(4721 S. K. m. 732, 733, 734)
Dava ve Karar: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair karar davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşüldü:
Dava, önalım hakkına ilişkin payın iptali ve tesciline ilişkindir. Mahkeme görevsizlik kararı vermiş hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde müvekkilinin paydaş olduğu taşınmazda diğer paydaş M. D. payını 11.08.2003 tarihinde 1.000.000.000.-TL bedelle davalıya satıldığını 06.09.2004 tarihinde öğrendiğini belirterek, önalıma konu payın iptali ve tescilini istemiştir. Davalı ise davanın süresinde açılmadığını alış tarihiyle dava tarihi arasında uzunca bir zaman geçtiğinden objektif değer artışı olduğunu savunarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece dava konusu payın satış tarihi itibariyle 5.000.000.000.-TL'nin üzerinde olduğu bu nedenle bu davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesinin görevinde olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermiştir.
Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması halinde, diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılmasıyla kullanılabilir hale gelir.
Önalım hakkının kullanılmasıyla bu hakkı kullanan paydaşla alıcı arasında kapsam ve şartları satıcıyla davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım bedeli tapuda gösterilen satış bedeliyle davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir.
Olayımıza gelince; önalıma konu pay tapuda 1.000.000.000.-TL bedelle satılmış ve davacı da dava dilekçesinde dava değeri olarak bu bedeli göstererek iş bu davayı açmıştır. Önalım davasındaki görev tapudaki satış bedeline tapu harç ve masraflarının ilavesi suretiyle belirlenir. Bu durumda tapudaki satış bedeli, tapu harç ve masraflar toplamı, dava tarihi ve HUMK.'da değişiklik yapan 5219 s. kanun nazara alındığında davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesinin görevinde bulunduğundan davaya bakmak gerekirken, yazılı gerekçeyle görevsizlik kararı verilmesi hatalı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 09.05.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy