(6570 S. K. m. 7/e)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan tahliye davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Dava iki haklı ihtar nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Bir kira yılı içinde yapılmış iki haklı ihtara dayanan tahliye davasının kiralayan tarafından açılması gerekir. Kiralayan durumunda olmayan malikin bu davayı açabilmesi için önce kiracıya ihtar tebliğ ettirerek kira bedellerinin kendisine ödenmesini istemesi ondan sonra ihtarları göndermesi gerekir. Dava hakkına ilişkin olan bu hususun mahkemece kendiliğinden nazara alınması icabeder.
Bu davanın 6570 sayılı Yasanın 7/e madesi ve yerleşmiş içtihatlar uyarınca akdin hitamını izleyen bir ay içinde açılması zorunludur. İhtarlar dava şartı olduğu için süre kesme niteliğine haiz değildir. Süre konusu kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle re'sen gözetilmesi gerekir.
İhtarların bir kira yılı içinde muaccel hale gelmiş (istenebilir durumu almış) değişik ayların kirasına ilişkin olarak en az iki defa kiracıya tebliğ edilmesi haklılığı içinde ödemelerin ihtarların tebliğinden önce yapılmaması şarttır. Tebliğden sonra yapılan ödemelerin hukuki değeri yoktur. İhtarlar tebliğ ile hukuki sonuç doğuracağından ödemelerde tebliğ tarihinin esas alınması şarttır. Keşide tarihi sadece mucceliyet bakımından önem taşımaktadır. Zira muaccel olmayan (henüz ödenmesi gerekmeyen) kira parasının istenmesi mümkün değildir.
Süresiz akitlerde ve kira bedelinin senelik ödenmesi gereken hallerde iki haklı ihtar oluşmaz.
Olayımızda: Taraflar arasındaki kira sözleşmesi 1.1.1988 başlangıç tarihli ve 1 ıl sürelidir. Davacı vekili davalının 1.1.1996-1.1.1997 kira yılında iki haklı ihtara neden olduğunu ileri sürerek tahliyesini istemiştir. 1996 yılı Şubat ayı kira parasının ödenmesi için keşide edilen ihtarın haklı olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki ihtilaf 1996 yılı Eylül ayı kira parasının ödenmesi için 5.9.1996 tarihinde keşide edilen ve 6.9.1996 tarihinde davalıya bizzat tebliğ edilen ihtarın haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece 1996 yılı Eylül ayı kira parasının ihtarnamenin tebliğinden sonra ödendiği belirtilmesine rağmen davalıya ödeme için 30 günlük süre verilmediğinden ihtarname haklı kabul edilmemiştir. Yukarıda açıklandığı gibi 6570 sayılı yasanın 7/e madesine dayalı iki haklı ihtar nedeniyle dava açılması durumunda ihtarların muaccel hale gelen kira alacağına ilişkin olarak keşide edilmesi ve ödemenin de ihtarnamenin tebliğinden sonra yapılması yeterlidir. İhtarnamede ödeme için bir süre verilmesine gerek yoktur. Sözleşmede kira paralarının aylık peşin ödeneceği yazılı bulunduğundan engeç her ayın üçüncü günü akşamına kadar ödenmesi gerekmektedir. 1996 yılı Eylül ayı kirası için 5.9.1996 tarihinde keşide edilen ihtarname davalıya 6.9.1996 günü tebliğ edilmiş ve bu ay kirası ihtarnamenin tebliğinden sonra 20.9.1996 tarihned ödenmiş olmakla bu ihtarda haklı bir ihtardır. İki haklı ihtar olgusu gerçekleştiğinden kiralananın tahliyesine karar vermek gerekir. Aksi düşünceyle davanın reddi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428. maddesi uyarınca hükmün (BOZULMASINA), istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine 16.3.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy