(6570 S. K. m. 7)
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara davetiyeler gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Av. T. Düzyol ve davalı vekili Av. M. Sakızlı geldiler. Hazır bulunanların şifai beyanları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, temerrüt nedeniyle kiralananın tahliyesi, itirazın iptali, takibin devamı, icra inkar tazminatının tahsiline ilişkindir. Mahkeme davanın reddine karar vermiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı vekili, davalılardan İleri Oto Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 1.7.1995 başlangıç tarihli dört yıl süreli kira sözleşmesi ile kiracı bulunduğu yerin aylık kira parasının kira süresinin bitiminde 1.7.1999-1.7.2000 döneminde net 11.000 USA doları, 1.7.2000-1.7.2001 döneminde net 12.500 USA doları karşılığı Türk lirası olarak belirlendiğini, bu şekilde Ağustos 2001 ayı dahil her ay kira bedelinin ödendiğini Eylül, Ekim, Kasım, Aralık 2001, Ocak-Şubat 2002 ayları kira bedellerinin ödenmesi için kiracı davalı ile ortak zincirleme kefil durumunda bulunan diğer davalı hakkında 8.2.2000 tarihinde başlatılan icra takibinden gönderilen ihtarlı ödeme emrinin 11.2.2002 tarihinde tebliğine rağmen ödenmediğini, kira sözleşmesinin 15. maddesi uyarınca muaccel hale gelen bakiye aylar kira bedellerinin tahsili için yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek temerrüt nedeniyle kiralananın tahliyesini, icra takiplerine yapılan itirazın iptallerini, takiplerin devamını, icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir.
Davalılar, 1.7.2001 tarihinde başlayan kira döneminde aylık kira bedelinin 12.500 USA doları olmadığını, davacının ısrarları ile istenen bedeller üzerinden kimi ödemeler yapıldığını, davalılardan Y. Taşyürek'in kefalet süresinin kira sözleşmesi süresi ile sınırlı bulunduğunu davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme davanın reddine karar vermiştir.
Taraflar arasında yapılan ve dosyaya ibraz olunan 1.7.1995 başlangıç tarihli ve dört yıl süreli kira sözleşmesinin özel şartlar bölümünün 15. maddesinde, kiracı yukarıda belirtilen dört yılın sonunda akde devam etmek istediği takdirde bu hususu dört yılın hitamından en az iki ay evvel yazılı olarak kiralayana bildirmek zorundadır. Bu durumda kira akdi en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Bu takdirde taraflar beşinci yıla ait kira bedelini günün şartlarına, rayiç bedellere ve enflasyonun getirdiği oranlara göre karşılıklı tespit edeceklerdir. Tespit edilen bu bedele ilişkin yeni bir kira akdi tanzim edeceklerdir. Ayrıca birbirini takip eden iki ayın kira bedellerinin zamanında ödenmemesi halinde tüm yıla ait kira bedelleri muaccel olacaktır hükmüne yer verilmiştir. Süre sonunda sözleşmenin sona erdirilmemesi durumunda yeni dönem kirasının aylık ya da yıllık ne miktar olacağı hususunda sözleşmede bir açıklık bulunmamaktadır. Tarafların 1.7.1999 dönemi ve takip eden dönemler için kira bedeli ile ilgili olarak mutabakat sağlayamadıkları, bu hususta yazılı bir anlaşma yapmadıkları uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık 1.7.1999 tarihinde başlayan ve takip eden dönemlerde kira parasının ne kadar olacağı noktasındadır. Davalının ilgili vergi dairesine beyan ettiği brüt kira, stopaj ve fon miktarlarını gösteren listedeki aylık kira ödemeleri her ay için farklı ve değişken miktarlardadır. Davalının bu ödemelere itirazı olmamıştır. Mahkemece aylık kira paralarının miktarını tespit etmek üzere bir bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de bu incelemede, kira sözleşmesinin süresinin bitiminden sonra 1.7.1999 tarihinde başlayan dönemden itibaren ki ödemeler hakkında değerlendirmeler yapılmadığından bu hali ile hükme yeterli görülmemiştir. Bu nedenle üç kişilik uzman bilirkişi aracılığı ile yeniden inceleme yapılarak beyan edilen brüt kira, stopaj ve fon miktarlarına kiraya ilişkin farklı ödemelerin neden ileri geldiği ve davalının imzasını taşıdığı bildirilen 3.7.1999 tarihli belge üzerinde de durulması, bundan sonra iddia savunma ve tüm deliller bir arada değerlendirilerek sonucuna göre temerrüt olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, kira alacağı bulunup bulunmadığı araştırılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken noksan incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulması icap etmiştir.
Sonuç: Yukarıda 2.bentte yazılı nedenle hükmün BOZULMASINA, 275.000.000.TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine ve istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine 28.01.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy