yetkililerinin kandırıldığını, taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olarak sözleşmeye 1000 ton tüvonan krom madeni yerine 1000 ton konsantre krom yazıldığını, üretilebilir cevher miktarı konusunda davalının yanıltıldığını, sözleşmeye konu sahadan aylık minimun 1000 ton konsantre krom madeni üretiminin mümkün olmadığını, sözleşme konusunun imkansız olması nedeniyle geçersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu sahada yapılan arama çalışmalarında herhangi bir krom madeni ya da damarı tespit edilemediği ayda 1000 ton konsantre krom madeni üretilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davaya dayanak yapılan 05/02/2011 tarihli rödovans sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin 9/a maddesinde" işletmecinin anlaşmaya konu maden sahasında üretilecek konsantre krom maden cevherinin satış miktarı veya stok ton üzerinden ruhsat sahibine %10, anlaşmaya konu maden sahasında üretilecek
tüvanan krom cevherinin, satış miktarı veya stok ton üzerinden %10 rödovans bedelini nakit veya konsantre krom olarak ödeyeceğini 9/b bendinde "işletmecinin sözleşme süresince ve sözleşmenin yenilenmesi halinde sözleşme yürürlükte bulunduğu sürece her ay asgari 1000 ton minimun % 42 konsantre krom madeni üretimini taahhüt ettiği 1000 ton minimun % 42 konsantre krom madeni rödovans bedelini her ayın rödovans avansı olarak ve peşinen ödemeyi taahhüt ettiği 11.maddede ise "sözleşmeye aykırılıklar nedeniyle ruhsat sahibinin herhangi bir zarara maruz kalması halinde işletmecinin ruhsat sahibinin tüm zararlarını ödeyeceği gibi ayrıca yüzbin Amerikan Doları cezai şart ödemeyi kabul ettiği kararlaştırılmıştır.
Kira sözleşmesi karşılıklı anlaşma veya bir mahkeme kararı ile feshedilmediğine göre tüm hükümleri ile geçerli olup tarafları bağlar. Ayakta olan sözleşme gereğince kiracı kiralananda üretim yapılamadığından bahisle kira bedelini ödemeden kaçınamaz TBK' nun 324. maddesinde kullanıma elverişli bulundurulduğu sürece kiralanan, kiracının kendisinden kaynaklanan bir sebeble kullanılmasa veya sınırlı olarak kullanılsa bile kiracının kira bedelini ödemekle yükümlü olduğu düzenlenmesine yer verilmiştir. Bu durumda davacının rödovans bedelini talep etmesinde ve sözleşmenin uygulanmasını istemesinde bir usulsuzlük bulunmamaktadır. Ancak davacının sözleşmenin 11.maddesi gereğince cezai şart alacağı talep edebilmesi için öncelikle zarara uğraması ve bu zararın varlığını kanıtlaması gerekir. Mahkemece davacıya zararlarını açıklaması ve bu zarar kalemlerini kanıtlaması için süre ve imkan tanınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı ...ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, Yargıtay duruşması için kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına takdir olunan 1.350.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 16.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy