(743 S. K. m. 619, 627, 628, 631)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklığın giderilmesi davasına dair karar davalılardan Y.N. (K.) tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava 5 parça taşınmaz ortaklığının giderilmesi isteğine ilişkindir. Mahkemece 4 parça taşınmazın satışı suretiyle ortaklığın giderilmesine, diğer parça hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş ve hüküm davalılardan Y.N. tarafından temyiz olunmuştur.
1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere, taşınmazların taksimlerinin mümkün bulunmamasına ve değer takdirinde bir isabetsizlik olmamasına nazaran dava konusu 14, 15 ve 17 parsellere yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.
2- 16 sayılı parsele ilişkin temyiz itirazlarına gelince;
Satış yoluyla ortaklığın giderilmesi istenilen taşınmaz üzerinde bina ağaç vesaire gibi muhtesat varsa bunlar MK 619. maddesi uyarınca arzın mütemmim cüz-ü sayılacağından arzla birlikte satışına karar verilir. Ancak bunların bir kısım paydaşlara aidiyetine ilişkin tapuda şerh varsa veya bu hususta tüm paydaşlar ittifak ediyorsa o takdirde değerlere göre oran kurulması ve satış parasının bu oran esas alınarak dağıtılması gerekir. Oran kurulurken muhtesatın ve arzın dava tarihi itibarıyla ayrı ayrı değeri takdir ettirilir, bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri saptanır. Bulunan tüm değer muhtesat bedeline ve arzın kıymetine ayrı ayrı oranlanarak yüzde itibarıyla ne kadarının muhtesata ne kadarının arza isabet ettiği belirlenir. Satış bedelinin dağıtımında da bulunan bu yüzde nispetler göz önünde tutularak muhtesata isabet eden kısmın sadece muhtesat sahibine veya payları nispetinde sahiplerine arza isabet eden kısmında payları oranında tüm paydaşlara verilmesi icap eder.
Muhtesatın arzın paydaşlarına değil de 3. şahsa aidiyetinin anlaşılması halinde bu şahsı muhtesat nedeniyle davaya dahil etme ve ona satış bedelinden pay verme mümkün değildir.
Olayımızda: Dava konusu taşınmazlardan 16 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde, parsel üzerindeki muhtesatın kimlere ait olduğu açıkça belirtilmiş, mahallinde yapılan keşifte de muhtesat belirlenip değerleri tespit edilerek oranlar kurulmuş olduğu halde mahkemece bu parselin muhtesat ve oranları dikkate alınmadan satışana karar verilmiştir. Yukarıda belirtilen esaslar dahilinde muhtesatın arza oranı kurularak satış bedelinin bu orana göre paylaştırılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından hükmün bozulması icap etmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenle 14, 15 ve 17 parsellere ilişkin hükmün ONANMASINA, 2. bentte yazılı nedenle 16 parsele ilişkin hükmün BOZULMASINA ve onanan kısım için taşınmaz malın satış bedelinden hissesine düşecek paranın %07.5 nispetinde hesaplanacak onama harcından peşin alınan 1.370.000.- liranın mahsubu ile bakiyesinin temyiz edenden alınmasına 19.6.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy