(743 S. K. m. 627)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan izale-i şuyu davasına dair karar davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava bir parça taşınmaz mal ortaklığını giderilmesi isteminden ibarettir. Mahkemece, tapu paydaşlarından Şerife'nin mirasçısı Salih'in dava açıldığı tarihde ölü olması ve ölü kimse hakkında dava açılamayacağı ve mirasçılarının dahili dava edilemeyeceği gerekçesiyle davanın husumet yönünden reddine karar verilmiş ve hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Bir kimsenin kanun dairesinde medeni haklardan yararlanması ve borçla yükümlü tutulabilmesi için sağ olması lazımdır. Bu nedenle ölümde şahsiyet nihayete eren bir kimse aleyhine hiç bir suretle dava açılamaz. Şayet açılmışı ise bu davaya bakılamaz. Sonradan ölümün mirasçılarına husumet yöneltilmek suretiyle var olmayan davaya hukuki varlık sağlanamaz.
Açıklanan bu kural esas olmakla beraber, ortaklığın giderilmesi davalarında birden fazla paydaş olması ve bu paydaşlardan birini dava açılmadan önce ölü bulunması ve bunu açılan davada davalılar arasında sağmış gibi gösterilmesi halinde bu kuralın uygulanıp uygulanmıyacağı tartışma konusu yapılabilir. Bunlar hakkında açılmış olan dava hukuki varlıktan yoksun sayılamaz. Mahkemece paydaşlardan birini ölü bulunması sebebi ile davayı red etmekle diğer paydaşlar hakkında kanuna uygun şekilde açılmış olan davayıda red etmiş olmaktadır. Halbuki ortaklığın giderilmesi davaların da bütün paydaşların davaya katılması şarttır. Mahkeme bu hususu re'sen gözönünde tutmakla yükümlüdür. Bu itibarla davanın niteliği sebebiyle iki taraflı davalarda bulunan ortaklığın giderilmesi davalarında esas kuralın tatbik edilmemesi ve ölü olan paydaşın mirasçılarını tespit ve davaya katılmalarını sağlanması bir zorunluk olarak kendisi göstermektedir. Bu nedenle mahkemenin taraf teşkili cihetine giderek davayı görmesi gerekirken, ortaklığın giderilmesi davalarının özelliği gözönünde tutulmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır.
Sonuç: Hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA 9.10.1980 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy