MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1457 E., 2025/611 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2020/196 E., 2023/393 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı kooperatif ortağı olduğunu, müvekkiline düşmesi gereken zemin katta cadde cepheli, okula bakan köşe konumlu 112 m² asma katlı dükkânın noter düzenleme şeklindeki satış vaadi sözleşmesine ve tüm üyelik borçlarının ödenmiş olmasına rağmen tapuda devredilmediğini, ferdileşme işlemlerinde eşitlik ilkesine aykırı biçimde karar defterinde belirtilen yer yerine başka bir bağımsız bölüm tahsis edildiğini ve kat irtifakı/kat mülkiyeti tapusunun verilmediğini ileri sürerek, kendisine karar defterinde verilmesi gereken yerin belirlenerek davalı kooperatif adına kayıtlı tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline, karar defterindeki yer ile fiilen verilen yerin aynı olduğunun tespiti hâlinde bu yerin müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 07.11.2022 tarihli duruşma beyanında, dava konusu edilen taşınmazın yargılamanın devamı sırasında satıldığını, davalarını taşınmazın bedelinin tahsiline yönelik devam ettirdiklerini beyan etmişlerdir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davalı kooperatiften 112 m² asma katlı bir dükkânı 160.000,00 TL bedelle satın aldığını, ancak satış bedelinin bakiye 30.000,00 TL’lik kısmını ödemediğini, bu nedenle kooperatif tarafından borcun ödenmesi ve tapunun devralınması hususunda davacıya ihtarname gönderildiğini, buna rağmen davacının borcunu ifa etmediği gibi tapuyu üzerine almaktan da imtina ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Erzurum İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 5613 ada, 1 parseldeki arsa payını davalı kooperatife devretmek ve toplam 160.000,00 TL bedel karşılığında kuzey cepheli zemin kat 112 m² + asma katlı iki katlı dükkân satın almak suretiyle sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirdiği, davacı tarafından ödenmediğine kanaat getirilen bakiye 30.000,00 TL’nin faizleriyle birlikte mahkeme veznesine depo edilmesiyle edimlerin tamamlandığı, buna rağmen sözleşmede kararlaştırılan nitelikte bağımsız bölümün davalı kooperatifçe hiç inşa edilmediği ve fiilen tesliminin mümkün olmadığı, davacıya farklı ve daha küçük bir dükkânın geçici olarak verildiği, ancak bunun da kooperatif borçları nedeniyle icra yoluyla satıldığı, bu nedenle tapu iptali ve tescil talebinin imkânsız hâle geldiği, davacının ıslah dilekçesiyle talebini bedel alacağına dönüştürdüğü, bilirkişi raporuna göre sözleşmeye uygun dükkânın dava tarihindeki değerinin 648.000,00 TL olduğu ve bu bedelin davalıdan tahsil edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı hâlde hüküm fıkrasında sehven davanın tamamen kabulü yerine kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gerekçesiyle davanın kabulüne 648.000,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazın keşif tarihi değeriyle belirlenen değerine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden kaynaklı bedelin tahsili istemine ilişkindir.
Somut olayda, kooperatif üyesine verilmesi gereken dükkânın hiç inşa edilmemesi nedeniyle davacı, başlangıçta tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuş; ancak sonrasında talebini, verilmesi gereken dükkânın keşif tarihindeki rayiç bedelinin tahsiline çevirmiştir. Mahkemece, davaya konu taşınmazın dava tarihindeki değeri esas alınarak hüküm kurulmuştur.
Yapılan hesaplamada dava konusu davacıya verilmesi gereken taşınmazın karar tarihine en yakın rayiç bedeli esas alınarak hesaplama yapılması gerekirken dava tarihinin esas alınması doğru görülmemiştir.
Ne var ki, somut olayda davacı talebini açıkça keşif tarihinde belirlenen değerle sınırlamış olup, taleple bağlılık ilkesi gereğince mahkemece bu değer üzerinden hüküm kurulması zorunludur.
Bu halde mahkemece yapılacak iş, taleple bağlı kalınarak keşif tarihi itibariyle belirlenen 2.700.000,00 TL üzerinden hüküm kurulmasından ibaret olup, kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.