İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Antalya 4. Sulh Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 28/11/2013
NUMARASI : 2012/567-2013/1493
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair karar davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, faydalı imalat bedelinin tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; .. Limanı içerisinde yolcu rıhtımları geri sahasında bulunan 6.000 m2 lik betonarme soğuk hava deposu, bu deponun batı yönünde kalan 600 m2 lik kapalı alan ve bu alanı çevreleyen mahali 01/01/2003 tarihli sözleşme ile kiralandığını, mecur teslim alındığında bakımsız ve önemli derecede tadilata muhtaç durumda olduğunu, müvekkili şirket tarafından çeşitli tadilatlar, bakım, onarım ve iyileştirme çalışmaları yapıldığını, bu tadilat bakım ve onarım çalışmaları kira ilişkisinin son bulduğu 28/11/2011 tarihine kadar devam ettiğini, bu yatırımlar yapılırken davalı şirkete yazılı başvurulduğunu, bilgilendirildiğini, fakat davalı şirketin mecurda yapılması gerekli bu tadilat ve iyileştirme masraflarına katlanmadığını, bu masrafların bizzat müvekkil tarafından yapılmasını istediğini, müvekkil şirket tarafından zorunlu ve faydalı masraf niteliğindeki yatırımların parasal değerinin saptanması ve ayrıca mecurun ve içindeki cihaz – makinelerin tam hasarsız ve kullanmaya elverişli olduğunun belirlenmesi talebiyle mahkeme aracılığıyla delil tespiti yaptırıldığını, müvekkili şirket tarafından mecura yapılmış bulunan zorunlu ve faydalı masrafların parasal değeri tespit tarihi itibariyle 542.240,00 TL olduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkil şirket tarafından yapılmış bulunan zorunlu ve faydalı masrafların şimdilik 10.000,00 TL lik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı, yapılan bakım ve onarım çalşımaları nedeniyle kira sözleşmesi 3.4. maddesi uyarınca 30.04.2003 tarihine kadar kira bedeli alınmadığını ,yapılacak işlerin gözetilmesi nedeniyle kira bedelinin düşük tutulduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, sözleşmede kiracının kiralanana yaptığı masrafların kiraya verenden istenebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, TBK 321. maddesine göre kiracının aksine bir anlaşma yoksa kiraya verenin rızası ile yaptığı yenilik ve değişiklikler sebebiyle kiralananda ortaya çıkan değer artışının karşılığını isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında 01.05.2002 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 818 Sayılı Borçlar Kanunu ile 6570 Sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmış, bu Kanunlardaki kira ilişkisinden kaynaklanan ihtilaflara ilişkin düzenlemeler, Kanunun dördüncü bölümünde sıralanmıştır. Taraflar arasındaki kira ilişkisi 818 Sayılı Borçlar Kanunu zamanında kurulmuş olup dava da 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun yürürlüğe girme tarihinden önce açılmıştır.Bu durumda somut olaya uygulanacak mevzuat 818 Sayılı Borçlar Kanunudur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 321. maddesi ile kiracının kiralananda “yenilik ve değişiklik” yapmasına ilişkin özel bir düzenleme getirilmiş, kiracının kiralananda yenilik ve değişiklik yapabilmesi kiraya verenin yazılı rızasına bağlanarak (TBK m. 321/I), bunlara rıza gösteren kiraya verenin, yazılı olarak kararlaştırılmış olmadıkça kiralananın eski durumuyla geri verilmesini isteyemeyeceği (TBK m. 321/II) düzenlenmişse de 818 Sayılı kanuna tabi kiralananlarda faydalı ve zorunlu imalat bedellerinin vekâletsiz işgörme ( BK m. 414) ve sebepsiz zenginleşme (BK m. 61 vd.) hükümlerine göre talep edilebilmesi mümkündür.Nitekim mahkemece alınan bilirkişi raporlarında faydalı ve zorunlu imalat bedelleri ile ilgili inceleme ve değerlendirmeler de yapılmıştır.Bu durumda kira sözleşmesinin imalata ilişkin maddelerinden özellikle “tarafların yükümlükleri” başlığı altında düzenlenen 3.1. madde, 3.4. madde, 3.5. Madde, 4.3. madde ,4.4. madde ,4.5. madde ile “sözleşmenin feshi” başlıklı 6.1. madde değerlendirilerek sonuca varılmalıysa da sözleşmenin feshi başlığı altında düzenlenen 6.1.maddesini takip eden bir sonraki sayfada yazılı olan ve eksik bırakılan tüm yatırım ,tadilat ve onarımların piyasa değeri üzerinden amortisman bedelleri düşüldükten sonra peşin ödemeyi kabul eder hükmüne ilişkin tam metin getirtilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 16.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy