(743 S. K. m. 8, 27)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan, ortaklığın giderilmesi davasına dair karar davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, dokuz parça mal ortaklığının giderilmesi isteminden ibarettir. Mahkemece, paydaşlardan birinin dava tarihinden önce ölmüş bulunduğundan ve ölmüş bir kimse aleyhine de dava açılamayacağından bahisle red kararı verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Gerçekten bir kimsenin kanun dairesinde Medeni haklardan yararlanması ve borçla yükümlü tutulabilmes için sağ olması lazımdır. Bu nedenle ölümle şahsiyeti nihayete eren bir kimse aleyhine hiç bir suretle dava açılamaz. şayet açılmış ise bu davaya bakılamaz. sonradan ölünün mirasçılarına husumet yöneltilmek suretiyle var olmayan davaya hukuki varlık sağlanamaz. Açıklanan bu kural esas olmakla beraber ortaklığın giderilmesi davalarında birden fazla paydaş bulunması halinde, bunlardan birinin dava açılmadan önce ölü bulunması halinde bununda davalılar arasında gösterilmiş olması halinde bu kuralın uygulanıp uygulanmayacağı gösterilmiş olması halinde bu kuralın uygulanıp uygulanmayacağı tartışma konusu yapılabilir. Olayda ölü olarak gösterilen kimseden başka 14 paydaş daha davalı gösterilmiştir. Bunlar hakkında açılmış olan dava hukuki varlıktan yoksun sayılamaz. Mahkeme birinin ölü bulunması sebebi ile davayı red etmekle diğer paydaşlar hakkında kanuna uygun şekilde açılmış olan davayı da red etmiş olmaktadır. Halbuki ortaklığın giderilmesi davalarında, bütün paydaşların davaya katılması şarttır. Ve mahkeme bunu res'en gözönünde tutmakla yükümlüdür. Bu itibarla davanın niteliğine ve açıklanan nedenlere göre ölü olduğu anlaşılan paydaş mirasçılarını tespit ile davaya katılmalarının sağlanması bir zorunluk olarak kendini göstermektedir. Bu itibarla mahkemece taraf teşkili cihetine gidilerek davanın görülmesi gerekirken bundan zuhul olunması usul ve kanuna aykırıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, 17.9.1974 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy