(492 S. K. m. 21) (743 S. K. m. 627, 628, 631)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan ortaklığın giderilmesi davasına dair karar bir kısım davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava 5 parça taşınmaz mal ortaklığının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece dava konusu 526 parsel sayılı taşınmaz hakkında karar verilmesine yer olmadığına 524 ve 534 parsel sayılı taşınmazların satışı, 521 ve 528 parsel sayılı taşınmazların ise aynen taksimi suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiş, hüküm bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz olunmuştur.
1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere 524 ve 534 parsel sayılı taşınmazların aynen taksimlerinin mümkün olmamasına 526 parsele ilişkin davanın tefrik edilmesinde bir isabetsizlik olmamasına satış bedelinin dosyada mevcut tapu kaydındaki payları oranında paydaşlara bölüştürüleceğinin anlaşılmasına göre davalılar vekilinin satışına karar verilen 524 ve 534 parsel sayılı taşınmazlar ile tefrikine karar verilen 526 parsele ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davalılar vekilinin 521 ve 528 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarına gelince;
Ortaklığın giderilmesi davalarında taksim istenmesi halinde dava konusu her taşınmazın ayrı ayrı ele alınarak pay ve paydaş durumuna göre taksimin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Paydaşlar muvafakat etmediği takdirde taşınmazın bir kesimi paydaşlar arasında paylı "müşa" bırakılamaz. Davada sulh vaki olmadığı sürece bir kısım taşınmazların bazı paydaşlara diğerlerinin diğer paydaşlara verilmesi şeklinde re'sen taksime gitmek mümkün değildir. Taksimde her bir taşınmazın pay ve paydaş durumuna arazinin verim niteliğine göre taksimin mümkün olup olmadığının bilirkişi aracılığıyla saptanması gerekir. Payların denkleştirilmesi için ivaz ilavesi icap ediyorsa onunda bilirkişilerin raporunda belirtilmesi gerekir. Taksim mümkünse fen ehline taksim projesi düzenlettirilir. Taşınmaz belediye ve mücavir alan hudutları içerisinde ise taksim projesi eklenerek belediyeden imar yasası ve yönetmeliği uyarınca bu taksime imkân olup olmadığı sorulur. Taşınmazın belediye ve mücavir alan dışındaysa aynı husus il İdare Kurulu'nda sorularak saptanır. Taksim tarzında yani taksim projesindeki bölümlerin hangi paydaşa verileceği konusunda taraflar anlaşamazlarsa mahkeme huzurunda kura çekilerek hangi kesimin hangi paydaşa verileceği belirlenir.
Olayımızda: Dava konusu 521 parsel sayılı taşınmazın taksiminin mümkün bulunduğu bilirkişi aracılığıyla saptanmış ve taksim projesi düzenlenmiş ise de bu taksime imkân olup olmadığı ilgili merciinden sorulmamıştır.
528 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise ilgili merciinden sorularak taksimin mümkün olduğu saptanmış ve mahkemece aynen taksime karar verilmiştir. Ortaklığın giderilmesi davalarında aynen taksime karar verilmesi halinde her bir paydaştan kendisine taksim sonucu isabet eden kısmın değeri üzerinden binde üç ilam harcı alınması gerekir. Mahkemece 528 parsel sayılı taşınmazın değeri tespit edilmeden 521 parsel sayılı taşınmazla birlikte toplam olarak 87.552.000.- TL taksim harcının alınmasına karar verilmiştir. Ancak hükmolunan harcın doğru olup olmadığı saptanamamaktadır. Bu itibarla mahkemece yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde 528 parsel sayılı taşınmazın taksim projesinin ilgili merciine gönderilerek bu taksime imkân olup olmadığının sorulması ve taşınmazın değerinin tespit olunarak taksimine karar verilen taşınmazlar için her bir paydaşa isabet eden bölüm üzerinden ilam harcına hükmolunması gerekirken bundan zuhul olunarak yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.
Hüküm bu nedenle 521 ve 528 parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda 1 no'lu bentte açıklanan nedenlerle 526, 524 ve 534 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hüküm kısmının ONANMASINA, 2 no'lu bentte açıklanan nedenlerle 521 ve 528 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hüküm kısmının BOZULMASINA, onanan kısım için taşınmaz malın satış bedelinden hisselerine düşecek paranın %07.5 nispetinde hesaplanacak onama harcından peşin alınan 21.695.000.- liranın mahsubu ile bakiyesinin temyiz edenlerden alınmasına, 3.10.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy