(6570 S. K. m. 7)
Dava: Dava işyeri ihtiyacı nedeniyle kiralanın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkeme davayı reddetmiş ve hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.
Karar: İşyerine ilişkin tahliye davalarında ihtiyaclının kirada olması halinde ihtiyacın kabulü için ihtiyaçlının tahliye tehdidi altında bulunması veya kiralananın yapılacak iş için daha üstün nitelikte, hiç olmazsa çalışılan yerle eşdeğer vasıfta bulunması gerekir. Eşdeğerlik halinde mülkiyet hakkının üstünlüğü nazara alınarak aynı işin kiralananda yapılmasında ihtiyaçlının tercihi esas alınır. Tehdit ve üstünlük koşullarından birinin varlığı ihtiyacın kabulü için yeterlidir. İkisinin birarada bulunması gerekmez.
Tahliye tehdidinin varlığı ileri sürülmemişse mahkemece bu cihet re'sen araştırılamaz. Çünkü mahkemenin, ileri sürülmeyen bir husus hakkında inceleme yapması mümkün değildir. Ancak açıkça kiralananın üstün vasıfta olduğunun belirtilmesi dahi ihtiyaç iddiasının içinde bu isteğin varlığını kabul etmek gerekir. Üstünlük vasfı uzman bilirkişi aracılığı ile halen ihtiyaçlının çalıştığı yer ile kiralananda keşif yapılarak yapılacak iş yönünden her iki işyerinin kıyaslaması suretiyle saptanır.
Olayımızda; Davacı, işini kiralanmış bir dükkanda yürüttüğünü ve bu işi kendi dükkanında yapmak istediğini bildirerek tahliye istemiştir. Bu istekde bulunurken tahliye tehdidi altında bulunduğunu iddia etmemiş ve tanıklarda bu yolda bir açıklamada bulunmamıştır. Ancak yukarıda açıklandığı biçimde kiralananla işin yürütüldüğü yerin karşılaştırmalı keşfi yapılarak tüm delillerin keşifte birlikte değerlendirilmiş ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bundan zuhul olunması isabetsizdir. Hüküm bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 15.05.1992 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy