MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2021/1006 E., 2024/256 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI: 2015/521 E., 2021/131 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma talepli olarak temyiz yoluna başvurulması üzerine miktar itibari ile duruşma talebinin reddine, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 30.09.2014 tarihinine kadar hüküm ifa etmek üzere 23.08.2013 tarihinde endeks okuma hizmet alım tip sözleşmesi imzalandığını, davacı şartnameye ve sözleşmeye uygun olarak edimlerini ifa etmeye devam ettiği sırada davalının sözleşmede değişiklik yapacağını bildirdirerek, yeni sözleşmeyi müzakere etmeksizin davacıya imzalattığını, akabinde de davalı tarafından sözleşmenin 10.4 maddesi gereği sözleşmenin 31.03.2014 tarihi itibariyle tek taraflı olarak sona erdirildiğini, sözleşmedeki fesih maddesinin TBK'nın 20. ve devamı maddelerinde düzenlenen genel işlem şartlarına aykırı olduğunu, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 15. maddesinde sözleşmenin feshi konusunda değişiklik yapılabileceği hususunda bir hüküm bulunmadığını belirterek, fesih tarihinden itibaren sözleşmenin sona ereceği tarihe kadar yoksun kalınan kar, sözleşme nedeniyle imzalanan iş akitlerinin feshinden dolayı işçilere ödenen ve ödenmesi gereken tazminatlar, sözleşme kapsamında verilen teminat mektuplarının tutarları ve sözleşme nedeniyle ödenen harç, vergi ve benzeri yasal yükümlülükler ile iade edilmeyen teminat mektuplarından davacının bankalar nezdinde kredibilitesinin kalkmasından dolayı ödediği faizler ve piyasa fiyatından daha düşük bedelle sattığı menkul ve gayrimenkuller nedeniyle oluşan zararları nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 539.866,81 TL tazminatın sözleşmenin feshedildiği 31.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının sözleşmeyi sözleşme hükümleri uyarınca feshettiğini, feshin usul ve yasaya uygun olduğunu, davalı ...Ş'nin tüm hissesinin Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 11.07.2013 tarihli kararı ile ihalede en yüksek bedeli veren Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından devralındığını, davalının özelleştirme öncesi yapılan sözleşmeyi feshetme hakkı varken özelleştirme sonrası sözleşme imzalamak suretiyle ticari ilişkiyi devam ettirdiğinden bahisle davalının kamu kuruluşu vasfının sona erdiğini, taraflar arasındaki ilişkinin özel hukuka dayandığını, Kamu İhale Kanunu'nun uygulanmayacağını, fesih imkanı sağlayan hükmün genel işlem şartları niteliğinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ticari nitelikli sözleşmede yer alan tek taraflı fesih hakkının tarafları bağlayacağı, davacının sözleşmeyi imzalarken göz önüne alması gereken hususları dava açıldıktan sonra ileri süremeyeceği, TMK'nın 2. maddesinde belirtilen dürüstlük kuralına aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekilinin temyiz dilekçesinde:
a. Davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşme koşullarının sözleşme süreci devam ederken değiştirilmesinin TBK'nın 20. ve devamı maddelerine göre genel işlem şartlarına aykırı olduğunu,
b. Davalının özelleştirme sonrası kamu ihale sözleşmeleri kanununda yer alan hükümlerle bağlı olmadığı gerekçesi ile davalı lehine bir değerlendirme yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,
c. Davacıya dayatılan 27.12.2013 tarihli sözleşmenin imzalanmaması gibi bir seçenek bulunmadığını, zira davacının, ikinci sözleşmeyi imzalamaması halinde sözleşmenin feshedilmesi korkusuyla imzadan kaçınamayacağını, sözleşmedeki edimini yerine getirmesi için alınan teçhizatlar ve ifa sonucunda elde edeceği kar gözetilerek, davacının böyle bir imkanı bulunduğu yönünde değerlendirmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının basiretli tacir gibi davranmasının her hal ve şartın kabul edilmesi gerektiğini ve hukuka aykırılığı iddia edememesi sonucunu doğuramayacağını,
d. Davacı ile imzalanan sözleşmenin haksız olarak feshedilmesinin haksız rekabet teşkil ettiğinden bahisle TTK'nın 54. maddesine de aykırı olduğunu, genel işlem şartlarının uygulanmasının gerektiğini,
e. Kamu İhale Kanunu'nun 15. maddesinde sözleşmenin feshi konusunda değişiklik yapılacağına dair hüküm bulunmadığından ikinci sözleşmenin 10.4 maddesi sebebiyle sözleşmenin feshedilemeyeceğini, sözleşmede feshe ilişkin hüküm olsa da fesih hükümlerinde değişiklik yapılamayacağını,
f. Davalı tarafça tek taraflı fesih için dayanılan sözleşmenin 10.4. madde hükmünün sözleşmedeki hak ve borçlar dengesini önemli ölçüde bozarak, dürüstlük kuralına aykırı olarak davalı tarafça haksız şart olarak kullanıldığını ve genel işlem şartlarının uygulanması gerektiğini, beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet alım sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.