MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2021/1395 E., 2024/455 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Selçuk 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2021/87 E., 2021/272 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ...'nın karayollarında can ve mal güvenliğini sağlamak, düzenli ve güvenli trafik akışını temin etmek amaçlarına hizmet etmek üzere müvekkili ... ile Selçuk İlçe Emniyet Müdürlüğü arasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun'un ek 16. maddesine dayanılarak KGYS-TEDES kurulum ve işletim ön protokolü imzalandığını, protokol ile kurulacak olan sistemlerin Emniyet Genel Müdürlüğü'nce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılmasına, aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının % 30'u oranındaki tutarın izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden müvekkili belediyeye sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenmesine karar verildiğini, 2886 sayılı Kanun'un uygun bedelin tespiti başlıklı 28. maddesinin 3 fıkrası hükmü uyarınca 2886 sayılı Kanun'un 35. maddesinin (a) bendi uyarınca kapalı tespit usulüyle yapılan ihalede müvekkili Belediye Encümeninin 12.05.2015 tarihli 273 sayılı Kararı ile davacı ...Elektrik Enerji Üretim Yatırım Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne pey haddi layık görülerek, KGYS-TEDES sisteminin kurulması ve işletilmesi işinin davalı firmaya ihale edildiğini, ihale aşaması tamamlandıktan sonra 2886 sayılı Kanun'un 53. maddesi hükmü gereği müvekkil Selçuk Belediyesi ile davalı ...Elektrik Enerji üretim Yatırım Sanayi ve Tic. A.Ş. arasında 08.03.2015 tarihli sözleşme imzalandığını, somut olayda tarafların ivazlı bir sözleşme yapmak hususunda bağlanma iradelerinin mevcut olduğunu, yalnızca sözleşme kurma iradelerinin varlığı sözleşmenin geçerli şekilde kurulması için yeterli olmadığını, hüküm ve sonuç doğuran geçerli bir sözleşmenin bulunması için tarafların sözleşmenin esaslı unsurlarında da uyuşmuş olması gerektiğini, Türk Borçlar Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrası hükmü ile sözleşmenin esaslı noktalarında irade uyuşması sağlanmadıkça sözleşmenin kurulmuş sayılmayacağı sonucuna ulaşıldığını belirterek, müvekkili Belediye ile davalı arasında 08.06.2015 tarihinde imzalanan sözleşmede objektif esaslı unsur olan bedel unsurunun bulunmaması taraflar arasında belirlenmemiş olması sebebiyle belirtilen sözleşmenin geçerli şekilde kurulmadığının ve imza tarihinden bu yana hiç bir hüküm ve sonuç doğurmamış olduğunun, imza tarihinden bu yana yoklukla batıl olduğunun mahkemece tespit edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin üstlendiği yükümlülüklerin tamamını yerine getirdiğini, davacı tarafından kurulan KGYS-TEDES sistemi tarafından tespit edilen trafik ihlalleri listesindeki trafik idari para cezaları toplamının % 9,5'i üzerinden hesaplanmış olmakla, sözleşme konusu işin bedeline yönelik hususların gerek ihale şartnamesinde gerekse de anılan ihaleye ilişkin tüm dayanak belgelerde davacı idare tarafından açıkça belirtildiğini, bu hesaplama yönteminin 1 yıl sonra hiçbir gerekçe olmaksızın idare tarafından hukuka aykırı bir şekilde değiştirilmeye çalışıldığını, müvekkili şirkete hasılat paylarının ödenmemesi neticesinde ilgili hasılat payı oranının 16.09.2019 tarihli ek protokol ile % 7,5 oranına düşürülmüş olup, müvekkili şirketin tüm iyi niyetli yaklaşımlarına karşılık davacı tarafça hasılat payı ödemelerinin yine de müvekkiline yapılmadığın, açılan davanın iyi niyetli olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmede iş bedelinin yüklenicinin TEDES/KGYS sistemini kurması ve kurulacak sistem tarafından tespit edilecek olan trafik ihlalleri nedeniyle Emniyet Müdürlüğü'nce düzenlenecek olan ve onaylanan idari trafik para cezalarının toplamı üzerinden iş sahibi belediyeye % 30 oranında bedelin aktarılması ve tüm bedel üzerinden % 9,5'lik (taraflar arasında sonraki dönemde yapılan ek protokol saklı kalmak üzere) payın yükleniciye ödenmesi şeklinde ifade edildiği, sözleşmenin hasılat paylaşımı esasına dayalı eser sözleşmesi olduğu, ihale şartnamesi gereği eser sözleşmesinin esaslı unsuru olan bedelin hasılat paylaşımı üzerinden belirlendiği ve bunun yokluğu iddiasının kabul edilemeyeceği, 16.09.2019 tarihli ek sözleşmeden sonra % 9,5 olan oranın % 7,5 olarak kabul edildiği, işbu davanın ikamesinin TMK'nın 2. maddesinin "dürüstlük kuralı"na da aykırılık teşkil edeceği, diğer kanunlar (Devlet İhale K., Kamu İhale K., Kamu İhale Sözleşmeleri K.) gereği sözleşmenin ihale şartnamesinin esaslı unsurlarında eksiklik görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Sözlü yargılama için ayrı bir gün verilmesinin talep edilip edilmediğinin sorulmadığını,
b. Sözleşmenin eser sözleşmesi olarak nitelendirildiğini, ancak sadece eser sözleşmesi olmadığını ilgili teçhizatlar kurulduktan sonra onların onarım ve bakım işlerini de kapsadığını, o sebeple sözleşme yanlış nitelendirilip direkt davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını,
c. Sözleşmenin karma nitelikli bir sözleşme olduğunu, bedel konusundaki belirsizliğin hakimin müdahalesi ile giderilebilecek bir durum olduğunu,
d. 08.03.2015 tarihli sözleşmenin karma sözleşme niteliğinde olduğunu, esaslı unsuru olan bedel unsurunun eksik olduğunu ve belirli veya belirlenebilir olmadığını, Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş sözleşme türlerinden olmadığından hakimin bedeli belirleyemeyeceği sebepleriyle yokluk ile batıl olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinin yoklukla malul olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.