(818 S. K. m. 256)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan tahliye davasına dair karar davacı ve davalı tarafından süresi içinde istenilmiş olmakla gereği görüşülüp düşünüldü :
Karar: Dava, akte aykırılık nedeniyle kiralananın boşaltılması, yapılan tesisin hedim ve kal'i ve 64.000 lira cezai şartın tahsili isteminden ibarettir. Mahkemece akte aykırı hareket edildiği ve feshi ihbarda bulunulduğu kabul edilerek kiralananın boşaltılmasına ve yapılan merdivenin yıktırılarak eski hale getirilmesine ve sözleşmenin hitamı tarihinden tahliye tarihine kadar günlük 200 lira kira parasına 300 lira ilave edilerek günde 500 lira ödenmesine karar verilmiş ve hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz olunmuştur.
Davacı D.D.Y. İşletmeleri Genel Müdürlüğü dava konusu 33 m2 lik kısmın davalıya merdiven yapmak üzere kiralandığını ve bu merdivenin muvakkat ve temelsiz olması gerekirken davalının sabit, betonarme merdiven yaptığını ve bu suretle akte aykırı davrandığını ve sözleşmeye göre zamanında teslim yapılmadığından kira bedelinin iki misli cezai şart tahsili gerektiğini ileri sürerek kiralananın boşaltılmasını, merdivenin hedim ve kal'ini ve 64.000 lira cezai şartın tahsilini talep etmiştir. Davalı ise kiralananın maliki bulunduğu lokantaya giriş için merdiven yapılmak üzere kiralandığını, mahallin çok dik olmasıyla merdivenin zemin raptı için beton yapılması gerektiğini, başka şekilde bir merdiven yapılmasının mümkün olmadığını ve yapılan merdivenin her zaman kaldırılabileceğini bu cihetlerin keşfen tespiti gerektiğini savunmuştur. Taraflar arasında yapılan mevcut kira sözleşmesinde kiralanan yerin merdiven sahası olarak kullanılacağı ve kiracının her türlü masrafı kendine ait olmak üzere temelsiz ve muvakkat bir tesis yapılabileceği şart koşulmuştur. Yapılan merdivenin temelli bulunduğu hususunda dosyada bir delil mevcut değildir. Yapılan merdivenin temelli veya temelsiz bulunduğu, muvakkat olup olmadığı ve arazi şartlarına göre başka türlü yapılıp yapılamıyacağı talep edilmesine rağmen keşfen tespit edilmemiştir. Merdivenin betondan yapılması temelli ve sabit olduğunu göstermez. Yapılan beton merdiven de istenildiğinde nakledilebilecek bir durumda bulunabilir. Bu bakımdan, iddia ve savunmanın incelenmesi için mahalinde keşif yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Mahkemece kira aktinin ihbar suretiyle feshedildiği ve bu nedenle de kiralananın boşaltılması gerektiğine karar verilmiştir. Davacının bu yolda açılmış bir davası yoktur. 24.8.1982 tarihli ihtar da yalnız akte aykırılığın giderilmesi hakkındadır. mahkemenin bu nedenle tahliye kararı vermesi de kanuna aykırıdır. Kira sözleşmesinin 13. maddesinde müddetin bitiminde kira akti temdit edilmediği takdirde kiralananın boşaltılacağı ve tahliye tarihine kadar geçecek beher gün için iki misli kira alınacağı kararlaştırılmıştır. Kira sözleşmesi kanun hükümlerine göre davacı idare tarafından feshedilmedikçe tecdit edilmiş sayılır. Davacının akti feshettiği hakkında bir ihbarı olmadığına göre bu madde hükmünce cezai şart hükmedilmesi de isabetsizdir. Kaldı ki sözleşmeye göre kira bedeli senelik 24.000 liradır. Bu miktar nazara alınmadan kiranın günlük 200 lira bulunduğu ve bu nedenle kira parasına takdiren 300 lira daha ilave edilerek günde 500 lira ödenmesine karar verilmesi de yerinde bulunmamaktadır. Bu cihetler göz önünde tutulmadan yazılı şekilde karar verilmesi, hükmün bozulmasını gerektirmiştir.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.9.1984 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy