(6570 S. K. m. 7)
DAVA : Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan tahliye davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla gereği görüşülüp düşünüldü :
KARAR : Dava işyeri ihtiyacı nedeni ile kiralananın tahliyesi isteminden ibarettir. Mahkeme istem gibi karar vermiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz olunmuştur.
İşyerine ilişkin tahliye davalarında ihtiyaçlının kirada olması halinde ihtiyacın kabulü için ihtiyaçlının ya tahliye tehdidi altında bulunması veya kiralananın yapılacak iş için daha üstün nitelikte, hiç olmazsa çalışılan yerle eşdeğer vasıfta bulunması gerekir. Eşdeğerlik halinde mülkiyet hakkının üstünlüğü nazara alınarak aynı işin kiralananda yapılmasında ihtiyaçlının tercihi esas alınır. Tehdit ve üstünlük koşullarından birinin varlığı ihtiyacının kabulü için yeterlidir. İkisinin bir arada bulunması gerekmez.
Tahliye tehdidinin varlığı ileri sürülmemişse mahkemece bu cihet re'sen araştırılamaz. Çünkü mahkemenin, ileri sürülmeyen bir husus hakkında inceleme yapması mümkün değildir. Ancak açıkça kiralananın üstün vasıfa olduğu belirtilmese dahi ihtiyaç iddiasının içinde bu isteğin varlığını kabul etmek gerekir. Üstünlük vasfı uzman bilirkişi aracılığı ile halen ihtiyaçlının çalıştığı yer ile kiralananda keşif yapılarak yapılacak iş yönünden her iki işyerinin kıyaslaması suretiyle saptanır.
Olayımızda: Davacı vekili müvekkilinin oğlu (S.)'nin kiralık bir yerde sigorta acentası olarak çalıştığını, kiralananda bu işi yapacağını iddia etmiştir. Dinlenen davacı şahitleri davacının oğlunun halen kirada iş yaptığı yerin çalıştırdığı elamanlarının sayısı itibariyle ihtiyacına yetmediğini söylemişlerdir. Mahkeme sadece kiralananda keşif yapmış, bu yerin bazı özellikleri tespit edilmiş, davacının oğlunun halen kirada iş yaptığı yerin keşfi icra edilmemiş ve her iki taşınmazın mukayesesi yapılmamıştır. Yukarıda açıklanan esaslar nazara alınarak bilirkişi marifetiyle her iki taşınmazın mukayeseli keşfi yapılarak üstünlük vasfının araştırılması, dava konusu taşınmaz daha üstün veya eşdeğer nitelikte ise tahliye kararı verilmesi;aksi halde davanın reddi gerekirken noksan tahkikatla hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile H.U.M.K.'nun 428 inci maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 6.11.1987 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy