MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hüküm davacı vekilince duruşmalı, davalı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde asıl ve birleşen davada davacı vekili Avukat ... ile şirket yetkilisi Bahri Köse gelmiş, diğer taraftan gelen olmadığı anlaşılmakla onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Asıl ve birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, asıl dava fiyat farkı (verim düşüklüğü zararı) ile fazla imalat bedelinin tahsili, haksız kesilen gecikme cezalarının iadesi, birleşen dava ise 18 nolu hakedişten haksız olarak kesilen gecikme cezasının istirdadı istemine ilişkindir.
Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne dair verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz dilekçesinin verilme usulü HUMK'nın 434. maddesinde açıklanmış olup, buna göre harca tabi ise temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt ettirilip, temyiz harcının yatırılmış olması gerekmektedir. Temyiz defterine kayıt ettirilip, harcı alınmayan temyiz dilekçeleri bakımından çözüm getiren 21.05.1985 gün, 1984/5 Esas, 1985/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında harca tabi olmasına rağmen hesap edilip ilgilisinden alınmadan temyiz defterine kaydedilen temyiz dilekçeleri hakkında da HUMK'nın 434/3. maddesinde öngörülen eksik harç ödenmesi ile ilgili işlemin kıyasen uygulanması ve bu durumda temyiz isteminin, temyiz defterine kaydedildiği tarihte yapılmış sayılması gerektiği açıklanmıştır.
1)Somut olayda, asıl ve birleşen davada davacı olan yüklenici şirket vekili asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne dair verilen hükmü her iki dava yönünden temyiz ettiği halde tek temyiz yoluna başvurma harcı ve maktu temyiz karar harcı yatırmıştır. Oysa temyiz dilekçesinin süresinde temyiz kaydı yapılmış ise de, iki ayrı dava yönünden adı geçen davacı tarafça ayrı ayrı temyiz yoluna başvurma harcı ve maktu temyiz karar harcının yatırılması gerekmektedir. Hükmü temyiz eden asıl ve birleşen davalarda davacı vekili tarafından 2 ayrı dava yönünden harçlar yatırılmışsa buna ilişkin belgenin eklenmesi, yatırılmamışsa hangi dava yönünden anılan harçların yatırıldığına ilişkin yazılı
açıklama alındıktan sonra temyiz başvuru ve maktu temyiz karar harcı yatırılmayan dava yönünden anılan harçları yatırması için vekile HUMK'nın 434/3. maddesi uyarınca muhtıra çıkarılması, sonucuna göre gerektiğinde aynı hüküm uyarınca mahkemece bir karar verilmesi, harçları yatan dava yönünden dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmesi gerekmektedir.
2) Yine asıl ve birleşen davada davalı olan idare vekili tarafından verilen temyiz dilekçesinden, sadece asıl davada verilen hükmün temyiz edildiği anlaşılmakta olup, asıl davada hüküm altına alınan 250.506,24 TL üzerinden 4.278,03 TL nispi temyiz karar harcının yatırılması gerekmekte ise de, davalı idare vekilinin 1.485,44 TL nispi temyiz karar harcı yatırdığı anlaşılmaktadır.Karar ve ilam harcı, maktu ve nispi olmak üzere iki çeşittir. (492 sayılı Kanun m.15,21). Bu anlamda davanın maktu veya nispi harca tabi olup olmaması, kural olarak dava konusunun para ile değerlendirilebilir olup olmamasına göre değişmektedir. Nispi harç, konusu belli bir değerle (para veya para ile değerlendirilebilen bir şey) ilgili davalarda, hüküm altına alınan değer üzerinden tarifedeki belli nisbete göre alınan harçtır ( 1 sayılı Tarife, madde III/1-a). Maktu harç ise, konusu belli bir değerle tespit edilemeyen davalarda ve davanın reddine ilişkin kararlardan alınan harçtır (1 sayılı Tarife, madde III/2-a). Harçlar Kanunu'nun 16/1. maddesinde değer ölçüsüne göre harca tabi işlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas alınacağı öngörülmüştür. Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince eksik harç tamamlanmadan müteakip işlemler yapılamaz.
Temyiz dilekçesinin, temyiz kaydı yapılmış ise de hükmü temyiz eden davalı tarafça 2.729,59 TL eksik nispi temyiz karar harcının tamamlanması gerekmektedir. Hükmü temyiz eden davalı vekilince anılan eksik nispi temyiz karar harcı yatırılmışsa buna ilişkin belgenin eklenmesi, yatırılmamışsa; yatırması için HUMK'un 434/3. maddesi uyarınca anılan vekile muhtıra çıkarılması sonucuna göre gerektiğinde dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi ya da aynı madde uyarınca mahkemece bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.