MAHKEMESİ: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/769 E., 2025/783 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2024/28 E., 2024/42 K.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, şikayet olunan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. ŞİKAYET
Şikayetçi vekili dilekçesinde; ... İcra Dairesi'nin 2020/204 Esas sayılı dosyasında borçlu adına tapuda kayıtlı bulunan taşınmazların ihale yoluyla, satış işlemlerinde yatırılan ve İİK'nın 115/2 maddesi gereği iade edilmeyen teminat bedelinin alacaklılara ödenmesi için 25.07.2024 tarihli sıra cetveli düzenlendiğini, şikayetçi tarafından bahse konu taşınmaza ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/393 Esas sayılı tasarrufun iptali davasında konulan ihtiyati haczin karar tarihi itibariyle kesin hacze dönüşmesi sebebiyle sıra cetvelinde ilk sırada yer alması gerektiğini, sıra cetvelinin hukuka aykırı olduğundan bahisle sıra cetvelinin iptali ile paranın ... İcra Dairesi'nin 2021/99 E., 2021/100 E., 2021/101 E., 2021/46 E., 2020/204 E. sayılı dosyaları ile kamu haczi arasında garameten paylaştırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Şikayet olunan ... vekili cevap dilekçesinde; İİK'nın 142. maddesinde sıra cetveline itiraz süresi içinde dava açılmadığını, şikayet olunanın dava dışı borçlular... .... .... .... .... .... .... ve ...'tan alacak olduğunu, 700.000,00 TL alacağı için ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/33 Değişik İş, 2020/33 Karar sayılı kararı ile 06.04.2022 tarihinde ihtiyati haciz kararı aldığını, icra takibi kapsamında borçlunun malvarlığının araştırıldığını ve borçlunun tüm taşınmazlarını devrettiğinin tespit edildiğini, bunun üzerine borçlu... .... .... .... .... .... ....'nin borcun doğumundan ve ihtiyati haciz karar tarihinden sonra, tapu kaydında bulunan ihtiyati haciz şerhine rağmen daha önce sigortalı işçisi olan diğer şikayet olunan ...'e 08.04.2024 tarihinde devrettiğini, Kayseri ili, ... ilçesi ... Mahallesi 150 ada, 14 parsel sayılı taşınmaz için 17.06.2024 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/99 Esas sayılı dosyası ile tasarrufun iptali davası açıldığını belirterek, şikayetin reddini ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 30.09.2024 tarihli kararı ile şikâyet olunan tarafından açılan tasarrufun iptali dosyasının İİK’nın 105/2. maddesinde belirtilen geçici aciz belgesi ile açıldığı, geçici aciz belgesi sahibi alacaklının bu belgeye dayanarak tasarrufun iptali dosyasını açabilse de bu belgenin İİK’nın 100. maddesi uyarınca hacze iştirâk olanağı veren belge olmadığı anlaşıldığından, İİK’nın 100/1. maddesinde sayılan koşulları taşımadığı anlaşılan şikâyet olunanın, ilk hacizlere iştirâkinin mümkün olmadığı gerekçesiyle şikayetin kabulü ile ... İcra Dairesi'nin 2020/2024 Esas sayılı ve 07.06.2024 tarihli sıra cetveli ve derece kararının iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 30.09.2024 tarihli kararına karşı süresi içerisinde şikayet olunan ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 11.02.2025 tarihli kararı ile şikayet olunan takip alacaklısı ...'un ... İcra Dairesi'nin 2020/204 Esas sayılı takip dosyası ile 16.06.2020 tarihinde icra takibi başlatıldığı, dosya borçlusunun alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla 150 ada, 14 parsel sayılı taşınmazın 08.04.2020 tarihinde satması nedeniyle tasarrufun iptali istemiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 24.11.2022 tarihli, 2021/341 Esas, 2022/347 Karar sayılı ilamı ile tasarrufun iptaline karar verildiği, 22.06.2020 tarihinde konulan ihtiyati haczin kesin hacze dönüştüğü, şikayetçi... Bankası'nın tasarrufun iptaline ilişkin dosyasının dava tarihi 14.12.2021 olup, alacaklı ...'un karar tarihinden sonra olduğu gibi haciz kararının ise yine ...'un ihtiyati haciz kararından sonra verildiği anlaşıldığından, ... İcra Dairesince düzenlenen sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle şikayet olunan ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, yeniden hüküm kurulmasına, şikayetin reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 11.02.2025 tarihli kararının süresi içinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, 2004 sayılı İİK'nın 268. maddesi gereği aynı Yasa'nın 261. maddesine göre ihtiyaten haczedilen mallar, ihtiyatî haciz kesin hacze dönüşmeden önce diğer bir alacaklı tarafından bu Kanun'a veya diğer Kanunlara göre haczedilirse, ihtiyatî haciz sahibi alacaklı, bu hacze 100. maddedeki şartlar dairesinde kendiliğinden ve muvakkaten iştirak edeceğinin düzenlendiğini, şikayet olunan tarafından açılan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/341 Esas, 2022/347 Karar sayılı davasının 24.11.2022 tarihinde karara çıktığı, şikayetçi tarafından tasarrufun iptaline ilişkin ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/393 Esas, 2022/343 Karar sayılı davanın 14.11.2021 tarihinde açıldığı ve ihtiyati haciz tarihinin ise 20.12.2021 olduğu, davanın 17.11.2022 tarihinde karara çıktığı, gerek dava tarihi gerek ihtiyati haciz tarihleri ve şikayetçinin takip alacağının dayanağı gözetildiğinde; ilk kesin haczin şikayetçiye ait olduğu, şikayet olunanın tasarrufun iptali davasının karar tarihi dikkate alındığında ilk kesin hacizden sonra hüküm verildiği ve 24.11.2022 tarihi itibariyla ihtiyati haczin kesin hacze dönüştüğü, İİK'nın 100/1-2 maddesi dikkate alınarak, şikayet olunan ve kamu haczinin ilk kesin hacze iştiraki ile garameten paylaşılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bozma Kararı Sonrası Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
2. Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Şikayet olunan ... vekili temyiz dilekçesinde; şikayetçi tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/393 Esas sayılı dosyası üzerinden açılan tasarrufun iptali davasının henüz kesinleşmediğini, kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini, sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğunu, zira şikayet olunanın başlattığı icra takibinin, haciz kararının ve açtığı tasarrufun iptali davasının karar tarihinin şikayetçinin haciz, dava ve karar tarihlerinden önce olduğunu, şikayet olunanın ihtiyati haczinin satış ve paylaştırma aşamasından önce kesinleştiğini, haciz sırasının satış tarihi ve paylaştırma tarihindeki kesinleşmeye göre değerlendirildiğini, şikayetçinin icra takiplerindeki alacağının dayanağının İİK'nın 100. maddede belirtilen belgelerden olmadığı için öncelik hakkının da bulunmadığını, Yargıtay'ın yerleşik kararlarında da birden fazla tasarrufun iptali davasının bulunması halinde satış sonucunda elde edilen paranın paylaştırılmasında dava tarihlerinin esas alınacağının belirtildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, sıra cetveline şikayet istemine ilişkindir.
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 ve devamı maddelerinde temyiz incelemesi neticesinde bozma sebebi yapılacak hususlar ve bozma kararı üzerine yapılacak işlemler düzenlenmiştir. Kanun'un 373/2 ve 373/3 hükümleri uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği kararın Yargıtay'ca bozulması hâlinde dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir. Zira artık burada İlk Derece Mahkemesinin bir kararı mevcut değildir. Bozulan karar Bölge Adliye Mahkemesinin kararıdır. Bu nedenle dosya kararı bozulan mahkemeye gönderilmektedir. Bölge Adliye Mahkemesi, yaptığı değerlendirmede bozma kararının doğru olduğu kanaatine varırsa bozmaya uyma kararı verecektir. Bu kararın anlamı, Bölge Adliye Mahkemesinin vermiş olduğu önceki kararının hatalı olduğu ve Yargıtay'ın bozma kararı doğrultusunda yeniden inceleme yaparak bir karar vereceğidir. Bozmaya uyma kararı ile bozma kararı lehine olan taraf için bir usuli müktesep hak doğar (..., Medeni Usul Hukuku, C.III, İstanbul, 15. Baskı, 2017, s.2302 vd.).
Dosya kapsamından Bölge Adliye Mahkemesince, şikayetin kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılıp, esas hakkında yeniden hüküm kurularak şikayetin reddine karar verildiği, bu kararın şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, işin esasına yönelik inceleme yapılması gerektiği gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulduğu ve dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği anlaşılmaktadır. Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmektedir.
Somut olayda; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bozma kararına uyulduğuna göre bundan sonra yapılacak iş; bozmaya uygun olarak, yeniden esas hakkında karar vermekten ibarettir. İstinaf mahkemesinin Dairemiz bozma ilamı gerekçesi doğrultusunda karar vermesi gerekirken yazılı şekilde başvurunun esastan reddine karar verilmesi ve bu doğrultuda hüküm oluşturulması, usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.