(6570 S. K. m. 7)
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava iktisap ve ihtiyaç nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkeme istem gibi karar vermiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
İşyerine ilişkin tahliye davalarında ihtiyaçlının kirada olması halinde ihtiyacın kabulü için ihtiyaçlının ya tahliye tehdidi altında bulunması veya kiralananın yapılacak iş için daha üstün nitelikte, hiç olmazsa çalışılan yerle eşdeğer vasıfta bulunması gerekir. Eşdeğerlik halinde mülkiyet hakkının üstünlüğü nazara alınarak aynı işin kiralananda yapılmasında ihtiyaçlının tercihi esas alınır. Tehdit ve üstünlük koşullarından birinin varlığı ihtiyacın kabulü için yeterlidir. İkisinin bir arada bulunması gerekmez.
Tahliye tehdidinin varlığı ileri sürülmemişse mahkemece bu cihet re'sen araştırılamaz. Çünkü mahkemenin ileri sürülmeyen bir husus hakkında inceleme yapması mümkün değildir. Ancak açıkça kiralananın üstün vasıfta olduğu belirtilmese dahi ihtiyaç iddiasının içinde bu isteğin varlığını kabul etmek gerekir. Üstünlük vasfı uzman bilirkişi aracılığı ile halen ihtiyaçlının çalıştığı yer ile kiralananda keşif yapılarak yapılacak iş yönünden her iki işyerinin kıyaslaması suretiyle saptanır.
Olayımızda: Dava, davacı vakfın kirada olduğu iktisap edilen kiralananın vakıf merkezi ve misafirhane olarak kullanılacağı iddiası ile açılmıştır. Davacının kirada bulunması mutlak ve şartsız olarak ihtiyacın kabulünü gerektirmez. Davacının ihtiyaç sebebine dayanabilmesi için halen işgali altındaki yerde tahliye tehdidi altında bulunmasına veya kiralananın kullanma amacı yönünden davacının iştigal ettiği yere nazaran daha uygun olup olmadığının araştırılmasına bağlıdır. Davacının halen bulunduğu yerde tahliye tehdidi altında bulunduğu iddia edilmediğinden yukarıda belirtildiği gibi davacı vakfa ait senet de getirtilerek dava dilekçesinde iddia edilen hususların amaç ve faaliyetleri arasında bulunup bulunmadığı da araştırılarak kiralananın üstünlük vasfı tesbit edilmelidir. Bu yolda işlem yapılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK. nun 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 22.01.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy