(743 S. K. m. 626/A)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklıktan çıkarma davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava ortaklıktan çıkarma istemine ilişkindir. Mahkemece istem gibi karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz olunmuştur.
3678 sayılı yasa ile Medeni Kanun'un 626. maddesine eklenen 626/a maddesi gereğince hissedarlıktan çıkarma kararı verilebilmesi için;
a) Bir paydaşın tutum ve davranışı ile diğer paydaşların tümüne veya bir kısmına karşı olan yükümlülüklerini ağır surette ihlal etmesi,
b) Bu davranışı yüzünden müşterek mülkiyet ilişkisinin devamının çekilmez hale gelmesi gerekmektedir.
Maddede bahsedilen yükümlülüklerin ağır surette ihlali deyiminden kusurun özel bir yoğunlukta ve önemde bulunması amaçlanmıştır. Ağır surette ihlal unsurunun gerçekleşebilmesi için, paydaşın kasten ve bilerek müşterek mülkiyet ilişkisinin devamını çekilmez hale getirmesi gerekir. Fiilin işleniş tarzı, paydaşların sosyal ve ekonomik koşulları ile objektif iyi niyet kuralları değerlendirilerek her olayın özelliğine göre hakkaniyete uygun adil bir çözüm getirilmelidir.
Davanın açılması, paydaşların hem pay, hem de paydaş bakımından çoğunlukla karar vermelerine bağlı olduğu gibi, çıkarma istemini haklı gören hakimin, çıkarılacak paydaşın payını karşılayacak kısmın müşterek mülkten ayrılıp ayrılmayacağının ve çıkarılacak paydaşa tahsisin mümkün olup olamayacağının incelenmesi, tahsis mümkünse fen ehline tanzim ettirilerek krokinin, taşınmaz belediye ve mücavir alan hudutları içerisinde ise imar yasası ve yönetmeliği uyarınca bu ayrımın mümkün olup olmadığının belediyeden, taşınmaz belediye ve mücavir alan dışındaysa aynı hususun il idare kurulundan sorularak saptanması, ayırımı mümkün olmayan payın dava tarihindeki değeri ile, devrini isteyene verilmesinin dava dilekçesinde istenip istenmediğinin göz önünde tutulması, hisseyi karşılayacak kısmın maldan aynen ayrılması mümkün omazsa ve bu paya talip olan paydaş bulunmazsa, ancak tayin edilen uygun süre içinde temlik edilmeyen payın açık arttırma ile satışına karar verileceğinin düşünülmesi icap eder.
Maddeye eklenen 626/b bendi ile de bu kuralların kıyas yolu ile intifa veya diğer bir aynı hak veya tapuya şerh edilmiş kira gibi şahsi hak sahibine de uygulanacağı kabul edilmiştir.
Olayımızda: Davacılar davalıyla müşterek olan taşınmazı kat karşılığı inşaat sözleşmesiyle müteahhide verip, davalıya da payının karşılığı olarak bir daire teklif ettiklerini, davalının önce kabul edip, sözleşmenin imzalanması aşamasında imzalamadığını, taşınmazın müşterek idaresini engellediğini davalının paydaşlıktan çıkartılmasını istemişlerdir.
Davalı vekili davalının müşterek kullanımı kasıtlı olarak engellemediğine, kendisini teklif edilen dairenin düşük nitelikli olduğundan kabul etmediğini davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme istem gibi karar vermiştir.
Davalının diğer paydaşlarla birlikte kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapmaması yasanın anladığı anlamda hissedarlara karşı yükümlülüklerini ağır surette ihlal ettiği anlamına gelmez. Bu durumda sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün BOZULMASINA ve istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine 15.12.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy