(765 S. K. m. 81/2, 350/3, 59/2, 499/1, 522) (6136 S. K. m. 13/1) (647 S. K. m. 4) (5237 S. K. m. 109/2-3-a-b, 62, 148, 149/1-a-c, 62) (5271 S. K. m. 271/2) (5275 S. K. m. 98, 101/1) (5252 S. K. m. 9/1)
Dava: Adam kaldırmak, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanuna aykırılık, sahte sürücü belgesi kullanmak suçlarından sanık Cemal R.'nın 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 350/3, 59/2 (üç kez), 499/1, 522, 6136 sayılı Kanunun 13/1, 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 4. maddeleri uyarınca 17 yıl 6 ay ağır hapis, 4.546.235.015 Türk lirası ağır para, Bülent D.'nın 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 499/1, 522, 59/2. maddeleri uyarınca 17 yıl 6 ay ağır hapis, 2.363.954.215 Türk lirası ağır para, Aytaç D.'un 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 499/1, 522, 59/2, 81/2. maddeleri uyarınca 17 yıl 6 ay 1 gün ağır hapis cezaları ile cezalandırılmalarına dair Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 9.12.2002 gün, 2002/437-403 sayılı kararına konu cezaların infazı sırasında, 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun adam kaldırmak suçu yönünden lehe hüküm getirdiğinden bahisle, mahkemenin 09.12.2002 gün ve 2002/437-403 sayılı kararında yağma suçu yönünden verilen hüküm kısmının kaldırılmasına, yağma amaçlı adam kaldırmak suçunun 5237 sayılı Kanunun 109 ve 148-149. maddelerinde kişi özgürlüğünü sınırlamak ve yağma olarak ayrı ayrı düzenlendiğinden sanıklar hakkında iki ayrı suçtan hüküm kurularak 5237 sayılı Kanunun 109/2-3-a-b, 62, 149/l-a-c, 62. maddeleri uyarınca ayrı ayrı 11 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına dair aynı mahkemenin 14.6.2005 gün, 2002/437-403, 2005/306 müteferrik sayılı ek kararına karşı sanıklardan Cemal R. ve Aytaç D. vekilleri tarafından vuku bulan itirazın kabulü ile bahsi geçen kararın kaldırılmasına, gereğinin Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesince yerine getirilmesine ilişkin Kartal 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 11.7.2005 gün, 2005/321-325 müteferrik sayılı kararına karşı Adalet Bakanlığının 26.9.2005 gün ve 40142 sayılı kanun yararına bozma istemine dayalı Yargıtay C.Başsavcılığının 12.10.2005 gün ve Y.E.2005176072 sayılı yazısı ile infaz dosyası 25.10.2005 tarihinde Dairemize gönderilmekle incelendi:
Anılan yazıda;
Tüm dosya kapsamına göre itirazın yerinde görülerek Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen ek kararın kaldırılmasına karar verilmiş olunması karşısında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 271/2. maddesi uyarınca merci tarafından aynı zamanda itiraz konusu mesele hakkında da bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, gereğinin mahkemesince yerine getirilmesine dair yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiş olduğundan bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması Dairemizden istenilmiştir.
Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 14.6.2005 tarih 437-403 sayılı ek kararının hükümlü Bülent D.'ya yerinde tebliğ edilmesi olanaklı kabul edilmiştir.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 98 ve 101/1. maddeleriyle 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9/1. maddesi uyarınca kural; lehe yasanın belirlenmesi ve uyarlanmasına ilişkin kararların dosya üzerinden verilebilmesidir.
Ancak;
a- Önceki yasaya göre sonraki yasa suçun öğelerinde değişiklik yapmışsa,
b- Önceki yasanın türü veya süresi bakımından erteleme dışında bıraktığı ceza, yeni yasa tarafından erteleme kapsamına alınmışsa,
c- Önceki yasaya göre temel ceza alt sınırdan belirlenmişken, yeni yasa uyarlanırken alt sınırın üzerinde ceza saptanması konusunda veya alt ve üst sınırlar konulmuş artırıcı ya da eksiltici bir hükmün uygulanmasında bir oranın belirlenmesi için mahkemece takdir hakkının kullanılması, böylece bireyselleştirme yapılması zorunluysa, duruşma açılmak suretiyle tüm bunların neden ve gerekçeleri de gösterilerek hüküm kurulması gerekir.
İnceleme konusu karara gelince;
Karar: Sanıklar Cemal R., Bülent D. ve Aytaç D. ile kimliği belirlenemeyen bir kişinin, fikir ve eylem birliği içinde davranarak katılan İlkay H.'nu silah zoru ile gece vakti kaçırıp, zincirle bağlayarak önce bir emlak bürosunda, sonra sanık Bülent'in evinde alıkoyarak silah ile tehdit etmek suretiyle kendilerine 5000 dolar verilmesini istedikleri, katılanın ailesine telefon ederek parayı hazır ettiği ve kardeşlerinin sanık Cemal'in belirlediği yere gelerek parayı bu sanığa teslim ettiği, istedikleri yerine getirilen sanıkların 24 saat özgürlüğünden yoksun kıldıkları katılanı serbest bıraktıkları sabit görülerek, Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 9.12.2002 gün 437-403 sayılı kararı ile yağma suçundan sanıklar Cemal ve Bülent'in 765 sayılı TCK'nun 499/1, 522, 59/2. maddeleri uyarınca 17 yıl 6 ay; sanık Aytaç'ın aynı Yasanın 499/1, 522/1, 59/2, 81/2-3. maddeleri uyarınca 17 yıl 6 ay 1 gün ağır hapis cezaları ile cezalandırılmalarına ve 765 sayılı Yasanın 179. maddesinin uygulanması da istendiği halde bu Yasa maddesindeki eylemin 499. maddesinde düzenlenen suçun öğesi olduğundan ayrıca 179. maddeden uygulama yapılmasına yer olmadığına; sanıklar Cemal ve Bülent'in 6136 sayılı Yasaya aykırılık, sanık Cemal'in 765 sayılı TCK'nun 350/3, 59/2, 647 sayılı Yasanın 4.maddesi ile de cezalandırılmalarına karar verildiği; Yargıtay 6.Ceza Dairesi'nin 5.11.2003 günlü kararı ile adı geçen sanıklar için yağma suçundan kurulan hükmün onanarak kesinleştiği; sanık Bülent hakkında 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükmün sonuç ağır para cezası indirilerek düzelterek onandığı; sanık Cemal hakkında 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve sahtecilik suçlarından kurulan hükmün bozulduğu; bozmadan sonra yapılan uygulamalarla ilgili belgelerin dosya içinde bulunmadığı anlaşılmıştır.
1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı TCK'nun sanık Cemal ve Bülent için yağma suçu ile sınırlı olarak uygulanması istendiğinde; Mahkemece dosya üzerinden inceleme yapılarak sanıklar Cemal, Bülent ve A.'ın aynı Yasanın 109/2. maddesinin yollamasıyla 109/3-a-b, 62/1; 149/1-a -c, 62/1, 53. maddeleri uyarınca 11'er yıl 8'er ay hapis ile cezalandırılmalarına ve infazın durdurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
Bu karara karşı sanıklar Cemal ve Aytaç savunmaları itiraz etmişler; itirazı inceleyen Kartal 1. Ağır Ceza Mahkemesi 11.7.2005 gün 321-325 sayılı ek kararı ile dosya üzerinden inceleme yaparak, sanıklar Cemal ve Aytaç savunmalarının itirazlarının kabulüne, Kartal 2.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 9.12.2002 günlü ilk kararında eylemin kül halinde 765 sayılı TCK'nun 499. maddesi kapsamında kaldığından, ayrıca özgürlüğü kısıtlama suçundan hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş olup, bu kez ek kararla özgürlüğü kısıtlama suçundan hüküm kurulması yasaya aykırı olduğundan 5237 sayılı TCK'nun 109/2. maddesine göre verilen hükmün kaldırılmasına, gereğinin Mahkemesince yerine getirilmesine karar vermiştir.
5237 sayılı TCY'da, 765 sayılı TCK'nun 499/1. maddesinde düzenlenen suçun tam karşılığının bulunmadığı, olayın özellik ve niteliğine göre; 148 ya da 149. maddelerinin fıkra ve bentlerinin uygulanması gerektiği; ayrıca 765 sayılı Yasanın 499/1.maddesindeki adam kaldırma suçu kişinin irade özgürlüğü yanında, dolaşım özgürlüğüne de yöneldiğinden ve 5237 sayılı Yasanın 148 ve 149. maddelerinin fıkra ve bentlerinde, dolaşım özgürlüğünü suçun öğesi olarak öngören bir düzenleme bulunmadığından; 499/1. maddenin karşılığı olarak 5237 sayılı Yasanın 148 veya 149. maddelerine göre yağma ve 109. madde uyarınca kişiyi özgürlüğünden yoksun kılma suçlarından ayrı ayrı hüküm kurulması gerekmektedir.
Somut olayda; sanıkların itiraza konu eylemlerinin 5237 sayılı Yasanın 109/2, 109/3-ab, 62, 149/1-a-c-h, 62/1. maddelerine uyan suçları oluşturduğu; önceki yasaya göre sonraki yasada suçun öğelerinde değişiklik yapıldığı, alt ve üst sınırlar konulmuş artırıcı ya da eksiltici hükümlerin uygulanmasında bir oranın belirlenmesi için mahkemece takdir hakkının kullanıldığı, böylece bireyselleştirme yapıldığının anlaşılmış olması karşında, duruşma açılmak suretiyle tüm bunların neden ve gerekçeleri de gösterilerek hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, dosya üzerinden karar verilmesi,
Diğer yönden 5271 sayılı CMK'nun 271. maddesinin 2.fıkrasının itirazı inceleyen mahkemenin hemen karar verme olanağı bulunması durumunda uygulanabileceği, soruşturma, araştırma ya da duruşma yapılması zorunlu olduğu takdirde bunun asıl Hakim veya Mahkemesince yerine getirilmesi gerektiğinden,
Sonuç: Kanun yararına bozma istemine dayanan Yargıtay C.Başsavcılığının gönderme yazısı, incelenen dosya içeriğine göre bu bakımdan yerinde görüldüğünden kabulü ile yağma ve özgürlüğü kısıtlama suçlarından hükümlü Cemal R. ile Aytaç D. hakkında Kartal 1.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 11.7.2005 tarih 321-325 sayılı ek kararının 5271 sayılı CMK. nun 309 ve 310. maddeleri gereğince BOZULMASINA, 05.12.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy