(6570 S. K. m. 7) (818 S. K. m. 260)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yazılı tahliye davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla; dosyadaki bütün kağıtlar okunup, gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, neticeten kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkeme, bir kira yılı içinde iki haklı ihtara neden olunması yüzünden kiralananın tahliyesine karar vermiş ve hüküm davalı tarafından temyiz olunmuştur.
Bir kira yılı içinde yapılmış iki haklı ihtara dayanan tahliye davasının kiralayan tarafından açılması gerekir. Kiralayan durumunda olmayan malikin bu davayı açabilmesi için önce kiracıya ihtar tebliğ ettirerek kira bedellerinin kendisine ödenmesini istemesi, ondan sonra ihtarları göndermesi gerekir. Dava hakkına ilişkin olan bu hususun mahkemece kendiliğinden nazara alınması icabeder.
Bu davanın 6570 sayılı Yasanın 7/e maddesi ve yerleşmiş içtihatlar uyarınca akdin hitamını izleyen bir ay içinde açılması zorunludur. İhtarlar dava şartı olduğu için süre kesme niteliğine haiz değildir. Süre konusu kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle re'sen gözetilmesi gerekir.
İhtarların bir kira yılı içinde muaccel hale gelmiş (istenebilir durumu almış) değişik ayların kirasına ilişkin olarak en az iki defa kiracıya tebliğ edilmesi haklılığı içinde ödemelerin ihtarların tebliğinden önce yapılmaması şarttır. Tebliğden sonra yapılan ödemelerin hukuki değeri yoktur. İhtarlar tebliğ ile hukuki sonuç doğuracağından ödemelerde tebliğ tarihinin esas alınması şarttır. Keşide tarihi sadece muacceliyet bakımından önem taşımaktadır. Zira, muaccel olmayan (henüz ödenmesi gerekmeyen) kira parasının istenmesi mümkün değildir.
Süresiz akitlerde ve kira bedelinin senelik ödenmesi gereken hallerde iki haklı ihtar oluşmaz.
Olayımızda; davacı vekili davalının 1992 yılı başından beri hiç kira parası ödemediğini iddia ederek bu sebepten dolayı kiralananın tahliyesini ve kira lirasının 250.000 TL. olarak tesbitini istemiştir. Daha sonra kira bedeli tesbiti isteminden vazgeçilmiştir. Kira parasının ödenmemesinden dolayı tahliye istenirken BK.nun 260. maddesine dayanan temerrüt sebebine veya 6570 sayılı Yasanın 7/e maddesine göre istekte bulunulduğu yolunda bir açıklama yoktur. Mahkeme 6570 sayılı Yasanın 7/e maddesine istinaden hüküm kurmuş ve davacının herhangi bir temyiz istemi mevcut bulunmadığından dava ve hükmün iki haklı ihtar sebebine dayandığı kabul edilmiştir. Bu sebebe dayanan dava yönünden yukarıda belirtilen hukuki esasların sübuta ermiş olması gerekir bu yolda herhangi bir delil mevcut değildir. Davanın süresinde olduğu kabul edilse dahi yasada öngörüldüğü biçimde aynı kira yılı içinde birden fazla yazılı ihtarın mevcut olması ve bu ihtarların karşı tarafa tebliğ edilmiş olması saptanmalıdır. Mahkemece kabul edildiği gibi ihtarların sözlü olması yeterli olamaz ihtarın yazılı olarak yapılması zorunludur. Bu şekilde ihtarnameler mevcut olduğu iddia ve ispat edilmediğine göre davanın reddi icap ederken aksi görüşle tahliye kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK. nun 428. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 25.01.1993 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy