MAHKEMESİ : Kocaeli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 15/10/2014
NUMARASI : 2012/578-2014/1215
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak ve tazminat davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Asıl dava, kira alacağı ve cari yıl tazminatının tahsili, karşı dava kiracı tarafından açılan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulü ile 86.934 TL kira alacağının tahsiline, cari yıl tazminatı isteminin reddine, karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde, davalı ile davacı idare arasında kira sözleşmesi akdedildiğini, davalının taksitleri ödememesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, kira sözleşmesinin 14. maddesi gereğince fesih halinde kiracının bir yıllık cari yıl kira bedeli tutarında tazminat ödeyeceğinin hüküm altına alındığını, bununla ilgili olarak davalıya tebligat gönderildiğini, 168.694 TL cari yıl tazminatının ve 157.668 TL kira alacağının taksit vadelerinden itibaren 6183 sayılı yasanın 51. maddesinde belirtilen değişik oranlarda gecikme zammı uygulanarak tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı/karşı davacı cevap ve karşı dava dilekçesi ile; idarenin tek taraflı olarak hastanenin acil bölümünde bulunan kantinin yerini değiştirdiğini, bu nedenle zarar ettiğini, kiraları ödeyemediğini belirterek uğramış olduğu zarar için şimdilik 10.000 TL nin tahsilini talep etmiştir. Mahkemece, asıl dava yönünden, davaya konu kiralananın yerinin değiştirilmiş olması nedeniyle sözlşmenin batıl olduğu, davacı idarenin kiralananın yer değiştirdiği 22.7.2011 tarihi ile tahliye tarihi olan 30.5.2012 arasında 10 aylık kira alacağı talep edebileceği, taşınmazın yeniden 3. kişiye ihale ile aylık 8.000 TL'sı bedelle kiralanmış olması nedeniyle aylık 8.000 TL'sı hesabı ile 80.000 TL kira alacağı talep edebileceği, yine tahliye tarihinden yeniden kiraya verilme tarihi olan 26.06.2012 tarihleri arasında 26 günlük 6.934 TL olmak üzere toplam 86.934 TL kira alacağının tahsiline, cari yıl tazminatı talebinin reddine, karşı dava yönünden ise kiracının somut bir zararının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1-Asıl dava yönünden; Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı/karşı davacının tüm, davacı/karşı davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davacı/karşı davalı kiraya verenin kira alacağına ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Taraflar arasında imzalanan 19.02.2010 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme ile Derince Devlet Hastanesi acil servisinde kantin ve çay ocağı olarak 27.50 m2 alanın davalıya kiralandığı, davalı tarafından kira taksitlerinin ödenmemesi gerekçesiyle kiraya veren tarafından 11.05.2012 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği, taşınmazın 30.05.2012 tarihli karşılıklı imzalanan
./...
tutanakla tahliye edildiği ve taşınmazın yeniden ihale ile kiraya verildiği anlaşılmaktadır. Davacı kiraya veren asıl davada tahliye öncesi ödenmeyen 157.668 TL kira alacağının tahsilini istemiş, mahkemece kiralananın 22.07.2011 tarihinde yer değiştirdiği gerekçesiyle 3. kişiyle yeniden yapılan kira sözleşmesi uyarınca kira alacağı hesaplanmış ise de, taraflar arasında geçerli olan sözleşme uyarınca tahliye tarihine kadar olan kira alacağı hesap edilerek sonucuna göre kira alacağının tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde 3. kişiyle yapılan sözlşmeye göre kira alacağının hesaplanarak karar verilmesi doğru değildir.
3- Karşı davada davalı/karşı davacı kiracının reddedilen tazminat bedeline ilişkin temyizine gelince; Davalı ile davacı idare arasında, 2886 Sayılı Yasa hükümlerine göre düzenlenen sözleşme uyarınca acil polikliniğinde bulunan kantin ve çay ocağı yıllık 183.100 TL bedelle, üçer aylık dönemler halinde ödenmek üzere davalıya kiraya verilmiştir. Sözleşmenin 14.maddesinde kiracının taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi hallerinde 2886 sayılı Kanunun 62. maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın idarece sözleşme feshedilerek kesin teminatın gelir kaydedileceği ve cari yıl kira bedeli tazminatının tahsil edileceği kararlaştırılmıştır. Davacı/karşı davalı idare, 11.05.2012 tarihli ihtarname ile kiralanan taşınmazın 22.08.2011, 22.11.2011 ve 22.02.2012 taksit kira bedellerinin kiracıya yapılan ihtarlara rağmen süresi içerisinde ödenmediği, sözleşme yapıldıktan sonra kiracının taahhüdünden vazgeçmesi veya şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi nedeniyle düzenlenen kira sözleşmesini tek yanlı feshetmiş, kiracıdan bir yıllık kira bedeli tutarında tazminat talep etmiştir. Davacı 18.11.2011 tanzim tarihli ihtarnamesi ile 22.08.2011 ve 22.11.2011 taksitlerinin 10 gün içerisinde ödenmesini istemiş, 16.04.2012 tarihli ihtarname ile 22.8.2011, 22.11.2011 ve 22.02.2012 taksitlerinin 7 gün içerisinde ödenmesini istemiş, 11.05.2012 tarihli ihtarname ile de sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle taşınmazın boş olarak teslimi davalıya bildirilmiştir. Fesih durumunda davalının tazminat ile sorumlu tutulabilmesi için öncelikle feshin davacı idare yönünden haklı nedene dayanıyor olması gerekir. Kira akdinin sona erme sebeplerinden biri de kiracının temerrüdü olup kira parasının ödenmemesi veya geç ödenmesi durumunda akdin feshinin biçim ve koşulları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 315.maddesinde (818 sayılı BK.nun 260.maddesi) düzenlenmiştir. Buna göre, istenen kira parasının veya yan giderin muaccel (istenebilir) olması ve kira bedeli ile yan giderin verilen sürede ödenmemiş bulunması, ihtarnamede verilen süre içerisinde kira parasının ödenmemesi halinde akdin feshedileceğinin açıkça belirtilmesi gerekir. Kiracıya verilecek süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gün, ürün kiralarında en az altmış gün, diğer kira ilişkilerinde ise en az on gündür.
Somut olayda davaya konu kiralananın Derince Devlet Hastanesi acil servisinde kantin ve çay ocağı olarak kullanılmak üzere kiralandığı anlaşılmaktadır. Davaya konu taşınmazın çatılı iş yeri olması dikkate alınarak 30 günlük ödeme süresinin verilmediği anlaşılmakla davalıya gönderilen ihtar sonuç doğurmaz. Bu durumda kiraya verenin feshi haksızdır.
Kural olarak taraflar sözleşme süresi ile bağlı olup kira sözleşmesinin süresinden önce ve haklı bir gerekçe olmaksızın feshi durumunda feshe neden olan taraf açısından tazminat sorumluluğu söz konusu olur. Somut olayda sözleşme kiraya veren tarafından haksız feshedilmiştir. Bu durumda kiraya veren borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle kiracının uğradığı zararı karşılamakla yükümlü olup davacının talepleri bu çerçevede değerlendirilmelidir. Ancak borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle talep edilecek zararın kapsamı belirlenirken TBK.’nun 52/1.maddesi hükmü de göz önünde bulundurulmalıdır. Bu kapsamda zarar gören tarafın zararın artmaması bakımından gerekli tedbiri alması gerekecektir. Sonuç itibariyle kiracının fesih tarihinden itibaren aynı gelir
../...
seviyesine sahip benzer nitelikteki başka bir işyerini kiralayabileceği olağan sürenin tespit edilerek bu süreye ilişkin olarak davacının kayıpları değerlendirilmelidir. Mahkemece bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın soyut bir şekilde kiracının tazminat talebinin reddine karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda 2 nolu bentte yazılı nedenle davacı/karşı davalının, 3 nolu bentte yazılı nedenlerle davalı/karşı davacının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca karşı davada verilen hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz eden davalıya iadesine, 24/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy