MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/231 E., 2025/270 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen kararı taraf vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin üyesi olduğu davalı kooperatiften, ...., C blok, 2. kat, 4 numaralı bağımsız bölümün tapusunu aldıktan sonra 29.12.2003 tarihinde istifa ettiğini, bunun üzerine davalı tarafından müvekkili aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasının kabulü ile, davacı kooperatif adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiğini, müvekkilinin davalı kooperatife 62.757,55 TL ödediğini ve davalıdan bu miktarda aidat alacağı bulunduğunu, ayrıca faydalı masraflardan dolayı da 12.200,00 TL alacağı bulunduğunu ileri sürerek 62.757,55 TL ayrılma payı alacağının muaccel hale geldiği 30.07.2004 tarihinden; 12.200,00 TL faydalı masrafın yapıldıkları tarihten itibaren faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın 5 yıllık yasal süresi içerisinde açılmadığını, davalı tarafından kooperatife ödenen aidatın 58.105,00 TL olduğunu, faydalı masraf taleplerinin ise yerinde olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 17.10.2014 tarihli kararı ile davacının istifa ederek ortaklıktan ayrıldığı, çıkma payı alacağının ayrıldığı yıl bilançosunun tastik edildiği genel kuruldan 1 ay sonrası olan 15.11.2005 tarihinde muaccel olduğu, bu davanın açılmasından sonra tahsis edilen bağımsız bölümü tahliye etmesi nedeniyle TBK'nın 154/1. maddesi uyarınca zamanaşımının kesildiği ve iade edilen bağımsız bölüme yaptığı faydalı masrafları talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 52.880,11 TL çıkma payı alacağının 15.11.2005 tarihinden itibaren, 5.314,00 TL faydalı masraf alacağının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemenin 17.10.2014 tarihli kararının süresi içinde vekili davalı kooperatif vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi'nin 28.01.2016 tarihli, 2015/1739 Esas, 2016/498 Karar sayılı ilamı ile davalı kooperatif vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek salon tavanında kullanılan spot aydınlatma elamanları lüks masraf niteliğinde olması nedeniyle bu imalât bedeli yönünden talebin reddinin gerektiği, bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak, zorunlu ve faydalı masrafların bağımsız bölümün davacıya teslim tarihinde yapılmış olduğu kabul edilerek bu tarihteki yıpranma payı düşülmüş rayiç bedellerinin belirlenerek bu bedel üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.
Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma doğrultusunda alınan bilirkişi raporu esas alınarak 52.880,11 TL ayrılma payı alacağının temerrüd tarihi 15.11.2005'ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kooperatiften alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin ayrılma payı alacağı talebinin reddine, 5.114,00 TL faydalı masraf alacağının dava tarihi 05.12.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kooperatiften alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin faydalı masraf alacağı talebinin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde:
a. Çıkma payı hesaplanırken kooperatife ödenen aidatların güncel değerinin belirlenerek davacıya ödenmesi gerektiğini, denkleştirici adalet ilkesinin dikkate alınması gerektiğini,
b. Kooperatifçe teslim alınan konuta yaptığı faydalı masraflar dava tarihi itibarı ile rayiç bedelin altında belirlendiğini, ek rapor tarihi itibari ile faydalı masrafların belirlenmesi gerektiğini,
c. Bahçe peyzaj giderlerine ilişkin olarak raporda kat malikleri kurulu kararı bulunmadığı belirtilmekte ise de bu giderlerin yapılıp yapılmadığının incelenmesi için kat malikleri kurulu karar defterinin incelenmesi gerekli olup bilirkişi raporunun kat malikleri kurulu defteri incelenmeden hazırlandığını,
d. Panjurlara ilişkin olarak da, ekonomik ömrünün tamamlandığı belirlemesinin hatalı olduğunu, panjurların sadece 10 yıl kullanıldığını beyan etmektedir.
2.Davalı kooperatif vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davacı taleplerinin süresi içerisinde ileri sürülmediğini,
b. Bilirkişi raporunun hatalı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, kooperatif çıkma payı alacağının ve istifa nedeniyle geri alınan bağımsız bölüme yapılan faydalı masrafların tahsili istemine ilişkindir.
1. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Re’sen yapılan incelemede, mahkemece davanın kısmen kabulüne ve hükmedilen bedelin davalı kooperatiften tahsiline karar verilmiş ise de, davalı Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi hakkında Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2017/604 Esas ve 2018/202 Karar sayılı kararı ile 25.04.2018 günü saat 10.43 itibariyle iflasına karar verildiği, kararın 05.07.2018 tarihinde kesinleştiği sabit olduğundan eldeki alacak davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu gereğince davalı açısından kendiliğinden kayıt kabul davasına dönüşmüş olup, hükmedilen toplam 57.994,11 TL’nin davalı kooperatifin iflas masasına kayıt kabulüne, hâkim re’sen infazı kabil hüküm kurmak zorunda olduğundan hükmün diğer ferilerinin de kooperatiften tahsili yerine iflas masasına kayıt kabulüne karar verilmesi gerekirken davalı kooperatiften tahsiline karar verilmesi doğru olmamıştır.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7 ve 438/9. maddeleri uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
1. Yukarıda 1. bentte açıklanan sebeplerle davacı ve davalı kooperatif vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,
2. Yukarıda 2. bentte açıklanan sebeplerle dairemizce re’sen yapılan incelemede, Mahkeme kararının, hüküm fıkrasının
(I) numaralı bendinin (a) başlığında yer alan “itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kooperatiften alınarak davacılara verilmesine,” ibaresinin karardan çıkarılmasına, yerine “iflas tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kooperatif Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi’nin iflas masasına kaydına,” ibaresinin,
yine (II) numaralı bendinin (a) başlığında yer alan “itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kooperatiften alınarak davacılara verilmesine,”ibaresinin karardan çıkarılmasına, yerine “iflas tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı müflis Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi’nin iflas masasına kaydına,” ibaresinin,
yine (II) numaralı bendinin dördüncü satırında yer alan “Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 3.961,58 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.113,15 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.848,43 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,”ibaresinin karardan çıkarılmasına, yerine “615,40 TL maktu ilam harcının davalı müflis Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi’nin iflas masasına kaydına,” ibaresinin,
yine (II) numaralı bendinin beşinci satırında yer alan “davalıdan alınarak davacılara verilmesine,” ibaresinin karardan çıkarılmasına, yerine “müflis Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi’nin iflas masasına kaydına,” ibaresinin,
yine (II) numaralı bendinin altıncı satırında yer alan “-... davacılardan alınarak davalıya verilmesine,” ibaresinin karardan çıkartılmasına, yerine “müflis Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi’nin iflas masasına kaydına,” ibaresinin,
yine (II) numaralı bendinin yedinci satırında yer alan “-davalıdan alınarak davacılara verilmesine,” ibaresinin karardan çıkartılmasına, yerine “müflis Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi’nin iflas masasına kaydına,” ibaresinin,
yine (II) numaralı bendinin sekizinci satırında yer alan “-davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacılar üzerinde bırakılmasına,” ibaresinin karardan çıkartılmasına, yerine “müflis Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi’nin iflas masasına kaydına, bakiye yargılama giderinin ise davacılar üzerinde bırakılmasına” ibaresinin,
yine (II) numaralı bendinin dokuzuncu satırında yer alan “-davacılardan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davalı üzerinde bırakılmasına,”ibaresinin karardan çıkartılmasına, yerine “müflis Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi’nin iflas masasına kaydına” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.