(6570 S. K. m. 7)
Dava: Mahalli Mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davasına dair karar davacılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava iktisap ve işyeri ihtiyacı nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkeme davayı red etmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz olunmuştur.
İşyerine ilişkin tahliye davalarında ihtiyaçlının kirada olması halinde ihtiyacın kabulü için ihtiyaçlının ya tahliye tehdidi altında bulunması veya kiralananın yapılacak iş için daha üstün nitelikte, hiç olmazsa çalışılan yerle eşdeğer vasıfta bulunması gerekir. Eşdeğerlik halinde mülkiyet hakkının üstünlüğü nazara alınarak aynı işin kiralananda yapılmasında ihtiyaçlının tercihi esas alınır. Tehdit ve üstünlük koşullarından birinin varlığı ihtiyacın kabulü için yeterlidir. İkisinin birarada bulunması gerekmez.
Tahliye tehdidinin varlığı ileri sürülmemişse mahkemece bu cihet re'sen araştırılamaz. Çünkü mahkemenin, ileri sürülmeyen bir husus hakkında inceleme yapması mümkün değildir. Ancak açıkça kiralananın üstün vasıfta olduğu belirtilmese dahi ihtiyaç iddiasının içinde bu isteğin varlığını kabul etmek gerekir. Üstünlük vasfı uzman bilirkişi aracılığı ile halen ihtiyaçlının çalıştığı yer ile kiralananda keşif yapılarak yapılacak iş yönünden her iki işyerinin kıyaslaması suretiyle saptanır.
Olayımızda: Davacılar vekili müvekkillerinin birlikte kirada diş hekimliği yaptıklarını, kirada faaliyet gösterdikleri yerin küçük olduğu gibi tahliye tehdidi altında bulunduklarını, kiralananın 1. katını muayenehane, 2. katını ise diş yapımı için kullanacaklarını ileri sürerek 6570 sayılı yasanın 7/d maddesindeki sürelerden yararlanarak süresinde açmış olduğu bu dava ile istemişlerdir.
Dava ihtiyaç iddiasının samimi olmadığını, davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme davacıların tahliye tehdidi altında olmadıklarını, kiralananın birtekinin ihtiyacın karı koca davacılara yeterli bulunduğu, 8-10 senedir kirada mesleklerini yürüttüklerini, samimi olmadıklarını gerekçe göstererek davanın reddine karar vermiştir.
Davacıların birlikte kirada diş hekimliği yaptıkları, kiralananın kirada faaliyet gösterilen yere nazaran üstün vasıfta olduğu, tahliye tehdidi altında blundukları mahallinde yapılan keşiften dinlenen beyanlardan ve tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davacılar kiralananın bir katını muayenehane, bir katınıda diş yapımı atölyesi yapacaklarını ileri sürdüklerine ve her ikiside birlikte çalıştıklarına göre mahkemenin kabulü gibi bir dairenin ihtiyaca yeterli olabileceği kabul edilemez. Davacılar tahliye tehdidi altında bulundukları gibi kiralananların üstün vasıfda olduğundan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi hatalı olmuştur.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 28.01.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy