MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/782 E., 2025/1809 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/56 E., 2024/8 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, dava dışı borçlular ... Marketçilik ile ... ... karşı Düzce İcra Dairesi'nin 2020/1349 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığını, icra takibi kapsamında; borçluların icra takibinden hemen önce ...'e kaçırmış oldukları ... ili, ... ilçesi, ... ... Mahallesi, 511 ada, 159 parsel, 25 no.lu bağımsız bölüme (önceki kayıt ... Mah. 1551 parsel 25 no.lu BB) kayıtlı taşınmaz için Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/149 Esas, 2022/82 Karar sayılı tasarrufun iptali davası açıldığını, dava sonunda taşınmazın tasarrufunun iptaline ve taraflarına satış ve haciz yetkisi tanınmasına karar verildiğini, söz konusu ilam kapsamında ilgili taşınmazın satışa çıkartıldığını ve davacı tarafından alacağa mahsuben alındığını, davalıların süresi geçen ipotekleri, müvekkilinin alacağından önce görüldüğünü, kesinleşen ihaleden sonra sıra cetveli düzenlendiğini, müvekkilinin alacağının davalılardan öncelikli olduğu gözetilerek, ... Mal Müdürlüğü'nden sonra 2. sırada yer alması ve tüm dosya alacağının satış bedelinden mahsubu gerekirken 4. sıraya konularak sıra cetvelinin hatalı şekilde düzenlendiğini, ipotekler kurulurken süreli tesis edilmiş olup, sürelerinin tapu kayıtlarında açıkça yazdığını, süresi dolan ipoteğin hükümsüz hale geldiğini, mevcut malik tarafından kötü niyetli olarak terkin edilmediğini, ipotek alacaklısı davalı ...'ün aynı zamanda taşınmazın icra satışından önceki maliki olduğunu, davalının söz konusu taşınmazı icra takibi borçlusundan borçlunun ızrar kastını bilerek devraldığı Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan yargılama ile ortaya çıktığını ve tasarrufun iptaline karar verildiğini, davalıların herhangi bir şekilde rehinle teminat altına alınmış bir alacak iddiasında veya ispatında bulunmadığını, hatta Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan yargılamada davalının delil olarak dayandığı ticari defterlerinde yapılan incelemede davalı şirketin borçlu malik ... ... Şirketinden herhangi bir alacağının bulunmadığı ortaya çıktığını belirterek, dava ve şikayetin kabulü ile; Düzce İcra Dairesi'nin 2020/1349 Esas sayılı icra takibinde düzenlenen 24.01.2023 tarihli sıra cetvelinin iptalini, davalılara sıra cetvelinde pay ayrılmamasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile Düzce İcra Dairesi'nin 2020/1349 Esas sayılı dosyası kapsamında, 24.01.2023 tarihli sıra cetvelinde 1. ve 2. sırada alacaklı gözüken davalı alacaklıların sıra cetvelinden çıkartılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının alacağının 04.01.2020 tanzim, 15.01.2020 tarihli 250.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklandığı, davalı .... Elektrik Şirketi adına 05.12.2019 tarihinde 300.000,00 TL bedelli ipotek, davalı ... adına 19.12.2019 tarihli 175.000,00 TL ipotek düzenlendiği, sonradan doğacak bir borç için önceden muvazaa yapılamayacağı, bu nedenle alacağı dava ettiği takipten sonra ... bir alacaklının önceden yapılan takip nedeniyle dava açmasının mümkün olmadığı, davacının alacağı, davalılar adına düzenlenen ipoteklerden sonra olmakla beraber, davalılar adına düzenlenen ipotek belgelerinin sürelerinin sona erdiğinden bahisle davalıların bir alacağının bulunmaması nedeniyle ipoteğin terkin edilmesi gerektiği ve terkin etmeyen davalıların kötü niyetli olduğu hususlarının davacı tarafından ileri sürüldüğü, mahkemece davalıların alacağı bulunup bulunmadığı hususunda belgelerini sunmak için davalılara süre verildiği, davalıların ticari defterlerinin Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/149 Esas, 2022/82 Karar sayılı dosyada bulunduğunun bildirildiği, o dosyada alınan 05.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda davalıların dava dışı ..... Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alacağının bulunmadığının rapor edildiği, davalıların dava dışı borçlu aleyhine ipoteğe dayalı takip yapmadığı, bu durumda davalıların alacağının adi alacak sayılması gerektiği, adi alacakla ilgili de satış tarihinden önce takip bulunmadığı, netice olarak süresi dolan ipotek nedeniyle davalıların alacaklı olmamaları nedeniyle sıra cetveline yapılan itirazın haklı olduğu, ancak mahkemece hüküm tesis edilirken sıra cetvelinde 1. ve 2. sırada alacaklı gözüken davalı alacaklıların sıra cetvelinden çıkartılmasına karar verilmiş olmasının hatalı bulunduğu belirtilerek davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine; İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulü ile 24.01.2023 tarihli sıra cetvelinde davalılara ayrılan payın davacının alacaklı olduğu Düzce İcra Dairesi'nin 2020/1349 Esas sayılı icra dosyasındaki davacı alacağının ödenmesine tahsis edilerek (icra masrafları ve vekalet ücreti dahil olmak üzere) davacıya ödenmesine, kalan miktar bulunması halinde bu miktarın davalılara bırakılmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davalıların alacağı ipotek ile teminat altına alınmış olup, ...’ün ticari defter tutma, saklama ödevi olmadığından ... yönünden ticari defter sunulmadı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu,
b. Sıra cetvelinin temini oluşturan Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/149 Esas sayılı dava dosyasında tasarrufun iptali davası neticesinde taşınmazın satılarak paraya çevrildiğini, iş bu dava dosyasının temyiz incelemesinde olup, kesinleşmediğini, tasarrufun iptali dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini,
c. Davalıların ipotek alacakları devam ettiğinden ipotekler için takibe geçileceği sırada tapu üzerinde hacizler bulunduğundan ve dosya satış aşmasında olduğundan usul ekonomisi açısından ipotek için takibe geçildiğinde borçlunun zarara uğrayacağını, ipotek alacak hakkı sonlanmadığından kararın hatalı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, sıra cetvelindeki sıraya ve 1. ve 2. sırada ipotek alacaklısı gösterilenlerin alacağına itiraz istemine ilişkindir.
Derece kararına konu taşınmaz davalı şirket adına kayıtlı iken 05.12.2019 tarihinde 300.000,00 TL bedelle dava dışı borçlu .... Marketçilik Ltd. Şti.'ne devredilmiştir. Taşınmaz ... Marketçilik adına kayıtlı iken 05.12.2019 tarihinde davalı ....... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine 1. derecede, 01.02.2021 tarihine dek süreli, 19.12.2019 tarihinde diğer davalı ... lehine 2. derecede, 01.02.2021 tarihine kadar süreli ipotek tesis edilmiştir. Ardından borçlu ... Marketçilik taşınmazdaki hissesinin tamamını, üzerindeki ipotekler ile birlikte 30.01.2020 tarihinde satış suretiyle davalı şirket yetkilisi diğer davalı 2. derece ipotek lehdarı ...’e devretmiştir.
Dosya kapsamından alacaklı ... tarafından borçlular ... Marketçilik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile .. .. hakkında Düzce İcra Dairesi'nin 2020/1349 Esas sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlatıldığı, takibin 06.02.2020 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. İcra Dairesince yapılan pasif taşınmaz kaydı sorgusunda davalı ... Marketçilik adına kayıtlı olan ... ili, ... ilçesi, ... Mah., 1551 parseldeki 25 bağımsız bölüm numaralı taşınmazın icra takibi başladıktan sonra 30.01.2020 tarihinde davalı ...'e devredildiğinin tespit edilmesi üzerine alacaklı-davacı ... tarafından açılan tasarrufun iptali davasında Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/149 Esas, 2022/82 Karar, 22.02.2022 tarihli kararı ile davanın kabulüne, davalı ... ... Gıda San. Tic. ve Ltd. Şti.'nin ..üzce ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 1551 parsel, 25 no.lu bağımsız bölümde bulunan taşınmazdaki hissesinin tamamını davalı ...'e satış yolu ile devrine ilişkin 30.01.2020 tarihli tasarrufun, Düzce İcra Dairesi'nin 2020/1349 Esas sayılı dosya alacağı ve ferileriyle sınırlı olmak üzere iptaline, davacıya dava konusu anılan taşınmaza ilişkin işbu icra dosyası üzerinden haciz ve satış yetkisinin tanınmasına karar verilmiştir. Davacı-alacaklı tarafından bu karar üzerine taşınmaz kaydına 11.04.2022 tarihinde haciz şerhi işlenmiş ve satış işlemlerine başlanmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı ... ve feri müdahil şirket tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen başvurunun esastan reddine dair karar hakkında temyiz isteminde bulunulmuş olup verilen kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
Görüldüğü üzere; sıra cetveline konu taşınmaz üzerine Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/149 E. sayılı tasarrufun iptali davası neticesinde Düzce İcra Dairesi'nin 2020/1349 Esas sayılı dosyası üzerinden haciz şerhi işlenmiş, bu dosya üzerinden taşınmaz satılarak paraya çevrilmiştir. Tasarrufun iptali davasının sonucu haciz ve satış sürecinin akıbetini etkileyeceğinden bahsi geçen tasarrufun iptali davasının sonucunun işbu dava bakımından bekletici mesele yapılması gerekir. Bu nedenle tasarrufun iptali davasının sonucu beklenerek, eldeki sıra cetveline itiraz davasının bu davanın sonucuna göre değerlendirilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.