(743 S. K. m. 628)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan ortaklığın giderilmesi davasına dair karar davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava neticeten 4 parça taşınmazın ortaklığının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkeme satış ve taksim suretiyle ortaklığın giderilmesine karar vermiş, hükmü davalılar temyiz etmiştir.
1 - Dosyadaki yazılarla toplanan delillere göre davalıların 2902 parsel üzerindeki ortaklığın giderilmesine ait karara yönelik temyiz itarazları yerinde görülmemiştir.
2 - Ortaklığın giderilmesi davalarında taksim istenmesi halinde dava konusu her taşınmazın yarı yarı ele alınarak pay ve paydaş durumuna göre taksimin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Paydaşları muvafakat etmediği takdirde taşınmazın bir kesimi paydaşlar arasında paylı "muşa" bırakılmaz. Davada sulh vakii olmadığı sürece bir kısım taşınmazların bazı paydaşlara, diğerlerinin diğer paydaşlara verilmesi şeklinde re'sen taksime gitmek mümkün değildir. Taksimde her bir taşınmazın pay ve paydaş durumuna, arazinin verim niteliğine göre taksimi mümkün olup olmadığının bilirkişi aracılığayla saptanması gerekir. kalanların denkleştirilmesi için ivaz ilavesi icap ediyorsa onun da bilirkişilerin raporunda belirtilmesi gerekir. Taksim mümkünse fen ehline taksim projesi düzenlettirilir. Taşınmaz belediye ve mücavir alan hudutları içerisinde ise taksim projesi eklenerek belediye'den İmar Yasası ve yönetmeliği uyarınca bu taksime imkan olup olmadığı sorulur. Taşınmaz belediye ve mücavir alan dışındaysa aynı husus İl İdare Kurulundan sorularak saptanır. Taksim tarzında yani taksim projesindeki bölümlerin hangi paydaşa verileceği konusuda taraflar anlaşamazlarsa mahkeme huzurunda kur'a çekilerek hangi kesimin hangi paydaşa verileceği belirlenir.
Olayımızda: 1400, 959, 3109 parsel numaralı taşınmazların aynen taksiminde yukarda yazılı esaslarla beraber M.K.'nun ehemmiyetli durumda kıymet tenziline ilişkin 628/2. maddesini de gözönünde bulundurulması suretiyle ayen taksimin mümkün olup olmadığının daha esaslı bir surette araştırılması ve bu konuda bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi,
3 - 1.400 numaralı parselde Hazine de paydaştır. Ortaklığın giderilmesi davalarında bütün paydaşların davada davacı ve davalı olarak yer alması şarttır. Böylece bu parsel hakkında tam olarak taraf teşkili yapılmadan karar verimesi de hatalı olmuştur.
Sonuç: Yukarıda 2 ve 3. maddelerde açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK'nun 428. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA 9.11.1989 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy