(AİHS. m. 6) (5237 S. K. m. 31, 35, 62, 149) (5271 S. K. m. 147, 150, 182, 307, 308)
Dava ve Karar: Geceleyin yağma suçundan suça sürüklenen çocuk ...'nın 5237 sayılı TCK'nın 149/1-h,35/2, 31/3, 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve yoksunluğa ilişkin ... 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 10/11/2014 gün, 2014/98 Esas ve 2014/410 Karar sayılı hükmü suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6.Ceza Dairesi 03/12/2015 gün 2015/7370-2015/45644 sayı ile;
"Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Ancak;
1-Suça sürüklenen çocuk ...'nın 18 yaşını doldurduğu halde, savunmasının alındığı 06/07/2011 tarihli oturumun 5271 sayılı CMK'nın 182. maddesine aykırı olarak açık yerine kapalı yapılması suretiyle açıklık ilkesine aykırı davranılması,
2-Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Yasası'nın 35/1.maddesi uyarınca sosyal inceleme yaptırılıp raporunun aldırılmaması ve aynı maddenin 3.fıkrası gereğince sosyal inceleme raporu aldırılmama nedeninin gerekçeli kararda tartışılmaması,
3-Mahkemece, 5271 sayılı Yasa'nın 150/3. maddesi uyarınca, suça sürüklenen çocuğun savunmasını yapmak üzere zorunlu savunmanın görevlendirilmesi nedeniyle, savunmana ödenen avukatlık ücretinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/3-c maddesindeki düzenlemeye açıkça aykırı olarak, suça sürüklenen çocuğa yargılama gideri olarak yükletilmesine karar verilmesi, isabetsizliğinden bozulmasına karar vermiştir.
Bozma sonrası ... 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 10.03.2016 gün 2016/2-2016/56 sayılı kararı ile;
08.12.2011 tarihli duruşma celsesinde kapalı yapılma hususunda verilen ara kararının kaldırıldığı ve usulüne aykırı yapılan duruşma tutanaklarının Yargıtay Ceza Daireleri kararı uyarınca duruşmada okunmak suretiyle usuli eksikliğin giderildiği anlaşılmakla Bozma ilamının 1 nolu kararına uyulmasına yer olmadığına bu husustaki karara karşı direnilmesine 2 ve 3 nolu bozma sebeplerine uyulmasına oybirliği ile karar verildiği,
Bu hükmün sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının "bozma" istekli 20/04/2016 gün ve 2016/125645 sayılı tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya;
5271 sayılı CMK'nın 307/3. madde ve fıkrasının 2. cümlesini değiştiren ve geçici 10.maddesini düzenleyen, 02/12/2016 gün, 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 36. maddesi uyarınca; "Direnme üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na gelen ve henüz karara bağlanmamış olan dosyaların, öncelikle kararına direnilen Daire tarafından incelenmesinin zorunlu kılınması karşısında;
Yargıtay Ceza Genel Kurulu Başkanlığının 07/12/2016 gün, 2016/675 Esas ve 2016/1088 sayılı kararı ile Dairemize gönderilen dosya, yeniden incelenerek değerlendirilmiş ve karara bağlanmıştır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Esaslı işlemlerin yapıldığı 06.07.2011 tarihli oturumda kayden 17.04.1993 doğumlu olan sanık 18 yaşını tamamladığı halde duruşmaların açık yerine kapalı yapılması 5271 sayılı CMK'nın 182. maddesine aykırı davranılması nedeniyle bozulmuştur.
Yerel Mahkeme Bozma ilamının 1 nolu bendine karşı 10.03.2016 gün 2016/2-2016/56 sayılı kararında direnme kararı vermiştir.
Sanık sorgusunun asıl ve en önemli özelliği açık duruşmada yargıç tarafından yapılmasıdır.
Yasal koşulları bulunmadığından duruşmanın gizli yapılması ve sanığın sorgusu ve/veya savunmalarının gizli oturumda alınması 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca 1412 sayılı CMUK'nın 308/6. maddesi uyarınca yasaya mutlak aykırı davranılması halidir. Asıl mesele biçimsel yönü ile aleniyet temelini oluşturan hedef ile karşılaştırıldığında adil yargılamanın gerçekleştirilmesi için sanık sorgusunun aynı yön ve yöntemler ile yerine getirilmesi zorunludur. Herhangi bir ara kararı ile yerine getirildiğinin kabul edilmesi adil yargılama hakkının da ihlalini oluşturacaktır.
Yargıtay 6.Ceza Dairesi 03/12/2015 gün 2015/7370-2015/45644 sayılı bozma ilamı: uygulamada esasa ilişkin herhangi bir değerlendirme yapmaksızın usul eksikleri nedeniyle ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 10/11/2014 gün 2014/98 Esas ve 2014/410 Karar sayılı kararını bozmuştur.
Bozma kararı ile ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 10/11/2014 gün 2014/98 Esas ve 2014/410 Karar sayılı hükmü tümü ile ortadan kaldırıldığından Yerel Mahkemenin iddia ve savunma makamlarına bozma ilamına karşı diyeceklerini sorması, sorduktan sonra direnme kararı vermesi ile yetinmesi gerekmektedir. Ancak, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi bozma sonrası iddia ve savunma makamlarına bildirdiği 10.03.2016 günlü oturumda suça sürüklenen çocuk ...'nın açık kimliğini saptadıktan sonra;
"Yargıtay 6 Ceza Dairesinin 2015/7370 Esas, - 2015/45644 Karar sayılı bozma ilamı ve ekleri okundu.
Yüklenen suç anlatıldı, CMK.nın 147.maddesindeki yasal hakları hatırlatıldı. yasal hakların anladığını, susma hakkını kullanmayacağını, ifadesini vereceğini beyan etmekle, soruldu:
Sanık savunmasında: Ben kesinlikle mevcut suçu işlemedim. Savunmamı da ayrıntılı olarak yapmıştım. Mağduru daha önceden tanımam. Aramızda da husumet yoktur. Evliyim bir çocuğum doğacaktır. Suçsuzum. Beraatimi talep ederim. Bozma ilamını mahkemenin takdirine bırakıyorum.
Sanık müdafiinden soruldu: Bozma ilamına Bir diyeceğimiz yoktur. Önceki savunmalarımızı aynen tekrar ederiz." şeklinde açıklamalarda bulunduktan sonra G.D. Talep gibi;
08.12.2011 tarihli duruşma celsesinde kapalı yapılma hususunda verilen ara kararının kaldırıldığı ve usule aykırı olarak yapılan duruşmanın tutanaklarının Yargıtay ceza daireleri kararı uyarınca duruşmada okunması sureti ile usuli eksikliğin giderildiği anlaşılmakla bozma ilamının 1 nolu kararına uyulmasına yer olmadığına, bu husustaki karara karşı direnilmesine" denilerek direnme kararı verdiği, bu kararın Yargıtay bozma ilamı üzerine direnme adı altında olsa da gerçek bir direnme hükmü mü yoksa eylemli uyma sonunda verilmiş bir hüküm mü olduğuna bakılmalıdır. Yargıtay 6. Ceza Dairesince verilen Bozma ilamı doğrultusunda suça sürüklenen çocuk ...'nın açık duruşmada müdafi huzurunda esasa yönelik sorgu işlemlerinin tamamlanmasıyla verilen kararın özde direnme kararı olmayıp, eylemli uyma sonucu verilen bir karar olduğu anlaşılmakla başvurunun temyiz niteliğinde olduğu ve incelemenin Yargıtay 6.Ceza Dairesine ait olduğu benimsenmekle yapılan incelemede;
Sonuç: Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, uyulan bozmaya toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre, suça sürüklenen çocuk ... savunmanının temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve yasaya uygun ve takdire dayalı bulunan hükmün tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA, 07.02.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy