(2004 S. K. m. 67, 269) (818 S. K. m. 260)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Uyuşmazlık, kira parasının tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde, 2 ve 45 No'lu parsellerin 25.12.2000 tarihinde TTK ile yapılan trampa sonucu davacı hazinenin mülkiyetine geçtiğini, taşınmazlarda davalının ise 1997 yılından itibaren on yıllığına kiracı olduğunu kira parasının üçer aylık dönemler halinde ödeneceğini, davalının 1.9.2003 tarihinde ödenmesi gereken birinci taksiti ve 1.12.2003 tarihinde ödenmesi gereken ikinci taksiti ödemediğinden hakkında icra takibi yapıldığını, davalının asıl alacağın 4.714.827.752 TL'lik bölümünü kabul ederken 1.170.179.248 TL'lik bölümüne karşı çıktığını, davalının kira parasını kendisine göre hesapladığını, oysa sözleşme gereği kira parasının DİE'nin TEFE oranına göre artırılarak ödenmesi gerektiğini belirterek itirazın iptalini takibin devamını ve % 40 tazminatın tahsilini istemiştir. Davalı vekili, icra takibi üzerine kabul edilen kısmın 17.3.2004 tarihinde davalıya ödendiğini, taşınmazların davacı hazineye intikal etmesinden sonra taraflar arasında kira parası konusunda yeni bir anlaşma ve mahkemece belirlenen bir miktar olmadığını, kabul edilen kira parası ödenmiş olmasına rağmen 5.885.007.000 TL alacağın talep edildiğini, kira parasının ödenmemesinin ve geciktirilmesinin söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini ve davacının % 40 tazminata mahkum edilmesini savunmuştur.
Davada dayanılan ve karara esas alınan 6.2.1997 başlangıç tarihli ve on yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin özel şartlar bölümü 3. 3.maddesinde ikinci ve takip eden yılların kira bedellerinin kira başlangıç tarihi itibariyle DİE'nin toptan eşya fiyatlarındaki artış esas alınarak üçer aylık dönemlerde peşin olarak yatırılacağı belirlenmiştir. Özgür irade ile kararlaştırılmış olan bu şart geçerli olup tarafları bağlar ve yenilenen kira dönemlerinde de geçerliğini sürdürür. Davacı Eylül ve Aralık 2003 dönemlerinde ödenmesi gereken 2.705.750.000 TL'şar olmak üzere 5.411.500.000 TL'nin faizi ile birlikte tahsili için borçlu hakkında Zonguldak 3. İcra Müdürlüğü'nün 2004/131 esas sayılı dosyası ile icra takibi yapmış, bu takibe itiraz eden davalı kiralananın trampa yoluyla davacıya geçmesinden sonra kiraların ödenmesi ya da ödeme yeri gösterilmesi konusunda davacıya defalarca yazılı başvuruda bulunulmasına rağmen cevap verilmediğini, Haziran-Ağustos 2003 kirası olarak en son 2.165.036.164 TL ödendiğini bundan fazla olarak talep edilen asıl kira alacağını kabul etmediğini belirtmiştir. Taraflar arasında karşı çıkılmayan yazılı bir kira sözleşmesi olup bu sözleşmede hangi oranda kira parasının artırılacağı açık ve belirgin şekilde belirtildiğine göre, uyuşmazlığın sözleşme hükümleri çerçevesinde çözülmesi gerekir. Bu bağlamda mahkemenin Devlet İstatistik Enstitüsü'nden takip konusu yapılan döneme ilişkin TEFE oranlarını sorarak, gerekirse kira parası miktarının belirlenmesi yönünde bilirkişi incelemesi yaptırıp sonucuna göre bir karar vermesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddedilmesi hatalı olup hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK. nun 428. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 11.10.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy