(4721 S. K. m. 688, 732, 733, 734) (1086 S. K. m. 186)
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair karar davalılardan Coşkun Ö. tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, önalım hakkı nedeniyle payın iptali ve tescile ilişkindir. Mahkemece kabul kararı verilmiş, hükmü davalılardan Coşkun Ö. temyiz etmiştir.
Davacı vekili, Mahir B. aleyhine 25.10.2002 tarihinde açtığı iş bu dava ile davalının Doğanay Köyü 2759 parselde Dudu Ş.'dan satın aldığı payın önalım hakkı nedeniyle iptali ve müvekkili adına tescilini talep etmiş, payın 30.10.2002 tarihinde Coşkun Ö.'e satıldığının anlaşılması üzerine HUMK.nun 186.maddesi uyarınca davasını adı geçene yöneltmiştir. Davalılar cevap vermemişler, yargılamaya katılmamışlardır.
Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü kişiye satılması halinde, diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma hakkını veren, yenilik doğuran bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile kullanılabilir hale gelir. Önalım hakkının kullanılmasıyla bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi doğar. Payın davanın ikamesinden sonra üçüncü kişiye satılması halinde davacının HUMK.nun 186.maddesi uyarınca seçim hakkı olup, davasını üçüncü şahsa karşı şufa davası olarak devam ettirdiği takdirde üçüncü kişinin satış sırasında ödediği bedel ve masrafların toplamı önalım bedeli olarak kabul edilmelidir. Ancak davacı üçüncü kişinin kötü niyetli olduğunu ispat ile bu bedeli ödemekten kurtulabilir.
Olayımızda, davacı vekili seçimlik hakkını kullanmış, davasını üçüncü kişiye karşı devam ettirmiş ve Coşkun Ö.'in kötü niyetli olduğunu, tapuda gösterilen 6.000.000.000.- TL satış bedelinin gerçek olmadığını, ilk satış bedeli üzerinden önalım hakkını kullanacaklarını beyan ile delillerini bildirmiştir. Mahkemece davalı Coşkun Ö.'in kötü niyetli olduğuna dair davacı taraf delillerinin toplanması ve sonucuna göre önalım bedelinin belirlenmesi gerekirken, bundan zuhul ile eksik inceleme sonucu yazılı gerekçeyle ilk satış bedeli üzerinden önalım hakkının kabulü hatalı olmuştur.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç:Yukarıda açıklanan nedenle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 01.04.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy