MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI: 2024/57 E., 2024/23 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Gönen İcra Müdürlüğü'nün 2015/2540 Esas sayılı takip dosyasından tanzim edilen 19.02.2015 tarihli sıra cetvelinde ilk üç sırada yer alan davalılara ait alacakların gerçek olmadıklarını, davacıdan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı şekilde oluşturulduklarını, ayrıca sıra cetveli tanzim edilirken ihtiyati hacizlerin kesinleşme tarihlerinin dikkate alınmadığını ileri sürerek sıra cetvelinde davalılara ayrılan payın davacı takip dosyasına ödenmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... cevap dilekçesinde; sıra cetvelinin iptali davasında görevli mahkeme icra hukuk mahkemesi olduğundan öncelikle görevsizlik kararı verilmesini, muvazaa iddiasının dinlenmesi için alacaklarının muvazaa iddia edenin alacağından sonra doğmuş olması gerektiğini, ancak kendi alacaklarının daha önce doğduğunu, borçlu Özentaş ile aralarında ticari ilişki olup faturaların her iki tarafın ticari defterlerine işlendiğini, borçlunun malları teslim aldıklarına dair ikrarı da bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; öncelikle süresinde açılmamışsa davanın reddinin gerektiğini, müvekkil şirketin alacağının da muvazaalı olmadığını, borçlu Özentaş'ın alacaklarına ve ihtiyati hacizlerine itiraz ettiğini, muvazaa iddiasının dinlenmesi için alacaklarının muvazaa iddia edenin alacağından sonra doğmuş olması gerektiğini, ancak kendi alacaklarının daha önce doğduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Gıda cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin alacağı davacı şirketten önce doğduğundan muvazaa iddiasının dinlenemeyeceğini, müvekkil şirketin alacağının da muvazaalı olmadığını, alacaklarına konu faturaların her iki tarafın ticari defterlerine de işlendiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 11.02.2016 tarihli kararıyla; davalı alacaklıların alacaklarının davacı alacağından önce doğmuş olmaları nedeniyle davacı alacağı bakımından muvazaa oluşturamayacakları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
İlk Derece Mahkemesinin 11.02.2016 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi''nin 01.07.2020 tarihli, 2015/130 Esas ve 2016/89 Karar sayılı kararı ile özetle, mahkemece taraf takip tarihlerinin ve takiplerine dayanak bono ile faturaların düzenlenmesi sonucunu doğuran asıl borç ilişkilerinin tespiti ile doğum tarihleri belirlenerek muvazaada öncelik durumunun tartışılması gerekirken, salt fatura ve bonolardaki keşide ve vade tarihleri dikkate alınmak suretiyle, davalı alacaklıların alacaklarının davacı alacağından önce doğmuş oldukları ve bu sebeple davacı alacağı bakımından muvazaa oluşturamayacakları kanaatine varılması doğru olmadığı, HMK'nın yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra açılan sıra cetveline itiraz davaları için görevli mahkeme (alacağın sıra cetveline göre düşen hissenin miktarına bakılmaksızın) HMK'nın 2/1. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, davaya ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılmasının da doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak 1. sırada yer alan ...Gönen Ltd. Şti'nin kendi defter kayıtlarına göre, alacağının 01.04.2014 tarihli 069118 no'lu 909.000,00 TL tutarlı fatura ile doğduğu, ancak bilirkişi incelemesinde 11.11.2014 tarihinde hesabın sıfırlandığı, bu tarih aralığında düzenlenmiş faturalar ile 01.12.2014 tarihinde bakiye 143.743,30 TL borca dönüştüğü tespitinden 01.12.2014 itibariyle alacağın 143.743,30 TL olduğu, 2. sırada yer alan ... Tarım ... Ltd. Şti'nin defter kayıtlarına göre 20.06.2014 tarihi itibariyle alacağın 247.000,00 TL olduğu, kambiyo senetlerine mahsus takip tarihinin 04.12.2014 tarihi olduğu, 3. sırada yer alan ... ... Ltd. Şti.nin Gönen Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/985 E., 2016/58 K. sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesine göre ... ve Zirai Ür... Ltd. Şti. İle ...... Ltd. Şti. arasında 2014 yılı öncesinde başlamış ve 2014 yılında devam eden cari hesaba dayalı mal alım satımı ve çek alışverişine dayalı ticari bir ilişki bulunduğu, 2014 yılı Temmuz ve Ağustos ayında .......... Ltd. Şti. tarafından ...... Ltd. Şti'ye 9 adet fatura düzenlenmek sureti ile 2.194.975,42 TL tutarında çeltik ve pirinç satışı yapıldığı, verilen çekler karşılığında 04.12.2014 tarihi itibariyle bakiye 1.909.975,41 TL alacağının olduğu, davacı alacaklının kambiyo senetlerine mahsus takip ile 10.12.2024 tarihinde icra takibi başlattığı davacının takibinin dayanağı olan bonoların en son düzenlenebileceği tarihin, davacının başlattığı takibin tarihi olan 10.12.2014 olduğu, bu durumda davalıların alacağının daha önce doğduğunun kabulü gerektiği, buna göre de sonraki tarihte doğan davacı alacağı bakımından muvazaa yaratılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Son bilirkişi raporu olan 15.05.2024 tarihli raporda alacaklısı bulunduğukları "2014/6101 Esas dosyasında borcun doğum tarihinin senedin düzenleme tarihi olan 21.01.2014 olduğu ve müvekkil şirketin alacağının doğum tarihinin diğer davalılardan önce olduğu tespit edilmiş olup, alacaklılar sıra cetvelinin yeniden düzenlenmesi" gerektiğinin bildirildiği, mahkemenin rapor doğrultusunda davanın kabulüne karar vermesi gerekirken verilen red kararı ve ek kararın hukuka aykırı olduğu,
b. Davalıların alacaklarının muvazaalı olmadığı, usulüne uygun olarak tutulan ve karşılıklı olarak birbirini doğrulayan ticari defter ve kayıtlar ile aynı zamanda birbirini teyit eden ve takipten önce düzenlenmiş usulüne uygun delillerle ispat edilemediği, dava dışı ......Gıda'nın ticari defter ve kayıtları incelenmediği, her zaman düzenlenmesi mümkün olan çek ve bononun, alacağın varlığını ispatlamaya tek başına yeterli olmadığı,
c. ... Ltd.Şti tarafından tanzim edilen faturalara istinaden başlatılan takip 2.260,395,74 TL iken Gönen Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/985 E. sayılı dosyası ile alacak miktarı 1.909.975,41 TL olarak hüküm altına alındığı, bu hususun dahi davalıların ticari defter ve kayıtlarında yer alsa bile alacağın muvazalı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, sıra cetveline itiraz istemine ilişkindir.
Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanunun 428 nci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sıra cetveline itiraza ilişkindir. Bu davalarda davalının alacağını kesin olarak ispatlaması gerekir. Davalılardan ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. kendi defterlerinde kayıtlı faturaya dayandığına göre bu husus alacağın varlığını tek başına ispat etmez. ...nin defterinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, faturanın dayanağı belgelerin bulunup bulunmadığı, faturanın tebliğ edilip edilmediği incelendikten sonra kesin kanaat edinilip karar verilmelidir. Öte yandan davalı ... Tarım Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. alacağını bonoya dayandırmışsa da bononun varlığı alacağı tek başına ispata yeterli değildir. Bono tanzim nedenini oluşturan ve borç doğuran işlemlerin de ispat edilmesi gerekir. Mahkemenin aldığı bilirkişi raporları da bu yönüyle hüküm kurmaya yeterli değildir. Bu itibarla mahkemece, yeniden bilirkişi incelemesi yapılarak davalı ... ve Zırai Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti'nin temyize gelmediği de anlaşılmakla davacı lehine bu yönde usuli kazanılmış hak oluşturduğu nazara alınarak karar verilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Gönen (Balıkesir) 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 19.09.2024 tarih, 2024/57 Esas, 2024/23 Karar sayılı kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
03.03.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.