MAHKEMESİ: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/347 E., 2024/991 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI: 2021/466 E., 2023/808 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 08.05.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 25.09.2013 tarihli Erzincan - Bayburt illeri sorumluluk alanı dahilinde 2. ihbarname dağıtımı, enerji kesme açma hizmet alım sözleşmesi (Erzincan - Bayburt illeri için) yine 25.09.2013 tarihli Erzurum ili sorumluluk alanı dahilinde 2. ihbarname dağıtımı, enerji kesme açma hizmet alım sözleşmesi (Erzurum ili için) düzenlendiğini, taraflar arasında düzenlenen her iki sözleşme kapsamında sözleşmelerin 5. maddesinde işin tanımının düzenlendiğini, her iki sözleşmenin de 25.09.2015 tarihinden itibaren üç ay süre ile aynı şartlarda uzatıldığını, sözleşmelerin her ikisinin de müvekkili firma tarafından eksiksiz ve tam ifa edilmiş olduğunu, sözleşmenin ifası aşamasında her iki sözleşme bakımından müvekkil firma yetkilisi davalıya müracaatla sözleşmenin 17.1 maddesinde uygulanacak cezalar ve primler bölümünde düzenlemesi bulunan hüküm uyarınca prim alacağının hesap edilerek hakedişlere yansıtılmasının istendiğini, davalı tarafça müvekkilinin prim alacağının %96 oranına ulaşamadığından prim alacağı isteğinin reddedildiğini ileri sürerek sözleşmesine ilişkin prim alacağının her bir sözleşme bakımından 250.000,00 TL 'den 500.000,00 TL olarak davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesinde; toplamda 500.000,00 TL olan taleplerini 4.080.000,00 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının hizmet verdiği illerde tahsil oranlarının Erzurum için %87,65, Erzincan için % 96,24, Bayburt için % 94,93 olduğu gözönünde alındığında davacının prime hak kazanmadığının aşikar olduğunu, sözleşme kapsamında davacının yapacağı iş ve işlerin toplam bedelinin 1.108.248,00 TL olarak belirlendiğinin gözönüne alındığında davacının gayreti ve çalışmasının ödüllendirilmesine ilişkin primin sözleşmenin imza bedelinin neredeyse yarısına tekabül eden 500.000,00 TL'nin hayatın olağan akışına uygun düşmediğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından gerçekleştirilen yükümlülük nedeniyle 27 adet hakediş düzenlendiği, son üç hakediş uzatma dönemine ilişkin olduğu, sözleşme süresinin uzatılmasına yönelik ek protokolde, ana sözleşmesinin prim alacağının ödenmesine yönelik 17/1-O maddesinin uygulanmayacağı belirtildiğinden 24 adet hak ediş üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, ibraz edilen bilirkişi raporunda 24 adet hakedişe göre geriye doğru 12 aylık sürelerle 2 kere prim alacağına yönelik hesaplama yapıldığında, davacının tahsil edilen fatura tutarlarının, tahakkuk eden fatura tutarlarına göre %96 oranını aştığı belirtildiği, bu durumda davacının 385.000,00 TL tutarında prim alacağının bulunduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden ise sair hususların reddine, faiz talebi hakkındaki istinaf talebine ilişkin olarak ise ilk derece mahkemesince dava dilekçesinde faiz talep edilmediği gerekçesi ile faiz talebinin reddine karar verilmiş ise de ıslah dilekçesi ile faiz talep edildiğinden İlk Derece Mahkemesinin kaldırılmasına davanın kısmen kabulü ile dava tarihinden itibaren faize karar verilmiştir
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1-Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Mahkemenin prim ödenmesine ilişkin sözleşme hükmünün yanlış yorumlandığını, sözleşmede 12 ayda bir prim hesaplaması yapılacağına dair hüküm olmadığını, aksine hakediş dönemlerinin esas alındığını, her bir hakedişten 1 ay önceki esas alınarak ve 12 ay geriye gidilerek yapılan hesaplamalara göre hüküm kurulması gerektiğini,
b. Faiz dava tarihinden değil temerrüt tarihinden itibaren hesaplanması gerektiğini beyan etmektedir.
2-Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davacının hakedişleri itiraz etmeden kabul ettiğini,
b. Sadece davacının verileri dikkate alınarak hesaplama yapıldığını,
c. Mahkemenin gerekçesi ile hükmün çeliştiğini, abone grupları arasında fark olmadığı belirtilmesine rağmen sadece alçak gerilim aboneleri için yapılan alternatif hesabının dikkate alındığını,
d. Islahla faiz istenemeyeceğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, tacirler arası hizmet alım sözleşmesine dayalı prim alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup ve özellikle taraflar arasındaki sözleşmenin 17/1-o maddesinin lafzi ve amaçsal yorumu dikkate alındıında davacı vekilince ve davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı alınarak Yargıtaydaki duruşmada vekille temsil olunan taraflara verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden taraflara yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.