(4721 S. K. m. 732)
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarda gün ve numarası yazılı önalım davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı-davalılar tarafından süresi içerisinde istenilmekle tarih tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belirli günde davalılardan Hüseyin Fikri Kaya ve davacı vekili Av. Kaan Kabakoğlu geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki tüm kağıtlar okunarak gereği görüşülüp düşünüldü.
Uyuşmazlık, önalım hakkına konu edilen payın iptali ve davacı adına tesciline ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekili ve davacı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller takdir edilerek karar verilmiş olmasına, takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına, taksim savunmasının kanıtlanamamasına göre temyiz eden davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı vekilinin bedelde muvazaa iddiasına ait temyiz itirazlarına gelince; davacı vekili, dava dilekçesinde, müvekkilinin 1 No'lu parselin paydaşı olup taşınmazın sair paydaşları Cemile Menteş ve Salih Moral mirasçılarının paylarını 09.06.2000 gününde 2.100.000.000 TL bedelle davalı Hüseyin Fikri Kaya'ya sattıklarını, Hüseyin Fikri Kaya'nın da satın aldığı bu payların bir kısmını 19.06.2000 gününde 1.800.000.000 TL bedelle İbrahim Meytalman isimli şahsa sattığını, adı geçenin de aldığı hisseyi muvazaalı biçimde bir tarih sonra 20.06.2000 gününde 31.000.000.000 TL bedelle davalı Nurten Balkaya'ya sattığını, son satışta önalım hakkının kullanılmasını engellemek için bedelin yüksek gösterildiğini, kısa sürelerde yapılan satışlardaki fahiş bedel farkının da muvazaayı gösterdiğini, 2.100.000.000 TL üzerinden önalım haklarını kullanmak istediklerini belirterek davalılar adına kayıtlı payların iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir. Davalılar vekili, davanın haksız ve dayanaksız açıldığını, aslında Cemile Menteş ve Salih Moral mirasçılarının paylarını satmak için İbrahim Meytalman'a vekalet verdiklerini, bu şahsın da cayma olmaması için payları iki tarafça da güvenilen davalı Hüseyin Fikri Kaya'ya devrettiğini, daha sonra davalı Nurten Balkaya'nın satış bedelinin 31.000.000.000 TL'lik kısmını bulunca bu bedele karşılık gelen payın satışının yapıldığını, kalan kısmın satışının da sonra yapılacağını, ortada muvazaa olmadığını, satış bedelinin gerçek olduğunu belirtmiş, 20.12.2002 günlü dilekçesi ile de taşınmazın paydaşlar arasında taksim edildiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Önalım hakkı, paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü şahsa satılması halinde, sair paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisini veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile de kullanılabilir hale gelir.
Önalım hakkının kullanılması ile bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım hakkını kullanan paydaş bu payı satın almak isterken tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masraflar toplamından önalım bedelini depo etmesi gerekir. Ancak davacı tapuda yapılan satış sözleşmesinin tarafı olmadığından bedelde muvazaa iddiasında bulunabilir ve bu iddiasını her türlü delille kanıtlayabilir.
Olayımıza gelince; önalım hakkına konu edilen 1 No'lu parselde Cemile Menteş ve Salih Moral mirasçıları paylarını 09.06.2000 gününde 2.100.000.000 TL bedelle davalı Hüseyin Fikri Kaya'ya satmışlar, Hüseyin Fikri Kaya da mevcut payından 27062444/302682240 payını uhtesinde bırakarak 72596500/302682240 payı 19.06.2000 gününde 1.800.000.000 TL bedelle İbrahim Meytalman'a satmıştır. İbrahim Meytalman da almış olduğu bu payı 20.06.2000 gününde 31.000.000.000 TL bedelle davalı Nurten Balkaya'ya satmıştır. Davacı yapılan bu satışlara ait bedelde muvazaa iddiasında bulunduğuna göre bu iddiasını kanıtlaması gerekir. Satış sözleşmesinin tarafı olmadığından bu iddianın tanık dahil her türlü delille kanıtlanması mümkündür. Taşınmazda daha önce paydaş Cemile Yazıcıoğlu mirasçıları tarafından Hüseyin Fikri Kaya, Nurten Balkaya ve Fatma Feride Kaya'ya 22.11.1999 gününde 19.000.000.000 TL bedelle yapılan pay satışına ait davacı İshak Şen tarafından Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2002/823 esas 2003/319 karar s. dosyasında 22.05.2000 gününde açılan önalım davasında 1.848 m2'ye karşılık gelen payın satış gününde 9.240.000.000 TL dava gününde 12.936.000.000 TL değerinde olduğu saptanmıştır. Bu davada verilen karar Yargıtay denetiminden de geçerek 29.04.2004 gününde kesinleşmiştir. Tapu kaydına göre davalı Hüseyin Fikri Kaya'nın mevcut payı 671.19 m2'ye davalı Nurten Balkaya'nın payı ise 2.493.50 m2'ye karşılık gelmektedir. Bu satışlara yakın tarihlerde yapılan işbu davanın konusunu oluşturan pay satışlarında ise tapuda yukarda belirtildiği üzere farklı bedeller gösterilmiştir. Bu sebeple öncelikle davacının bedelde muvazaa iddiasına ait delillerinin toplanması, tanıklarının çağrılarak dinlenmesi, davalının da karşı delillerinin alınması, yerinde keşif yapılarak satış tarihi itibariyle dava konusu edilen payların değerinin belirlenmesi ve bütün deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması hatalı görüldüğünden kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalılar vekilinin vekalet ücretine ait temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve Yargıtay duruşması için kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği takdir edilen 400.-YTL vekalet ücretinin davalılardan alınıp, davacıya verilmesine ve istem halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 08.11.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy