(6570 S. K. m. 7/c-d)
Dava: Mahalli Mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava yeniden iktisap ve işyeri ihtiyacı nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkemece istem gibi karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
İşyerine ilişkin tahliye davalarında ihtiyaçlının kirada olması halinde ihtiyacın kabulü için ihtiyaçlının ya tahliye tehdidi altında bulunması veya kiralananın yapılacak iş için daha üstün nitelikte, hiç olmazsa çalışılan yerle eşdeğer vasıfta bulunması gerekir. Eşdeğerlik halinde mülkiyet hakkının üstünlüğü nazara alınarak aynı işin kiralananda yapılmasında ihtiyaçlının tercihi esas alınır. Tehdit ve üstünlük koşullarından birinin varlığı ihtiyacın kabulü için yeterlidir. İkisinin birarada bulunması gerekmez.
Tahliye tehdidinin varlığı ileri sürülmemişse mahkemece bu cihet re'sen araştırılamaz. Çünkü mahkemenin, ileri sürülmeyen bir husus hakkında inceleme yapması mümkün değildir. Ancak açıkça kiralananın üstün vasıfta olduğu belirtilmese dahi ihtiyaç iddiasının içinde bu isteğin varlığını kabul etmek gerekir. Üstünlük vasfı uzman bilirkişi aracılığı ile halen ihtiyaçlının çalıştığı yer ile kiralananda keşif yapılarak yapılacak iş yönünden her iki işyerinin kıyaslaması suretiyle saptanır.
OLAYIMIZDA: Davacılar vekili, davalının 1.4.1997 başlangıç tarihli bir yıl süreli sözleşmeyle kiracı olduğu taşınmazı davacıların ihtiyaçları nedeniyle satın aldıklarını, davacıların kiralanana konfeksiyon imalatı, toptan pazarlama ve depo olarak ihtiyaçları bulunduğunu ileri sürerek davalının tahliyesini istemiştir. Davalı vekili ihtiyacın samimi olmadığını, davacıların başka yerleri bulunduğunu davanın reddini savunmuştur. Davacılar tahliye tehdidi altında olduklarını ileri sürmemişlerdir.
Dosyaya ibraz edilen kira sözleşmelerinden davacıların halen işlerini devam ettirdikleri yerde kiracı oldukları anlaşılmaktadır. Dinlenen davacı tanıkları davacıların ihtiyaçları nedeniyle kiralananı satın aldıklarını aynı işlerini kiralananda sürdüreceklerini açıklamışlar ve mahkemece yapılan keşifte kiralananın yapılacak işe açıklamışlar ve mahkemece yapılan keşifte kiralananın yapılacak işe uygun olduğu tespit edilmişsede mevcut yer ile kiralananın mukayesesi yapılıp üstünlük vasfı araştırılmamıştır. Ayrıca davacı tarafından açılıp sonuçlanan tahliye davaları ile iki ayrı yerinde tahliyesine karar verildiği dosyadaki karar suretlerinden anlaşılmaktadır. Bu davada da aynı sebebe dayanıldığına göre ihtiyacın tahliyesine karar verilen yerlerde giderilip giderilmeyeceğinin de üzerinde durularak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken noksan inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 22.2.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy