(6570 S. K. m. 7)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davasına dair karar davalı tarafından sürei içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava iki haklı ihtar nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkeme istem gibi karar vermiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Bir kira yılı içinde yapılmış iki haklı ihtara dayanan tahliye davasnın kiralayan tarafından açılması gerekir. Kiralayan durumunda olmayan malikin bu davayı açabilmesi için önce kiracıya ihtar tebliğ ettirerek kira bedellerinin kendisine ödenmesini istemesi ondan sonra ihtarları göndermesi gerekir. Dava hakkına ilişkin olan bu hususun mahkemece kendiliğinden nazara alınması icab eder.
Bu davanın 6570 sayılı yasanın 7/e maddesi ve yerleşmiş içtihatlar uyarınca akdin hitamını izleyen bir ay içinde açılması zorunludur. İhtarlar dava şartı olduğu için süre kesme niteliğine haiz değildir. Süre konusu kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle re'sen gözetilmesi gerekir.
İhtarların bir kira yılı içinde muaccel hale gelmiş (istenebilir durumu almış) değişik ayların kirasına ilişkin olarak en az iki defa kiracıya tebliğ edilmesi haklılığı içinde ödemelerin ihtarların tebliğinden önce yapılmaması şarttır. Tebliğden sonra yapılan ödemelerin hukuki değeri yoktur. İhtarlar tebliğ ile hukuki sonuç doğuracağından ödemelerde tebliğ tarihinin esas alınması şarttır. Keşide tarihi sadece muacceliyet bakımından önem taşımaktadır. Zira muaccel olmayan (henüz ödenmesi gerekmeyen) kira parasının istenmesi mümkün değildir.
Süresiz akitlerde ve kira bedelinin senelik ödenmesi gereken hallerde iki haklı ihtar oluşmaz.
OLAYIMIZDA: Davalının 1.5.1997-1.5.1998 kira yılında iki haklı ihtara neden olduğu iddia edilmiştir. Bu kira yılındaki 21.5.1997 keşide 22.5.1997 tebliğ tarihli birinci ihtar ile Mart 1997 ayı kirası istenmiş olup davalı ihtilafsız kira bedei olan 351.000.000.- TL'yi 21.6.1997 tarihinde ödemiş olmakla bu ihtar haklıdır. 20.4.1998 keşide ve 24.4.1998 tebliğ tarihli ikinci ihtar ile kesinleşmiş kira tespit kararı ile muaccel olan Mayıs 1997-Mayıs 1998 dönemi 12 aylık kira farkı toplamı 7.020.000.000.- TL istenmiştir. Kira tespit kararı 2.4.1998 tarihinde onanarak kesinleşmek suretiyle kira farkları muaccel hale gelmiş ise de bu onama kararının ikinci ihtarın keşide ve tebliğ tarihinden sonra 15.5.1998 tarihinde davalıya tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca davalının daha önce bu durumdan haberdar olduğu iddia ve ispat edilmediğine göre bu ihtar haklı sayılamaz. Bu durumda bir kira yılı içinde iki haklı ihtarın varlığından söz edilemez.
Mahkemece bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde tahliye kararı verilmesi hatalı olmuştur.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK'nun 428. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 2.11.1998 tarihinde oybirliğiye karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy