Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen kararın temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşme dışı imalat bedeli alacağı istemine ilişkindir.
Davacı yüklenici, taraflar arasında imzalanan sözleşmede öngörülen işler haricinde ilave işler yaptığını, işi eylül 2012’de bitirdiğini ve davalı iş sahibine teslim ettiğini belirterek şimdilik 10.044,00 TL tutarında sözleşme dışı işler bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı iş sahibi ise; eserde fazla imalat bulunmadığını, teslim tarihi ile dava tarihine göre 5 yıllık zamanaşımı süresi geçtiğinden zamanaşımı def'i ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, taraflar arasında eser sözleşmesi kurulduğu, eserin eylül 2012 tarihinde teslim edildiği, iş bedelinin tahsili isteminin 818 sayılı BK'nın 126/4 maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu zamanaşımının alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlayacağı ve bedel ödeme borcunun teslim anında muaccel olacağı gözetildiğinde davanın 5 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 05/12/2018 tarihinde açıldığı, davalı tarafça usulüne uygun zamanaşımı def'inde bulunulduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin verdiği istinaf başvurusunun esastan reddi kararı yasal süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmiştir.
1-Yargıtay içtihat ve uygulamalarında belirtildiği üzere, sözleşme dışı iş ya da fazla imalât işin ifası sırasında ya da bitiminde iş sahibinin talimatı veya talimatı olmaksızın iş sahibinin yararına olarak iş görenin yaptığı iş ve imalâtlardır. Bu hale sözleşme dışı iş, sözleşme fazlası imalât, ek iş ve ek imalât da denilmektedir.
Sözleşme dışı ilave işler nedeniyle açılan davalar hukuki niteliği itibariyle vekâletsiz iş görmeden kaynaklanan davalardır. Sözleşme fazlası ya da sözleşme olmaksızın yapılan işlerin tahsili için açılacak davalarda işin yapıldığı tarihe göre mülga 818 sayılı BK’nın 410 ve devamı ya da 6098 sayılı TBK’nın 526 ve devamı maddelerindeki vekâletsiz iş görme hükümleri uygulanacaktır. Gerek Borçlar Kanunu gerek Türk Borçlar Kanunu’nda vekâletsiz iş görme hükümlerine göre açılacak davalardaki zamanaşımı süresine ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan alacak davalarında uygulanan 5 yıllık zamanaşımı süresi, vekâletsiz iş görmeden kaynaklanan davalarda uygulanamaz. Bunun sonucu olarak, kanunda aksine bir düzenleme bulunmadığından genel zamanaşımı süresi olarak BK’nın 125 ve TBK'nın 146. maddesindeki 10 yıllık zamanaşımı süresi vekâletsiz iş görme hükümlerine göre açılacak davalarda da uygulanacaktır. Nitekim, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 04.06.1958 tarih, 1958/15-6 Esas ve Karar sayılı ilâmı, Y. 15. H.D’nin 17.03.2015 tarih, 2015/1035 Esas ve 2015/1289 Karar, yine Y. 15. H.D.'nin 23.12.2013 tarih, 2013/5368 Esas ve 2013/6991 Karar sayılı ilâmlarında vekâletsiz iş görmeden kaynaklanan davalarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağı kabul edilmiştir. Zamanaşımı süresinin başlayacağı tarih de BK'nın 128, TBK’nın 149. maddesine göre alacağın muaccel olduğu tarih olup, vekâletsiz iş görme halinde iş görenin alacağı işin yapıldığı tarihte muaccel hale gelir ve zamanaşımı süresi fazla iş ve imalatın yapıldığı tarihten tibaren işlemeye başlar.
Davacı yüklenicinin dava dilekçesindeki anlatımı ve iddiaları karşısında, davalının da savunmasında “fazla imalat bulunmadığı ve fazla imalat hakkında sözleşmenin 26. maddesinin uygulama alanı bulacağı” beyanı karşısında davacı tarafça talep edilen işbedeli alacağının sözleşme dışı ilave iş ve imalatlara ilişkin olduğunun kabulü zorunlu olup, yerel mahkemenin talebin eser sözleşmesinden kaynaklı (sözleşme içi) işbedeli alacağı olduğuna yönelik tespitinde ve sözleşme içi imalat sebebiyle işbedeli talep edildiği durumlarda uygulama alanı bulan 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğinden bahisle davanın zamanaşımı sebebiyle reddi kararında isabet yoktur.
Bu durumda mahkemece, dava konusu alacak eser sözleşmesinin ifası sırasında yapılan sözleşme dışı fazla imalât olup, vekâletsiz iş görme hükümlerine tabi bu alacaklar hakkında uygulanacak zamanaşımı süresinin fazla işin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı B.K.’nın 125. maddesi (TBK’nın 146. maddesi) hükmüne göre 10 yıllık zamanaşımı süresi olduğu, fazla işin yapılıp alacağın muaccel olduğu kabul edilecek en eski tarih olan davacının dava dilekçesinde belirttiği 2012 yılı eylül ayından, huzurdaki davanın açıldığı 05/12/2018 tarihine kadar 10 yıllık zamanaşımı süresi geçmediğinden davalının ileri sürdüğü zamanaşımı def’i reddedilip işin esası incelenerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile davanın zamanaşımı yönünden reddi ve istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.
2-Bozma nedenine göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) no.lu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi’nin 09.02.2021 gün 2020/232 Esas ve 20201/154 Karar sayılı kararının kaldırılarak ilk derece mahkemesi hükmünün davacı yararına BOZULMASINA, (2) no.lu bentte açıklanan nedenlerle bozma nedenine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine, 6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ise Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine, 24.02.2022 gününde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy