MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/184 E., 2025/881 K.
BİRLEŞEN DAVA ÇERKEZKÖY 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ 2018/1175 ESAS
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/393 E., 2024/301 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen dava davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
1-Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olup, haksız olarak ihracına karar verildiğini, kooperatifin 12.06.2006 tarihli noter kurası ve 05.04.2007 tarihli daire dağılımını gösteren noter belgelerine göre C blok, 14 no.lu bağımsız bölümün müvekkiline isabet ettiğini, ancak haricen bu bağımsız bölümün satıldığı bilgisine ulaşıldığını, kooperatifin sahip olduğu arsa yönünden dava dışı şirketlerle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi akdetmiş olup kooperatife teslim edilecek dairelerin %90 oranla tamamlandığını, sonrasında yüklenicinin haklarını ..... Şirketi'nin icra kanalıyla devraldığını ve kooperatif üyelerinin haklarını düşük bir bedelle devralmak istediğini, müvekkilinin razı olmaması nedeniyle de usulsüz şekilde borçlandırılarak haklarının alınmak istenildiğini, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği davalı kooperatifin sahip olacağı haklar belirlenmiş olmakla müvekkilinin de 26 kooperatif üyesinden biri olarak bu haklarda payının bulunduğunu belirtilen nedenlerle, 18.03.2014 tarihli ortaklıktan çıkarma kararının iptalini, kooperatif üyesi olarak üyeliğinin karşılığı olan ayni hakkın ya da alacak hakkının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
2-Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde, Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/144 Esas sayılı dosyasından Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı sonrası verilen ara karar gereği, davalı kooperatif üyesi olması nedeniyle tahsisi yapılan dava konusu bağımsız bölümün devredildiği kişilere karşı tapu iptal ve tescil davası açmak üzere süre verildiğini, müvekkilinin üyelikten kaynaklanan tüm edimlerini yerine getirmiş olmasına rağmen usulsüz olarak fahiş borç tehdidi altında bırakılarak kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, kooperatif kurası sonucu müvekkiline tahsis edilen dava konusu bağımsız bölümün muvazaalı olarak ... Şirketi'ne devredildiğini, nitekim davalı şirketin öncesinde düşük bir bedelle dava konusu taşınmazı satın almaya çalıştığı ve usulsüz genel kurullar ile müvekkilini fahiş borç tehdidi altına sokmaya çalıştığını, davalı şirketin sonrasında taşınmazı diğer davalı ...'e devrettiğini, belirtilen nedenlerle dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline mümkün olmaması halinde taşınmaz değerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde, yapılan genel kurulun, davacının borcu nedeniyle gönderilen ihtarnamelerin ve neticede borcun ödenmemesi nedeniyle davacının üyelikten ihracına yönelik işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, ihraç kararına esas 12.10.2013 tarihli genel kurulda alınan kararların iptaline dair dava açılmadığını, davacının genel kurulda vekaleten temsil edilmekle birlikte muhalefetinin bulunmadığını, davacının son üye ödemesinin 11.01.1994 tarihinde olup 28.600.000,00 ETL olduğunu, genel kurul kararı gereği belirlenen 70.000,00 TL'nin davacı dışında diğer üyeler tarafından yatırıldığını, davacının belirlenen tutarı yatırmaksızın üyeliğe devam ile bağımsız bölüm edinmeyi amaçladığını, belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya gönderilen ihtarnamelerin hiçbirinde, davacının ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin bir yönetim kurulu kararı ekli olmadığı, Kooperatifler Kanunu'nun 16/3. ve Anasözleşmenin 14. maddesinde belirtildiği şekilde, yönetim kurulu ya da ortaklar defterine kayıtlı gerekçeli bir kararın dosyaya sunulmadığı, bu haliyle de 10 gün içinde notere tevdi edilmesi şartının da yerine gelmediğinden davalı Kooperatif'in davacının üyelikten ihracına ilişkin genel kurul ve yönetim kurulu kararının doğru olmadığı, davacının açıklanan ayni hak taleplerine ilişkin düzenlenen bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan hükme esas alındığı, birleşen dava yönünden yapılan incelemede, dava konusu taşınmazın davalı ... Yatırım Gayrimenkul Ticaret A.Ş. tarafından 06.08.2014 tarihinde birleşen dosya davalısı ...'e satış yoluyla devredildiği, davalı tapu malikinin dava konusu taşınmazın davacının kooperatif üyeliğinin karşılığı olduğunu bilip bilmediği ya da bilmesinin gerekip gerekmediği konusunda yapılan iyiniyet araştırmasında davalı ... Yatırım Gayrimenkul Ticaret A.Ş. ile davalı ... arasında iyiniyeti ortadan kaldıracak bir bağlantının tespit edilememiş olması nedeniyle tapu iptali ve tescil talebinin reddine karar vermek gerektiği, bununla bağlı olarak asıl davadaki ayni hakkın karşılığı olan dairenin iyiniyetli üçüncü kişi adına kayıtlı olması nedeniyle asıl davadaki ayni hakkın tespiti talebinin de reddine, bu hakkın bedelinin tespitine karar vermek gerektiği, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, asıl davada üyelikten çıkarma kararının iptaline, davacı vekilinin kooperatif üyeliğinin karşılığı olan bağımsız bölüm, kapıcı daireleri ve fazla yapılan dairelerden sözleşme gereği arsa sahiplerine tanınan hakka ilişkin ayni hakların tespiti taleplerinin her birinin bedel yönünden kabulüne, birleşen davanın ise tapunun üçüncü kişi üzerinde olması nedeniyle tapu iptal ve tescil talebinin reddine, davalı ... Yatırım Gayrimenkul Ticaret A.Ş. yönünden birleşen dava tarihindeki daire bedeli talebinin kabulüne, davalı ... aleyhine açmış olduğu tazminat davasının reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı kooperatif ve davalı ... şirketi vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı kooperatif vekilinin istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde davacının ihraç kararı usulüne uygun olmadığından mahkemece tesis edilen karar isabetli olup davalı kooperatif vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, davacı ile davalı ... Gayrimenkul Yatırım Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde, C bloktaki dairelerin tapuda yapılan kat irtifakı tesisi işlemi ile davalı ... Gayrimenkul Yatırım Tic. A.Ş. adına tescil edilmiş olup buna karşılık kooperatif adına ise D blokta yer alan bağımsız bölümlerden kat irtifakı kurulduğu, kooperatifin C blokta yer alan bağımsız bölümler üzerinde hak sahibi olmadığından dava konusu dairenin de davacının rızası olmaksızın devredildiğinden söz edilemeyeceği, davacının talebini C blokta bulunan 14 no.lu bağımsız bölüme hasretmiş olup kat irtifakı tesis işlemi ile kooperatife tescil edilen D blokta yer alan 28 adet bağımsız bölümden birine yönelik davacının bir talebi bulunmadığından bu hale göre davacının dava konusu daire bakımından davalılardan tahsis hakkına dayalı tapu iptali ve tescil ve olmadığı taktirde tazminat talebinde bulunabilmesinin mümkün olmadığı, belirtilen nedenlerle birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde tapu iptali tescil talebinin reddi ile tazminat isteminin kabulüne karar verilmesinin isabetli olmadığı, kendisini bir vekil ile temsil ettiren taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yasal bir engel bulunmadığı, asıl ve birleşen davaların her birinin bağımsızlığını koruduğu nazara alındığında, asıl dava yönünden verilen karar bakımından istinaf başvurusu reddedildiğinden asıl dava yönünden verilen hükmün kaldırılarak yeniden hüküm tesisi yoluna gidilmeyerek sadece birleşen davada verilen hüküm kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği, belirtilen nedenlerle, davacı ile davalı kooperatif vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... Gayrimenkul Yatırım Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile birleşen davaya yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, öncelikle tapu iptal ve tescil talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, taşınmaz bedeli olarak takdir edilen rakam ile karar tarihindeki taşınmazın değeri arasında çok ciddi fark olduğunu, uzayan yargılama süreci nedeniyle belirlenen bedel ile müvekkilinin bir daire sahibi olmasının mümkün olmadığını, bunun yargılamada gözetilmediğinden rayiç daire değerinin çok altında bir tazminata hükmedildiğini, birleşen davada davalı ... hakkında mahkeme ara kararı gereği o dönemki tapu maliki olması nedeniyle dava açıldığını, buna rağmen lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ilk kaldırma kararı ile çelişki oluşturacak şekilde husumetten ret kararı verilmesinin hukuki belirlilik ilkesi ile çeliştiğini, birleşen dava yönünden istinaf kaldırma kararının hatalı olduğunu, kooperatif üyesi olan müvekkiline kura sonucu isabet eden bağımsız bölümün de içinde bulunduğu C blokta yer alan dairelerin tamamının birleşen dava davalısı ... Şirketi'ne devredildiğini bilebilecek durumda olmadığını, tanık beyanları ile de bu devirlerin kooperatif üyelerinden gizli yapıldığının anlaşıldığını, müvekkiline bu konuda tebliğde bulunulmadığı gibi, devirlerin kooperatif üyelerinin hak sahipliğini ortadan kaldırmak için yapıldığını, muvazaalı olduğunu, davanın D bloktaki dairelere hasredilmediğine yönelik Bölge Adliye Mahkemesi karar gerekçesinin hatalı olduğunu, davalıların kötüniyetli işlemlerine değer verilerek noter kurası neticesinde müvekkilinin hak sahibi olduğu dava konusu bağımsız bölüm yönünden müvekkilinin haberi olmaksızın yapılan devir işlemine değer verilmesinin hatalı olduğunu, birleşen dava yönünden, öncelikle tapu iptal tescil taleplerinin kabulüne, aksi halde ise tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl davada, kooperatif üyeliğinden çıkarma kararının iptali ile, kooperatif üyeliği nedeniyle sahip olunan hakların öncelikle taşınmaz olarak, olmadığı taktirde alacak olarak tespiti istemi, birleşen davada, tapu iptal ve tescil olmadığı taktirde tazminat istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına, ileri sürülen temyiz nedenlerine ve ayrıca istinaf sebebi yapılmayan bir durumun temyiz yoluna getirilemeyeceğinin anlaşılmasına göre, usul ve kanuna uygun olup, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.01.2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.