(6570 S. K. m. 7) (818 S. K. m. 248, 256)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan boşaltma davasına dair karar davacılar tarafından süresi içinde temyiz ediliş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup, gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, akde aykırılık nedeniyle kiralananın boşaltılması isteminden ibarettir. Mahkemece ret kararı verilmiş hüküm davacılar vekili tarafından temyiz olunmuştur.
Taraflar arasında mevcut 01.08.1977 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira akdinde mecur çay ocağı olarak ayda 500 lira ve sözleşmenin özel şartlar kısmının 2. maddesinde yazılı kiracı V. Pasajı'nın her iki katının bilcümle temizlediğini, tuvaletin bakım ve temizliğini bizzat yapmak veya yaptırmayı taahhüt eder şartı ile davalıya kiraya verilmiştir.
Davacılar noter vasıtasıyla davalıya gönderdikleri 30.11.1978 keşide ve 12.12.1978 tebliğ tarihli ihtarnamede kiralananın kahvehane olarak kullanıldığını bu durumun pasaj sakinlerini ve müşterileri rahatsız ettiğini güvenlik açısından da zorluk yarattığını, ayrıca pasajın temizlik işlerinin yapılmadığını sırf temizlik işlerinin yapılması için kira parasının düşük tutulduğunu bu nedenlerle ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük süre içersinde kiralananın kahvehane olarak kullanılmasından vazgeçilmesini, temizlik ve bakım işlerinin yapılmasını, aksi halde BK.nun 256. maddesi gereğince bu süre sonunda akde aykırılıktan hakkında dava açacaklarını bildirdikleri halde temizlik işleri yapılmadığı gibi çay ocağı da eski hale dönüştürülmemiştir.
Davalı bu ihtara noter marifetiyle verdiği 13.12.1978 tarihli cevabında mecuru çay ocağı olarak kullandığını, temizlik işlerini yaptığını, fakat bu yerin pasaj olması nedeniyle her dakika temizlik yapmasının mümkün olmadığını 15.03.1979 tarihli cevap lahiyasında ise kira borcunun BK. na göre para olması gerekirken akit yapılırken temizlik şartının da koyulduğunu, bu durumun BK.nun ve sözleşmenin ruhuna aykırı olduğunu kiralanan yerin kahve olmaya müsait bulunmadığını, kahve denilince kağıt tavla oynatılan yer akla geldiğini, mecurda bu işlerin yapılmadığını, sadece gelenlerin oturarak meşrubat veya çay içmeleri için içeriye dört tabure konulduğunu, kendi işyeri çevresini temiz tuttuğunu bildirmiştir.
25/07/1979 tarihli dördüncü oturumda dinlenen davacı tanıklarından H. Nusret ile davalı tanığı Ahmet; temizliğin tam yapılmadığını, çay ocağı içerisinde 15-20 sandalye bulunduğunu, şimdi böyle bir durumun kalmadığını 05/09/1979 tarihli beşinci oturumda dinlenen davacı tanığı Mehmet; üst katların temizliğinin yapıldığını alt katın yapılmadığını 3 ay evveline kadar çay ocağında bazı kişilerin gelerek oturduklarını tanık Sezai ise; temizlik yapılmadığını, bir buçuk ay evveline kadar çay ocağında başkalarının gelerek oturduğunu, alış verişe gelen kadınların rahatsız olduğunu, davalı tanığı Ahmet ise; davacının kirayı arttırdığı için davalının temizlik yaptığını, çay ocağında bazı kişilerin şoförlerin ve hamalların arada gelip oturduklarını, bu durumun halen davam ettiğini beyan etmişlerdi.
Aynı pasajda kiracı olarak bulunan bir kısım mirasçılar noter vasıtasıyla gönderdikleri 12.02.1979 tarihli müşterek imzalı ihtarnamelerinde pasajın temizlik işlerinin yapılmadığını, çay ocağı olarak kiraya verilen yerin kahvehane olarak kullanıldığını bu durumların kendilerini ve müşterileri rahatsız ettiğini, ticari faaliyetlerini engellediğini, gerekli tedbirin alınmasını davacılardan istemişlerdir.
Kira sözleşmesi iki taraf için borç doğuran bir akittir. Bunun sonucu kiralayan kiralanan şeyi belli bir süre için kullanmak veya yararlanmak üzere kiracıya bırakır. Kiracı da buna karşılık kiralayana bir bedel ödemekle yükümlü olur. Ödenecek olan bu bedele kira karşılığı denir. Kira karşılığı kural olarak paradır. Ancak bu bedel paradan başka bir şey, örneğin; bir mal, bir hizmet akdi, bir şey ima etmek (istisna akdi) gibi şeyler de olabilir. Taraflar arasında mevcut kira karşılığında ise hem para ve hem de hizmet vardır. Davalının pay yapmayı taahhüt ettiği temizlik işi kira karşılığıdır. Yukarıda da izah edildiği gibi kira, karşılığının muhakkak para olması icap etmez. Bu hizmetin akit şartı olarak yerine getirilmesi davalıdan istenmiş ve davalı yapamayacağını, kendisi dahil bildirmiş olmakla akde aykırı hareket edilmiş demektir. Kahvehane ise bilindiği üzere dinlenmek, vakit geçirmek v.b. için açılan çay, kahve gibi alkolsüz içkiler satılan yerdir. Oyun oynanmamakta ise de akde aykırı olarak sandalye konup komşuları rahatsız edecek şekilde davranılması akde aykırılık teşkil eder. Bu durumda davanın kabul edilerek tahliye kararı verilmesi gerekirken ret kararı verilmesi usul ve kanuna aykırıdır.
Sonuç: Hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 23.05.1980 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy