(743 S. K. m. 659)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan şuf'a davasına dair karar davalılardan Sedat A. tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla gereği görüşülüp düşünüldü :
Karar: Dava, şuf'alı payın iptal ve tescili isteğine ilişkindir. Mahkeme davayı kabul etmiş, hükmü davalılardan sedat A. vekili temyiz etmiştir.
Davacının, şuf'alı payın davalı adına yapılan tescilin iptali ile kendi adına kaydının yapılması için şuf'alı payın davalı adına yapılan tescilin iptali ile kendi adına kaydının yapılmsı için şuf'a hakkına dayanarak açtığı davaya karşı davalı ve onun yerine geçen mirasçıları Zeki'nin satış şeklinde gösterilen hukuki tasarrufun, davalı ile pay satan Zinnet arasında yakın akrabalık ve miras ilişkisinin bulunduğunu ve birçok ihtiyaçlarının Reşat tarafından karşılandığını, bu sebeple gerçek temlik işleminin satış olmayıp hibe olduğunu savunmuşlar ve bu konuda tanık dinletmişler, veraset belgesi ve kayıt örnekleri ibraz etmişlerdir. Gerçekten dinlenen tanıklar satıcı Zinnet'in şuf'a yükümlüsü Reşat'ın teyzesi olduğunu ve sağlığında birçok ihtiyaçlarının Reşat tarafından karşılanması sebebiyle şuf'alı payını Reşat'a hibe etmeyi düşündüğünü, bu maksatla tapu dairesine başvurulduğunu, tapu dairesinden hibe işleminin bazı sakıncalarının ileri sürülmesi üzerine işlemin biçimsel yönden satış olarak gösterildiğini doğrulamışlardır. İşlemi yapan tanık Ayhan E.'da aynı şekilde beyanda bulunmuştur.
Öbür yandan 20.7.1957 tarih 1956/12 esas 1975/2 sayılı içtihadı birleştirme kararında önemi vurgulandığı üzere taşınmaz malların kanuni takyitleri içerisinde yer alan şuf'a hakkının gerçek ve muteber satışlar için kullanılacağı öngörülmüştür. Haricen satış şekli bulunsa bile akidin hakiki maksadı satış olmadığı halde satış hakkındaki hükümlerin bu gibi olaylara teşmil ve tatbik etmek hem yasa koyucunun maksadına, hem de esas hukuk prensiplerine aykırı olur. Sözü geçen içtihadı birleştirme kararında da müşterek mülkün hissedarı hissesini karı koca veya evladı yahut da akrabaya temlik etmesi halinde şeklen satış akdi bulunsa bile gerçekte satıştan başka miras hukukuna bağlı amaçların ve bağış gibi düşüncelerin akim olduğu durumlarda M.K. gerçek satışlar için kabul ettiği şuf'a hakkının cerayan etmeyeceği ilkesini benimsemiştir ve bu gibi hallerde davalıya ispat hakkı tanınmıştır.
Olayımızda: Şuf'alı payı temlik edenin asıl maksadının hibe olduğu kanıtlandığına göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı düşüncelerle kabul edilmesi yukarıda açıklanan hukuki nedenle ve sözü edilen içtihadı birleştirme kararına aykırı görülmüş ve mahkeme karırının bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle temyiz iztirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428 inci maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 7.3.1989 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy